91 
reeds bestonden. Er moet daarom erosie in het spel geweest 
zijn, doch hij acht het onmogelijk, dat afgronden van 500 
voeten diepte als de djoerang Gandoel door enkele werking van 
het water in de hardste lava kunnen worden uitgehold. 
Јохевонх meent daarom, dat het ontstaan dier ravijnen minstens 
door aardbevingen moet bevorderd zijn en zij dus in een ge- 
combineerde werking van het water en vulkanische krachten 
hun oorsprong vinden. 
Het onderzoek, op mijn vorige tochten en speciaal gedurende 
mijn laatste bezoek in den djoerang Gandoel ingesteld, heeft 
mij tot een andere m. i. bevredigende verklaring voor het ont- 
staan van bovenbedoelde ravijnen gebracht. Het is mij namelijk 
gebleken, dat de bergruggen geenszins alleen uit lavastroomen 
bestaan, die over elkaar zijn gevloeid, maar dat zij zijn op- 
gebouwd uit lavastroomen, die telkens met lagen van losse 
producten afwisselen. 
Die losse lagen zijn zijdwaarts gewoonlijk onder hun natuurlijk 
talud bijgestort en dikwijls min of meer begroeid, zoodat 
zij van de kale, verticale lavawanden zelfs op een afstand 
zeer wel te onderscheiden zijn.. Verder merkte ik op, dat 
aan beide zijden van den djoerang Gandoel nauwkeurig dezelfde 
afwisseling van lava en losse lagen voorkomt en de correspon- 
deerende lagen uitstekend terug te vinden zijn. Er bestaat 
dus geen twijfel, dat vroeger alle lagen door den dj. Gandoel 
heen met elkaar verbonden waren. 
Een doorsnede door den 
— dj. Gandoel vertoont dus 
— de nevenstaande figuur. 
` Мех deze wetenschap ge- 
= wapend bestaat er geen 
bezwaar meer, het ontstaan 
van den dj. Gandoel en daarmede ook van de andere diepe 
ravijnen van den Merapi door de enkele werking van atmo- 
spherisch water te verklaren, al zijn harde lavastroomen van 
10 M. en 15 M. dikte verbroken en opgeruimd. 
