80 
hegeerte van Aristoteles, zich moeielijk en slechts langzamerhand 
kon losmaken van zulke diep gewortelde, in onze oogen zoo 
belachelijke verklaringen. 3 
Ik wil er wijders den Heer Kxocu op wijzen, dat het niet 1 
GALILEi was, die de natuurlijke verklaring van het opstijgen 
van het water in een pomp heeft gegeven. Aan GariLEi Wor- - 
den twee verklaringen toegeschreven van het feit, dat water 
in een pomp niet hooger kwam, dan tot 18 italiaansche ellen. | 
De eerste verklaring, welke door Гиват betwijfeld wordt, en 
bij Pascar in zijne voorrede tot zijn » Traite de Vequlbre des — 
liqueurs”, 1665, te vinden is, was, dat het horror vacui bij 
die hoogte zijn grens had. De tweede was deze, dat de zuil 
water, die in de pomp werd opgetrokken, steeg tot een - 
hoogte, waarbij zij door haar eigen gewicht brak , evenals een — 
koord, als het maar lang genoeg was, zou doen. Ik wil | 
hier nog een andere hypothese van Gatitei aanhalen, om аап 
te toonen in welke geestelijke duisternis de natuurkundigen 
dier dagen verkeerden. Hij leidt namelijk den weerstand der 
lichamen tegen breken af van een »resistentia del vacuo”, wat — 
` veel overeenkomst heeft met het horror vacui. 
Zelfs Pascau verklaarde in zijne »Eixperienees nouvelles — — 
touchant le vide”, Paris, 1647, het staan blijven van het kwik — 
in de Torricellische buis door het horror vacui en is eerst na- 
derhand, na een ernstig onderzoek (het beroemde experiment 
op den Puy de Dóme) tot de natuurlijke verklaring van het — | 
verschijnsel gekomen. E 
Verder wensch ik nog te wijzen op de vermakelijke bestrij- ` 
ding, die de nieuwe theorie ondervond van den kant der 
Horror-vacuisten, waarbij zelfs de bescherming van vorstelijke 
personaadjes voor de arme hypothese werd ingeroepen. E 
Uit het voorgaande zal blijken, dat de denkende ernstige ^ 
mannen van die dagen de leer van het horror vacui als een 
ernstige hypothese huldigden; of zij zooveel andere verschijn- 
selen kenden, die met het horror vacui in strijd waren, meen 
ik te mogen betwijfelen, en wij hebben gezien, hoe Guutg 
