108 
De bedoelde krachten zijn, indien de aswenteling der aarde 
buiten rekening wordt gelaten, drie in aantal, namelijk: 
a де aantrekkingskracht door de aarde uitgeoefend: 
de aantrekkingskracht door de maan uitgeoefend; 
e de traagheidskracht. 
De sub a bedoelde kracht is, indien de massa van het deeltje 
gelijk één wordt gesteld, gelijk aan g. De verandering, welke 
die kracht ondergaat ten gevolge van den ongelijken afstand, 
waarop de deeltjes van het middelpunt der aarde verwijderd 
zijn, is namelijk uiterst gering. Bovendien heeft eene geringe 
verandering in de grootte dier kracht op de richting der 
resultante (waarom het hier uitsluitend te doen is) een uiterst 
geringen invloed. Verder wordt aangenomen, dat die kracht 
g steeds gericht is naar het middelpunt der aarde. (!) 
= 
(1) Deze veronderstelling is niet volkomen juist, daar de aantrekkingskracht 
bij eene bolvormige aarde wel, bij eene ellipsoïdale aarde nief overal naar 
het middelpunt gericht is. De afwijking is echter, gelijk de volgende rede- 
neering aantoont, indien het verschil h van de beide halve assen der ellipsoïde 
zeer klein is ten opzichte van die assen, eene kleine grootheid van de 2 orde. 
Men denke zich de aarde, welke de gedaante eener omwentelingsellipsoide 
heeft, verdeeld in 2 lichamen: een ingeschreven bol, welke het ellipsoidale 
oppervlak volgens een cirkel raakt en een hol dien bol omhullend lichaam. 
De aantrekkingskracht door den bol uitgeoefend is gericht naar het middelpunt. 
De aantrekkingskracht door het omhullende lichaam uitgeoefend is zeer klein 
t. о. v. de aantrekkingskracht van den bol en gaat door een punt, dat buiten 
het. middelpunt gelegen is, maar daarvan verwijderd is op een afstand, die 
zeer klein is t. о. v. den straal. 
Immers indien h gelijk nul wordt, dan zal ook die afstand gelijk nul worden. 
Hieruit volgt dat, de resultante der beide krachten, d. w. z. de totale aan- 
trekkingskracht, door het ellipsoidale lichaam uitgeoefend, met den straal ееп“: _ 
hoek maakt, die tot de kleine grootheden der 2* orde behoort. M 
De kracht g is zeer groot t. о. v. de beide andere krachten a en b, waar- 
mede zij moet worden samengesteld. Eene kleine verandering van richting 
van de kracht g zal dus eene nagenoeg gelijke verandering van richting van 
de resultante der 3 krachten a, b en c ten gevolge hebben. De aanname 
dat de kracht g naar het middelpunt der aarde gericht zou zijn, veroorzaakt 
