\A HlSTORIA PlANTARUM. 



Pofiunt etiam folia aliter multis modis dividi, ut v. g. 



i. Refpe&u Superficieij in i. Laevia aGrsecis *h* di£taj qualia fuiit Bet^ Lapathh. &c. 2. Hir- 

 juta feu knuginok & tomentok, [</W*] ut funt Verbafcij Lychnidisj &c. ;. Afpera [\re^7S % ~\ 

 qualia obtinent BuglofTum , Echium, &c. 4. Aculeata vel fpinofa [ <iw&><Pn ] ut Carduorum, 

 Agnfohi, &c. An dentur planta: qua: fpinam pro tolio habent dubito; Scorpius certe praeter fpinas 

 foha etiam habet. 



a. Refpeclu Figura:& circumfcriptionisj in rotunda & longaj triquetraj teretiaj&c. 



3. Refpedu QuantitatiSj in magna & parva, Iata& anguftaj longa & breviaj craffa & tenuia. 



4. Refpeitu Colorisj in viridiaj ut funt major pars fohorum tam herbarum quam arborunij in Ju- 

 tenm languentiaj obfcure virentia, ad cceruleum vergentiaj candida & lncana^ rubentia, maculofa, 

 ftnataj &c. 



5. Refpedu Durationisj in perpetua feu diuturnaj & decidua. 



6. Refpeitu Situs & ortus, m ea qua: ordinate caulem cinguntj nimirum e fingulis geniculisfeu 

 cauiis diftincliombus vel bina prodeuntj ut in Salvia^ Urtica & aliis quamplurimis. 



Notand. Plantas quadrato caule praditas omnes conjugatim & bijugo ordine, ejr quidem alterna- 

 tim profrre folia; itemque ramos ex aliis } Jive Jinubus, fwe angulis quos folia & peSculis folii cum 

 caule conjtitmt. 



Alternatim pronafci dicuntur folia, aut germina, aut rami petiolive, (i fuperioris paris oppofitio decuffet 

 aut quafi ad angulos reBos fecet inferioris paris oppofitionem. 



Multa eliam planta teretis & non quadrati caulis bijuga habent folia, ut Bugula, Brunella, &c. Vel 

 terna, ut in Lyhmachia luteaj ca^rulea, purpurea ; \dquaterna, utinCruciata ; yel/e»<zaut plura, ut 

 in GalliOj Rupiaj Apannej &c. vel inordinati & fingula hsrent : quamvisj mquit Columna, nec ifta 

 tam inordinata dici poffuntj ut non aliquo numero, quinOj aut majore vel minore m circuitu ra- 

 muli ordinem aliquem obfervent, ut m Vermiculariaj Tithymalo & fimilibus- 

 Panesfolium Quod ad partes folium componentes attinetj fciendum eft eafdem lllas efle quibus truncus integra- 

 tntegrantes. turj nimirum fibras hgneas feu Tymphae-du&us ; vafa fuccum ipecificum deferentia, tracheas ; utri- 

 culos fibrarum reticulariter contextarum fpatia replentes ; & cuticulam. Sciendum enim eft, fohi 

 petiolum fiftuhs ligneis una cum tracheis & vafe peculiari a tenelh furculi profundiore ligno feu in- 

 timionbus fiftuhs fibrifve ad extra continuata fubftantia derivatisj & in fafciculum colle&is componi. 

 Enafatur autem e tenello fiirculo & nunquam ab antiquionbus ramis aut trunco ipfb, nifi medio 

 gemma: furculo. Petiolus velut pecuharis caudex in ramos & furculos fcinditur. Frequenter per 

 longum excurrens fub coftuk fpeeie hjnc inde promit ramulos, qui tandem in reticulares plexus de- 

 Jfinunt. In aliis autem fohis petiolus ftatim ac latitudinem attingit fcinditur in minores ramos, con- 

 fpicuostameiij qmquafiab uno exorti umbihco alios minores producunt, ut inHedera alhfque ap- 

 paret. Notandum fibras petiolum componenteSj initio antequam pediculum ingrediantur reticu- 

 lari opere imphcarij ut mos eft Naturse. 



