75 
krachtens welke de aantrekkende kracht tusschen twee lichamen 
omgekeerd evenredig met het vierkant van den afstand dier 
lichamen verandert. 
Vooronderstel de aarde een volkomen bol te zijn, vrij 
zwevende in de hemelruimte, en geheel en al omgeven door 
water, dan zou de oppervlakte van dat water eveneens volkomen 
bolvormig zijn, indien de aarde niet om haar as draaide, 
omdat, volgens een bekende hydrostatische wet, een vloeistof 
dan alleen in evenwicht kan verkeeren, zoo de op elk deeltje 
уап de oppervlakte werkende krachten loodrecht op het opper- 
vlak gericht zijn. Daar nu de krachten in het boven gestelde 
geval als het ware uit het middelpunt der aarde emaneeren , zoo 
kan alleen de bol aan de boven gemelde voorwaarde voldoen. 
Denkt men zich nu de aarde draaiende om een as, dan zal 
ook de vloeistof in die beweging deelen, en daar thans middel- 
puntvliedende krachten in het spel komen, verandert de richting 
der op de vloeistof werkende krachten , en daarmede de gedaante 
van het oppervlak, dat thans een afgeplatte spheroide wordt. 
Vooronderstellen wij thans, dat de maan op haren afstand 
van de aarde worde gebracht, dan zullen in de eerste plaats 
de aarde en de maan ieder een beweging aannemen om het 
gemeenschappelijk zwaartepunt; beide beschrijven ellipsen; 
daarbij ontstaan weer andere middelpuntvliedende krachten, 
welke den vorm van het wateroppervlak wijzigen, terwijl dit 
ten slotte nog eens verandert door de aantrekkende werking der 
maan, die voor alle punten der denkbeeldige zee verschillend 
gericht is. Denkt men zich nu ook de zon bij het stelsel van 
aarde en maan gevoegd, dan zal, om dezelfde redenen als boven, 
het wateroppervlak nogmaals een vormverandering ondergaan. 
Maakt men geen’ onderstelling omtrent de dichtheid der 
vloeistof, dan gelden dezelfde beschouwingen voor een de 
aarde omgevende luchtzee. Beide gevallen worden naderhand 
in de berekening gescheiden door aan te nemen: voor wa- 
ter een standvastige dichtheid (dus niet veranderlijk met 
een op het water uitgeoefenden druk) en voor lucht een 
