76 
„Ез sei € der Mittelpunt der Erde, L der Mond, so wird der Punkt a der 
»Erdoberflüche" (het punt, dat de maan in top heeft) »stärker vom Monde an- 
^gezogen werden, als C, und wenn a nicht fest mit € verbunden ist, so 
"wird a mit grosserer Beschleunigung gegen L gravitiren als С, es wird sich 
sein Streben zeigen a von С zu entfernen. Wenn sich also auf der dem 
»Monde zugewandten Seite der Erde gerade ein grosser Ocean befindet, so 
»wird hier das Niveau des Meeres steigen." 
Hieromtrent zegt Dr. O. 
Deze voorstelling nu is even onjuist als de bewering uit den ouden tijd, 
dat het water in een pomp krachtens het horror vacui stijgt en dat de ruimte, 
die daardoor ontstaat , onmiddellijk aangevuld wordt door het water uit den put. 
De fout bij de voorstelling van Mürrer zit hierin, dat hij, 
sprekende van het streven van a om zich van Cte verwijderen, 
direct zijn conclusie neemt:... »so wird hier das Niveau des 
Meeres steigen”. Als schakel zou men hiertusschen de halve 
Mécanique Céleste kunnen invoegen. Ik herinner mij, dat zeker ` 
Hoogleeraar in de Physica ons op het college, wanneer wijte — 
haastig met ons »dus” te voorschijn kwamen, gramstorig toe- — : 
riep: »nog lang niet dus, mijnheer!" Jets dergelijks zou men ` 
Mürrer eveneens kunnen toeroepen. 3 
Dr. Оххех nu wenscht dit hiaat aan te vullen door de 
volgende, m. i. zeer juiste beschouwing. Hij zegt: de 
werking der maan bestaat eenvoudig hierin, dat zij de druk- 
king van het water op den bodem der zee een weinig ver- - 
mindert en wel met ongeveer 1 m. б. per 10K. б. voor punten, ` 
die de maan in het zenith hebben. Het omringende water 
nu ondergaat niet zulk eene groote drukvermindering, en dus 
moet (volgens eene bekende wet der hydrostatica) het water 
bij a stijgen, opgeperst door het omringende zwaardere water. () 
(*) Toevallig lees ik in het October-nummer van » Ciel et Terre" 1884, 
pag. 382, het navolgende van de hand des Heeren Малнплох van het Obser- . 
vatoire te Brussel: 
‘Tout le monde sait aujourd'hui que le phénomène des marées — 
:dépend principalement de l'attraction exercée par la Lune sur les eaux 
