11 HlSTORlA PlANTARUM. 



*r- 



Repens eft quae horizontaliter extenfus adintervalk folia emittit & radices agit: ut m Fragar* a > 

 Pentaphyllo, Ranunculo. Quibns caules hujufmodi funt Plantas plurium fundorum appelktjungius. 

 Pleraeque autem hujus generis pkntae duunl generum caules emittunt, alterum erectum, alterum refen- 

 tem, ut in Fragana, Buguk, Ranunculo cernitur. 



C A P. VIII. 



De Gemmis, e Clarif. Malpighii © Grevii prcecipue fcriptis. 



GEmmae dicuntur arborum & fruticum foetus novelli, quos quotannis Aftate aut Autumnopa- 

 riunt fquamofis tegumentis veluti fecundis obyoluti , m quibus per totum hyemem latitant, 

 & vere tandem novo in furculos explican incipiunt. Hae ( inquit Malpighius ) in noftris 

 hiice regionibus circa Junium menfem [ferms apud nosin Anglia] etenello furculo erumpunt, m- 

 tra folii axilkm cubantes. Singulis emm annis e quibufcunque tenellis ramulis novae emergunt par- 

 tes, a quibus excoquitur & denvatur non tantum feminum materia, fed & Spermatica organa. Non 

 emm ldem uterus perpetuo viget, & reliquo infervit vegetanti corpori cui appenditur, ut in Amma. 

 hbus, fed fingulus quique ramus anno quo luce fruitur propriis gaudet fpermaticis organis, & fce- 

 cundus brevi viget, rehquum vero fuae vitas infcecundurn tranfigit. 



Nec furculi tantiim arborum & fruticum, fed& radices quoque herbarum reftibtles gemmas quo-- 

 tannis Autumno pariunt. 



Gemma ctim fit compendium fiirculi, feu tenellus furculus cum futurorum fbhorum inchoamends 

 compendio quafi conclufus, iifdem partibus integratur quibus 5c rami componuntur. Media enim 

 & profunda lubftantia tenellum eft lignum fuo cortice circumdatum, fibns Jigneis utnculifque medul- 

 lanbus contextum, & frequentifltme candidis pilis obfkum, a quo hinc inde erumpunt folia , fqua- 

 matim locata, quorum exteriora quae protegenda» gemmae inferviimt, vel temporanea funt & cadu- 

 ca, vel inahenam degenerant formam, ut multis exemplis oftendit D. Malpighius. Haec autem (ut 

 ille philofophatur) non tantum interioribus & cOnclufis cuftodiam panunt, fed contentus ipfbrum 

 reliquorumque fiiccus in propriis utricuhs excoqmtur, &longailla [perhyemem] quiete digerirur, 

 donec exaltatus fpermatico illo fpiritu, ope ambientis aeris, in gemmae carinam, lurculum fci. tenel- 

 lum revehatur, ut ulteriorem foliorum vegetationem excitet. Unde hujufmodi gemmarumfolia non 

 umcam coftukm, ut in ftabihbus foliis fere femper. miramur per medium producfam poffident, fed 

 multiphces fifcicuh a bafi aflurgentes in proprios appenfos utriculos definunt. Contabefcunt poftre- 

 mo fohok haec gemmarum, dum gemina uni adftant ftabih folio, exhaufto jam conco&o humore, 

 & tandem concidunt, vel gracilefcendo in petioli formam abfumuntur. 



Non autem una perpetuo eft natura? methodus in augendis gemmarurn foliis, ita. ut primo c-aduca 

 erumpant folia, mox ftabiha emergant , & tandem adaudis illis ifta contabefcant & decidant, fed 

 paffim in plunbus arbonbus geramarum folia, & prarcipue quae bafin ipfius componunt, mitrali amif 

 sa figura. novis mutationibus tandem m ftabilia evadant folia, quibus furculus condecoratur. 



Naturae pariter methodus in producendis ftabihbus foliis mirabilis eft. Primo enim coftula feu pe- 

 tiolus, canna: mftar, humore turgidus cum appenfis flbrulis manifeftatur, a quibus probabiliter fac- 

 culorum feu utriculorum tranfverfalium membranulae pendent, ut in Animahum primaeva delinea- 

 tione obfervatur. Patent autem deduclio novo ahmento, quia complicata facculorum moles fubin- 

 trante fiicco tuj-get, & lta folio latitudinem & kxitatem conciliat. 



Fohorum ftabilium fitus mtra gemmae ckuftra mirabilis pariter eft: ita enim ipforum partes con- 

 torquentur & complicantur, ut iibi mutuo adaptata tuto cuftodiantur & minus occupent fpatium. 



Sic, exempli caufa, in Lafatho, Acetofa, Eiftorta, &c. fingula folia membraneo tenuique kcculo 

 involvuntur, geminae pariter foliorum partes convolutae verfus exteriorem partem, minon foh© intra 

 proprium facculum contento locum fiipra excurrentem coftukm parant : quqd panter intra invo- 

 lucrura fiium cuftoditum, eandem fiiarum partium revolutionem patitur, minufque adhuc foliolum 

 fuofacculocircundatum fupra coftukm cuftodit, &itauique adminima, vel fi a minimis^ exordia- 

 mur, haee cum proprio fuo velo feu involucro, femper cum folio proxime majori alteri utrifque com- 

 muni velo includuntur, deinde utraque hxc folia velis fuis obteda una cum foho proxime majori al- 

 ten itidem omnibus communi involucro qbteguntur, & lta progrediendo ufque ad maxirna. Eft au- 

 tem (inquit D.Grevius) regula generalis quam obiervat natura in gemmis, cum foliorum pedicu- 

 h longiores funt quam ut folia fibi mutuo commode obvolvi poffint , nec alia fpecialis tutela pro- 

 videtur, e pediculorum bafi membranas latas extendere, velut ftragula fohis protcgendis, mterdum 

 binas, mterdum iingulas. 



Vanos autem modos quibus natura folia tenelk complicat, ut in gemmae anguftias coerceanrur, 

 pro umufcujufque certe figura & compoiitione commodiffimos, vide apud Grevium hb. de Anato- 

 me Tlantannn, cap. 4. itcmque hb. 4. de Avat. Foliorum cap ; 1 . 



Gemmarum duo liint genera, ahae foha tantum intia fe continent, & in furculqs fohofbs expli- 

 cantur, alia- etiam floribus pragnantes funt, qux facile ab ilhs veris mitio magnitudine fiia dil- 

 cernuntur. 



Flores autem omnes, ( obfervante Grevio ) non fecus quam furculi perfecle formantur omnibus 

 fuis partibus abfblutis tribus aut quatuor menlibus, & interdum dimidio anno, aut etiam amphiis 

 antequam m lucem & confpeftum prodeunt: Adeo ut perenmum herbarum omniumque m ge- 

 nere Arborum & Fruticum, qui cenfentur anni cujufcunque flores , anni lllius revera non fint, 

 fed diu antea extiterunt, praecedenti fci. anno integram omnium partium formam & difpofitio- 

 nem adepti : ut fingukrum gemmas difiecando patebit. Sic flos Mez,erei <v. £. qui Januano menfe 

 mterdum aperitur , circa mediuni Auguftum anni praecedentis integre formabatur: quo tempore 

 fohis gemm?e vindibus caute .detradis floris petala ejufdemque apices, feminis conceptaculum cin- 



gentes 



