275 
De ondervinding heeft ons geleerd , dat er van elke soort meer- 
dere instrumenten van verschillende constructién vereischt wor- 
den of van verschillende afmetingen bij hetzelfde mechanisme , om- 
dat de schok bijna nimmer door alle daartoe bestemde instru- 
menten wordt aangekondigd. De reden er van ligt in twee 
feiten, die men aan alle toestellen maar in het Diamant aan 
slingers kan waarnemen. 
Het eerste feit is het volgende. 
Elke slinger maakt één slingering in een bepaalden tijd, die. 
afhankelijk is van de lengte van den slinger: zoo volbrengt een 
slinger van bijna éen Meter lengte éen slingering in de seconde, 
een van 25 centimeters 2 slingeringen per seconde, enz. 
Wanneer deze slingers stooten ontvangen, die met dezen 
rythmus overeenstemmen, zullen ze er sterk door aangedaan 
worden. Daarentegen zullen ze niet (of in mindere mate) in 
beweging geraken, wanneer de stooten elkaar volgens een 
anderen rythmus opvolgen. De seismische onrust van den 
bodem brengt golvingen van verschillende snelheid voort. 
Deze snelheid moet in overeenstemming zijn met de inrich- 
ling van het instrument, om er de beweging aan mede te 
deelen. 
De ondervinding leert ons dan ook; dat aardbevingen van 
voldoende sterkte geen spoor achterlaten op sommige instru- 
menten. Het komt daarentegen voor, dat eene overigens geheel 
 9nopgemerkte aardbeving aan het licht wordt gebracht door de 
aanteekeningen der seismograpgische instrumenten. 
De aardbeving van Agram van 9 November 1880 is in Italié 
niet verder waargenomen dan om en bij Venetie. De seismo- 
meters echter met zeer lange slingers geraakten zelfs in midden- ` es 
Italië in eene slingering, die zij nimmer vertoond hadden tijdens 
_ hevige aardbevingen binnen Italië zelf; van dezelfde aardbeving 
werd door de instrumenten met korten slinger of overeen- 
komstig mechanisme geenerlei aanwijzing verkregen. Weinig 
tijd daarna, 24 Januari 1881, werd Bologna door een hevige - Z 
aardbeving bezocht: schoorsteenen werden omgeworpen , muren 
Г. 
D 
