2 2, HlSTORIA PLANTARUM. 



Contrariumtamenvideturcum.annotantenobiliffimoBoyliojIatis difficuker ad tres quatuorve uncias 

 afcendat. Qiio impulfore hocfiat, difficile eft inveftigare. Aquam equidem in anguftiores meatu» 

 quam aerenij vel fponte fc infinuare, vel vi compelli pofle, adeoque tubulorum anguftias aeri im- 

 pervias fubire, experimenta evincunt, quia fcilicet aqua minoribus particulis componitur quam aer. 

 Cum ergo fibrarurn cava ob anguftias fuas aerem cxcludant, aquam admittant, externi autem aeris 

 gravitas effectum fuum fbrtiatur, quidni humorem iil fibras furfum compellet, ad eam fcilicet altitu- 

 dinem, donec ad aequilibrium cum aere extemo vemat, hoc eft, ad tnginta duorum pkis minus pe- 

 dum? Haecquamvis ratiocinanti venfimilia videantur, fi tamen experientiam confulas longe aliter 

 rem fehabere deprehendes; fiquidem nobiliffimus Boylius aquamin lftiufmodi tubulis filtrilve non 

 minus intra Recipiens feu vas magnum aere exhauftum fufpendi quam extra m Aere Hbero & 

 aperto, expenundo didicit & nos docuit. 



Verum (ut id conoedatur) arbores altiffimae duplo triplove hanc menfliram excedunt. Alia ergo 

 adhuc afcensiis caufa, faltein adjuvans, quacrenda eft. Experientia conftat aquam m vaporem re- 

 jfblutam, & m minima divifam, gravitatem fiiam amittere, & per aerem medium afcendere , quae- 

 cunque tandem gravitatis caufa fit. Videtur ergo ut gravitas fuum fbrtiri poffit effe<5hiin,requiri ut cor- 

 pus grave aliquam habeat molem & magmtudinem ; alias enim (ut vidimus) fi in minima divida- 

 turj fieri poteft ut a fluido cui innatant ejus particuk vel fuftentari poffitj ut metalla etiam ponde- 

 rofiffima in menftruis eadem in mimma fblventibuSj vel etiam furfum compelli , ut aqua in vapo- 

 rem refbluta in aere. Forte ergo fucciin anguftiffimis fibrarum canaliculis m tenuiffima filamen- 

 ta divifio ad afcenfum ejus prornovendum concurrere poteft. 

 Lib de Ana- ^' Gre7V a ^ n ^ m ^ UCC1 j n plantarum vaiiSj partim vafbrum anguftiae , partim parenchymatis 

 tome trunco- va ^ ambientisj ex lnnumeris veficulis compofiti preflurx attnbuit. Hae enim veficulae ad mgref 

 rum. . . fum ahcujus liquons naturali quadam propenfione fe dilatantj ut m Spongiis apparet , quarum tex- 



tura plantarum parenchymati non adeb diffimihs eft. Parenchyma ergo fucco repletum & intu- 

 mefcens continuum fefe dilatandi & extendendiconatumexferitjunde & vafa una compnmat & co- 

 ar&et neceffe eft, adeoque & fuccum furfiim compellat. Veriim cum compreffio utfmque tam deor- 

 fumjquam furfum effe&um fuum fbrtiaturjnon video quin afcenfum fucci mitio impediatjnifi valvulae 

 obftentj quas neque nosj neque D. Grew, ob rationes fuperius dicras admittimus. Addequbdunde 

 oriatur haec fefe dilatandi propenfio in parenehymate plantarum, explicatione ulteriori indiget. 



