118 
De gewone theorie van communiceerende vaten kan dus niet 
worden toegepast, zoolang men de gedaante van het horizontale 
vergelijkingsvlak niet kent. Men zal dus eerst den vorm van 
dat vlak moeten berekenen of wel, hetgeen veel eenvoudiger 
is, het zoo moeten kiezen, dat de moeielijkheid , welke uit 
de veranderlijkheid voortvloeit, vervalt, d. i. men zal het moeten 
plaatsen in het middelpunt der aarde, in welk geval het vlak 
overgaat in een enkel onveranderlijk punt. 
Doet men dat, dan krijgt men, gelijk hiervoren is gebleken, 
wel behoorlijke resultaten. 
Dr. O. heeft dit punt volstrekt niet gereleveerd en in dat 
opzicht had zijne korte toelichting meer volledig behooren te 
zijn; hoeveel het niet te ontkennen is, dat hij dat punt moeielijk 
kon aanroeren zonder veel uitvoeriger te worden, dan in het 
kader eener »Opmerking" pastte. 
Had nu de heer K. de aandacht op die onvolledigheid gevestigd, 
dan had hij ten minste in één opzicht gelijk gehad. Maar hij 
heeft dat niet gedaan. 
Hij keurt namelijk de door hem zelf gegeven berekening af, 
niet omdat hij haar onjuist vindt, maar omdat de uitkomst — 
hem te klein voorkomt, om niet te moeten aannemen, dat de 
werkelijke oorzaak der getij-verschijnselen ergens anders moet 
worden gezocht, dan in het gewichtsverschil van het water. 
De meest zonderlinge beschouwingen van de geheele brochure 
van den heer K. komen voor op de bladzijden 11 en 12. 
Ik heb hier niet op het oog de onjuistheid van de bewering, 
dat de maansdeclinatie elke 14 dagen van 281° N. tot 2815° Z. 
zou varieeren, hetgeen, al wordt het niet met die zelfde woorden 
gezegd, blijkbaar de bedoeling van den heer К. is. Die groote ` 
afwisseling in de maansdeclinatie komt slechts voor gedurende 
1 van elk 19-tal jaren. Er zijn ook jaren, bijv. het jaar 1884, 
waarin de maansdeclinatie nimmer een grooter bedrag dan ruim 
18? Noord of Zuid bereikt. Doch dergelijke onjuistheden doeu tot 
het wezen der zaak niets af en mogen dus worden voorbijgaan. ` ` 
Matt > 
