10 HlSTORIA PlAHTARUM. 



copiofius qurni alias unquam, cum tamen ob vim higoris fuccus in trunco vel congeiatus vel ad 

 motum pigrior redditus incifione facta non efliueret. Unde patet copiofi hujufce effluxiis caufam 

 gelu iuiffe ; an quiafuperficies terrae conftri&a vapores afcendere folitos cohiberet & repercute- 

 ret : qui exitum non invenientes, paulo infra terrae fuperficiem conftipati, impetu fafto in radicis 

 poros irruerent ? Verum (ut verum fatear) in ratione bujus phamomeni reddenda mihimet ipfi 

 non fatisfacio : eadem tamen proculdubio eft quae eopiofiflimae emanationis fontium vivorum in 

 gclu vehementiflimo, quaie bruma praecedentiaccidit. 



Succi piantarum pioprii & fpecilici plerumque concrefcunt vel in gummi, vel in Refinam vel 

 in mediam quandam naturam inter gummi & refinam. ' 



Cummi q„id. Gummi eft fuccus concrerus qui in aqua facile diffolvitur, in igne nec liquefcit, necflammam 

 concipit, fed duncaxat crepitat; cujus generis funt Gummi Arabicum, G um mi Ceraji, &c. Hocge- 

 nus[D.Grevio] nihil aiiud eft quam mucilago exficcaca, cujus fubftantia parum vel nihil olei 

 conrinet. 



RffiTia quid. 



ens : 

 olei i 

 Majtiche, &C. 



Medii generis fuccus infpiffatus cum partibus fuis oleofis plurimum aquae admixtum habet,- id- 

 eoque tam in aqua quam in oleo diifolvi poceft, uc Galbanum, Sagapenum, Ammoniacum/ &c. 

 Haec autem nihil aliud initio funt quam fucci laerei infpiffati. Cujufcunque enim plantae la&ef- 

 cencis fuccus probe exliccatus flammam facile concipit, eamque lucidam & diuturnam emittit, 

 Cchr UEleus non fecus quam Terebinthina aut Pix liquida. Dolor enim ladleus in plantarum fuccis ex admixtio- 

 injuccisunde. ne partium oleofarum cum aqueis copioliore oritur. Eadem utique (ut recte D. Grevius) vege- 

 tabilium quae animalium lacris origo & caufa eft, mixtura nimirum pradicta partium oleofarum 

 cum aqueis per minima, ut vocant. Hinc partes ladis ferofae & oleofae ab invicem feparatae utrae- 

 que diaphanae evadunt. Hinc in deftillatione aquae Anifi aut Cinnamomi <v. g. qui primo exit 

 fpiritus limpidus eft & diaphanus, verum ciim fpiritus pars maxima exhaufta eit, cumque refiduo 

 aqueae particulae afcendunt qux oleofas fecum furfum rapiunt, liquor turbidus & albidus, ac fi la- 

 cre fuffufuseffet, evadic. 



A' 



Cap. VI. 



De annuo trunci incrmtnto. 



Rborum & fruticum trunci, indeque emergentes rami, novis quolibet anno additis Iig- 

 neis involucris augentur. Quolibet enim anno novus fibrarum annulus interiori libro ac- 

 L crefcit, & bifariam tandem divifus indiverfa difcedit, parsexterior cortici adjungitur, in- 

 terior fenfim indurefcens ante exa#um Autumnum ligni duritiem & foliditamen acquirit, a cor- 

 tice abfcedens ligno agglutinatur, adeoque truncum auget: ita ut non rarb oblongam & contimatam 

 fibram, mox in lignum ferruminatam, paullb infra corticis , naturam adhuc fervantem animadverterit 

 D. Malpighius : unde (inquit) nil mirum Ji in truncis & ramis arborum, quibus corticis exigua porth 

 detracla eft , fubjeila lignea pars cortice dejlituta nunquam incrementum capiat. Cum ergo trunci & 

 rami hoc tantum modo augeantur, hinc olim creditum fuccum nutriciuminter corticem & lig- 

 num duncaxat afcendere ; quam opinionem erroneam effe fuperius oftendimus. 



Girculihifeu tunicae ligneae in arboribus intra tropicos nafcencibus omni ex parte aequaliter 

 inter fe diftant, & medullam pro centro legitimo obtinent, ut in ligno Brafiliano Acanthino di- 

 *1om.z.tn ^ obfervavic * Gaifendus, in caeteris vero regionibus vel ad Auftrum, vel ad Septentrionem po- 

 , 7 8, ' fitis meridiem verfus dilatantur, & a parre polum refpiciente contrahuntur, adeo ut medullae re- 



fpectu habito femper excentrici reperiantur : hinc multi ex hac circulorum pofitura meridianum 

 invenire docuerunt ,• & Geoponici peritiores arbores tranflaturos monent, ut eundem denuo plan- 

 tatis partium fitum refpe&u plagarum cceli fervent quem in priore ftationeobtinebant. 



Ex circulorum ligneorum numero trunci vel rami aecas innotefcit, fiquidem numerus circulo- 

 rum numerum annorum quos duraverit aequat. 



Circuli interiores anguitiores funt quam exteriores, tum quia cum planta robuftior eft copiofi- 

 us alimentum attrahic & crafliores circulos efformat ,• tum quia interiores ab exterioribus premun- 

 tur & conftringuntur, tum denique quia lignum tempore arefcit & contrahitur. Haec de arbo- 

 ribus vegetis & nondum ftaturam & magnitudinem juftam adeptis ; nam in annofis & <sSph,tMit 

 aliter fe res habet. 



Interiores circuli, dum annis & ficcitate contrahuntur, medullam fpongiofam magis magifque 

 comprimunt & coardant, donecin quibufdam omnino occultetur & evanefcat. 



Lignum circulorum interiorum durius eft quam exteriorum, & plerunque colore faturatiore 

 tindtum, nunquam cerce dilutiore. Hinc exterior ligni pars a colore Alburnum f Plinio dicitur, 

 \lib.\U.y>* noftratibus^c j&ap of tl)C €«?, D. Malpighius fibris & tranfverfalibus utriculorum ordinibus' 

 quibus lignum contexitur, peculiarem affundi fuccum exiftimat,cujus corporaturi & concretione va- 

 ria firmitas & durities ligno comparatur. Longum tamen (inquic) cempus requiritur, ut recen- 

 ti ligno talis concilietur foidicas, qualis deprehendicur in piaeexiftenteligno: unde nova indufta 

 lignea additamenta talem duriciem non (ortiuntur quam fubciefcentia infeda non erodant, fed 

 teredini fumme obnoxia funt. In Quercu ocr.o circulos & involucra alburnum conftituere vidi, 

 quare cum aeris & aquae injuriis cedant, amechanicis ut inutilia abjiciuntur. 



Arbores & rami qui in altitudinem per plures annos crefcunt in parte fuperiore pauciores cir- 

 culcs oftendunt quam ininferiore, exteriores aucem circuli utrifque communes funt, non interio- 



res: 