Nos equidem fiiccum eodem fere modo plantarum fibras fiibire & confcendere . quo aqua panis 

 aut fpongiae poros , pannique linei laneive lacinias aut aliud fikrum fblet, concedimus. Fibrarum 

 etiam ftructura & conformatio (ut obfervat D. Malpighius) liquoris afcenfum adjuvat. Sunt enim 

 fibrae tubulofa corpora, e corpufculis glurimis concaviSj quadratiSj aut mterdum orbiculanbus, aliiif 

 * Anat. plant. X e bg nvx > invicem hiantibuSj compohta. Subintrans itaque humor (D. * Malpighu verba fimt) 

 tan. i.fag. 5. furfum afcendit & quafi fifpenditur. Singula namque portio quae fibrarum fruftula unit , cum pa- 

 rum mterius emineat, vaivuiae vices fiipplet , 8c lta minima quaelibet guttula veluti per funem , ieu 

 per eradus ad lngenb deducitur faftigium. Quaenam autem afcensus hujufce caufa efficiens feu in> 

 pulfiva fit, quae fiiccum furfum adigat & compellatj nos hadlenus latet ; nec enim in caufis affignatis 

 nobifmetipfis fatisfecimus. 



Cap. xvnr. 



De Satione & Propagatione Plantarunt. 



^*^ Ationis &c propagationis Plantarum vaiii modi fiint. Veteribus ufitati fuere Semine , ramo, 



^^ furculo, talea, malleolo, gemma, fiolone, vi-viradice. 



K*J Semen quid fit notius eft quam ut defimri debeat: Ramus pariter, & Surculus. 



^ 7^/w nonnullis eft Surculusutrinque praecifus. Varro lib. 1. de Re Ruftica cap. xi. Demum in 

 oleagineis femimbus arbores videndurn, ut fit de tenero ramOj sequabiliter praeciiiimj quas alii clavo- 

 laSj ahi taleas appellant, ac faciunt circiter pedales. 



Plinius Taleam a Ramo atque etiam Surculo diftinguitjRamum facit majorem TaleajTaleam Sur- 

 Culo. Ejus verba funt, [hb. I. cap. 17.] Multa fic feruntur framis fcilicet) ac imprimis Ficus , omnibus 

 quidem aliis modis nafcens, fraterquam talea. Oftime' cjuidem fi vafiiore ramo pali modo exacuto adi- 

 gatur alte, exigiw fupra terram rehcJo capite , eoque ipfo harend cooperto. Ramo feruntur & Punica 

 palis laxato frms meatu : item Mjrtus : omnium horum longitudine trium pedum , craffitudine mitms bra- 

 chiali, cortice ddigenter fer-vato, trunco exacuto. Myrtus & taleis feritur : morus taled tantum , quoniam 

 ramis eam feri religio fulgurum frohibet. Quapropter de talearum fatu nunc dicendum efi \ Ca-vendum 

 tn eo ante omnia, ut talea ex feracibus fiant arboribns, ne curva?, ne fcabra aut bifurca, ni-ve tenuiores 

 qudm ut manum impleant-, ne minores pedalibm, ut illibato cortice, atque ut feblura inferior ponatur fem- 

 per ejr quod erat ab radice, accumuleturcpie germinatio terrd, donec robur planta capiat. 



Palladius Clavolam a Talea diverfam facit, quam Varro (ut vidimus) cum eadem confundit. 

 Menfe (inquit) Martio Citri arbor 4 modis feritur, femine , ramo, talea, clava : & paulo pofi, Clava 

 feri commodius efi, qua fit manubrii crajfitudine, longitudine cubitali, ex utraque parte lavigata , nodis 

 & aculeis recifis, fed relicla fummitate gemmarum, per quas fpes futuri geniminis intumefcat,&c. Ta- 

 lea & gracilior & brevior efie potefi, qua fimiliter ut clava mergatur. Sed talea palmis duobus fuferjit ; 

 clava ornnis obruatur. 



Malleolus a Columella de Re Ruft. 1. 3. c. 5. fic definitur. Malleolus novellus eft palmesj innatus 



prioris anni flagello, cognominatufque a fimiiitudine rei, qubd m ea parte , quae deciditur ex vetere 



farmento prominens utnnque malleoli fpeciem praebet: &Plinius /. 17. c. 21. Solebat capitulatus u- 



mnq, e dur o furculus fen, eoq; argumento malleolus vocatur etiam nunc : & Columelkj c. 1 7. Malleo- 



- lis autem fic ab lifdem [agncolis antiquis] pangebatur^ ut noveilo farmenro pars aliquavetens haere- 



ret: 



