79 
stormverschijnselen zouden kunnen geéxpliceerd worden; — 
bespreekt verder de kleine door Dr. Onnen uitgedachte cor- 
rectie, om, na een meesterachtige peroratie, te eindigen met 
eenige welgemeende scheldwoorden aan het adres van Dr. 
ONNEN. 
Ik zal thans eenige der punten, door den Heer Kx. te berde 
gebracht, bespreken, om diegenen, die belang in dezen strijd 
mochten stellen, eenige toelichting te geven. 
De Heer Kyocu schrijft: 
Horror vacui beteekent: afkeer van ledige ruimten. Voor dat Galilei de 
natuurlijke verklaring voor het stijgen van het water bij het pompen had ge- 
geven, meende men, dat de natuur een afkeer van ledige ruimten had. Als 
een welbegrepen argument heeft die meening alleen dienst gedaan bij opper- 
vlakkige en goedgeloovige personen. Denkende menschen hebben zich, bij 
gebrek aan elk argument, er mede beholpen; want zij zagen wel in, dat het 
horror vacui met andere verschijnselen in strijd was, en volkomen ontbloot 
van betoog- en bewijskracht. Het meerendeel van de natuurkundigen dier 
dagen toonde intusschen geen afkeer voor die bij uitstek zinledige opvat- 
ting, omdat zij door haar klank geschikt was, en misbruikt werd, om hun 
gemis aan dieper inzicht voor de profane menigte te verbergen. Het horror 
vacui verklaarde niets, — althans niets anders, dan dat de geleerden het 
zelven niet wisten. 
Dr. O. heeft in de getijtheorie een even groot gemis aan inzicht ontdekt 
Volgens hem staat zij gelijk met die niets zeggende schijngeleerdheid , dat ` 
verfoeielijk masker van would-be geleerden. 
Het horror vacui is een hypothese van ArıstoteLes en heeft 
als zoodanig dienst gedaan tot aan de ontdekking van den 
luchtdruk door TonmicELLI; als wij Gauri en Baco tot de 
denkende menschen mogen rekenen, dan zou ik het boven aan- 
gehaalde van den Heer Kx. niet gaarne willen onderschrijven. 
Eigenlijk qualificeert hij alle natuurkundigen tot op Pascar 
als boerenbedriegers, De waarheid is, dat de menschelijke 
geest aan de hand van het experimenteel onderzoek, door 
Baco zoo sterk aanbevolen, tegenover de  a-priori-wijs- 
