81 
zich door zulke met het horror тасш strijdige verschijnselen 
heenwerkte. (*) | 
Het komt mij voor, dat de Heer Кх. omtrent deze hypothese 
eenigszins zijn fantasie heeft laten werken, of zich vergenoegd 
beeft met uit zijne herinnering op te diepen, wat zijn popu- 
laire leerboekjes hieromtrent mededeelden. Het ware echter 
te wenschen, dat iemand, die zich op zulk een hoog stand- 
punt plaatst en met zulk een autoriteit kritiek uitoefent over 
een eenvoudige »Opmerking” liet blijken, dat hij zich eerst 
door kennisneming met de literatuur van het onderwerp op 
de hoogte had gesteld. 
Hierboven heb ik reeds uit elkander gezet, dat het niet de 
getijtheorie was, die Dr. O. met het horror vacui vergeleek , 
maar wel de voorstelling van Mürrer. 
Komen wij thans tot de voorstelling, die de Heer Ky. zich 
maakt van het verschijnsel van eb en vloed, pag. 5—7. 
Deze vervalt in twee deelen. Hij stelt zich voor, dat onder 
de aantrekkende werking der maan de watermassa uitge- 
trokken wordt, even als een elastieke buis, of liever, on- 
samenhangend wordt, even als een waterstraal, die zich in 
droppels scheidt. Hij zegt: 
dit gedeelte der getijtheorie...... 
namelijk de Knochsche 
(*) Als voorbeeld van de wonderlijke denkbeelden, die men, ten tijde van 
de leer van het horror vacui, zich vormde omtrent verschillende natuur- 
werkingen moge dienen, dat Baco van Verulam in zijn Novum Organon, 
1620, voorsloeg: »men moge onderzoeken, welke lichamen door de zwaarte, 
^en welke door de lichtheid bewogen worden, welke noeh door de zwaarte, 
»noch door de lichtheid, welke de grens is van de lichtheid". Zoo on- 
derscheidt hij 19 soorten van beweging, en daaronder een beweging uit 
afschuw voor beweging. Wij mogen niet aannemen, dat zulke denkende 
menschen dergelijke ideeén alleen zouden opperen om tegenover het publiek 
een schijn van would-be-geleerdheid te bezitten. 
Ook bij Musschenprork vindt men soortgelijke voor ons zoo belachelijke en 
onzinnige voorstellingen. 