Petiolo appenditur folium dilatatum, cujus praxipua pars occupatur a coftuhs feu nervis vario ritu 



produ&is. Fibra etenim lignes unacum tracheis & peculiari vafeconglomeratae/a petiolo exce- 



dentesj velut minima arbor hinc mde' difperguntui-j & folvuntur m ramufosj & hi denuo ultenore 



divifione m furculos, qui fibi mutuo occurrentes & unitse in reticulares plexus contexuntur, qui ~m 



plenfque fohis conliimpta utraque cuticula emerguntj mSalvia? autem & fimibum fohis etiam vi- 



rentibuSj aversa prslertim parte^ confpicui funt. 



VafaSuccifera Fiftulas & tracheas concomitan pecuharia vafa, qua: concoaum fuccum continentj humoris 



jcculiaria, da- eruptione patet, qui cum aheno pollet colorej vel craffiore conftat fubftantia facile in confpedum 



rtpobatur. f Q fa^ Sic in fe6tis fohis Tithymalij Cichorii & fimilium lac emergitj inChehdonio fiibluteus hu- 



mor : in rehquis autem herbarum & arborum fohiSj quia hmpidus aut aquofus humor eft, nullam fui 



exhibet notain, cum tamen adeffe analogia evincit. 



Vtriculi aua- Reticulanum plexuum maculas feu areas utnculorum feries a. coftulis emanantes & quafi ab lpfis 



les. pendentes replentj unde fohorum craffities confurgit. Hi autem utriculi ex contenti fucci natura, 



mutua compreffione vel laxitate vanas fubeunt in exteriori regione formaSj unde quafi ca:cales aut 



vermiculares veficuk' contorta: apparent : Interdum anguhs fcatentj & frequenter lrregularicer ter- 



Inter utnculos & fibrofum rete in plerifque foliis peculiares follicuh feu locuh difpergimtutj qui 

 p.itenn hiatu foiis vel halitum vcl humorem fundunt. Horum defcnptionem in plantis ahquot pe- 



* Anat.Plmt. cuhanbus una cum fucco ouem contment vide apud * Malpighium. 



l<*g-11* Has omnes partcs quibus folia coagmentantur levis fiiperextenla cuticula feu epidermis obducit, 



quae fubjedorum colorem refeft, lpsaque contenta lnveftit & cuftodit. 



■ Fohorum extremus unguis feu margo quaii zona feu craffiore linea circundatur. Haec in ali- 

 quibus fok membranx efle vidctur, quibus hmc mde tegitur fbiium exiguis intercepns utriculiSj un- 

 de facile a lumine pervaditur & diaphana fit. In aliis hujufmodi zona craffior eft, & extenus ob- 

 longis coopentur utnculisj mterius vero hgnea: fibiae rehquis continuatx excurrunt. Malpig. 



In kqiniarum apice in quas folia diffecanrur dum tenella adhuc vegetant papilk & utnculi qui- 

 dam emmen t diverfos continentes fuccos. Malpigh. 



Plantarum fere oranmm, paucis admodum ex:eptiSj Atnphcibus v. g. & Amarantis nonnuUis, 

 foha pofiquam exphcantur 3 Herbarum etiarn caules colore viiidi imbuuntur : cujus coloris qux 

 caufa fit ambigitur. Plenque rei naturahs fcnptores aeri eum afcnbuntj nec praeter rationem. 

 Nam non tantum radices Plantarum m terra ktitantes alba: plerumque funt, nunquam certe viri- 

 desj fed & foha aere exclufo , ejufve appulfu prohibito, albefcunt , ut m Brajficis & Lattucis capitatts 

 videmusj quarum mtenora foha exterionbus obvolutaj & hberi aeris ufura pnvata colorem album 

 contrahunt. Deinde ad Lathicam, Endiviain, Cichoreumj Myrrhidemj Apium dulce, ahaque ole- 

 mdealbanda pro Acetariis, vel ligamentis quibufdam foha vinciunt, vel terra obruunt,_vel aho 

 quodam artificio aeris appulfum arcenr. Qum & plantae in conckvi undique occlufo fatae folia 

 m luteum colorem knguent, co palhdiorem quaaens externiingreflusdihgentius prohibetur. 



Aliud 



