Ub. I. ^ e TPlantis tn Qenere. 



Cap. IL 



Dt Partihtts Plantarum in gencre. 



ANtequam partium Plantarum divifionem inftituatn, rion incommodum erit celebrem illarri 

 diftin&ionem partium infimtlares & organkas paulifper excutere, quidque per fimilaresin- 

 telligimus, quid per organicas, paucis exponere. 



Pars fimilaris (verba funt * Sennerti) ut vel ipfum nomen Graecum Imww indicat, eft qua* fim- * l»ftlntt. til. 

 plicis & unius eft naturae, & ex partibus natura diverfis non conftat, & proinde proprie opponitur '■ ca f- 3« 

 difftmihri: cujus generis funt Offa, Cartilagines , Caro, Membrana, Nervi, Vena, &c. Parse.goyF- 

 milaris quatenus eft fimilaris, nullum publicum Officium habet, fed faltem nutritionem fuam pro- 

 curat. Pars Organica eft qua: prxter fui nutritionem aliam aliquam a&ionem habet, qua vel aliis 

 partibus, vel toti corpori infervit. Hinc patet partem fimilarem non proprie opponi Organicae fed 

 diffimilari, ut mod6 diximus : Eadem enim pars poteft eife & fimilaris & Organica diverfo re» 

 fpedu : fimilaris nimirum refpedlu texturaj & conftitutionis ; Organica refpeftu figura» & confor- 

 madonis, adeoque ufus & officii in corpore _ Sic vena quidem fui natura fimilaris pars eft, fed, 

 quatenus eo modo conformata eft, ut fanguini refiuo ad cor derivando aptus canalis fit, Organi- 

 ca dicitur : fic tibiae os fua naturi fimplex eft, fed quatenus fuam habet peculiarem figuram & mag- 

 nitudinem tibia nominatur. 



Pars organica alia eft fimplex, alia compofita. Simplex eft, qua: conftat ex partibus ejufdem qui- 

 dem naturse & temperamenti, verum peculiarem aliquam figuram & conformationem requirit ad 

 adionem communem, hoc eftin ufum vel corporis totius, vel aliarum partium, exercendam. Hu- 

 jufmodi funt Os, Vena, Nervus, &c. Pars organica compcfiia e!t, quae conftat ex pluribus pardbu» 

 diverfx naturae & conftitutionis, quae tamen fimul ad eandem adionem concurrunt,atque hoc fen- 

 fu accepta Pars organica fimilari opponitur. Sic v.g. Oculus eft Parsorganica, compofita ex variis 

 tunicis & humoribus, diverfae textura: & conftitutionis, qus tamen fimul ad vifionem conipirant. 

 Hujufmodi adtiones qus ab organis e multis diverfasque natura: partibus compofitis obeuntur Per- 

 fe&as vocat Galenus. 



His ad diftin&ionis iftius intelligentiam prsemiffis, nos partes plantarum dividemus in fimvlkes & 

 compofitas. 



Simplkes funt quae conftant ex partibus ejufdem textura & conftitutionis. 



Compcfita quae ex partibus diverfae naturae coalefcunt. 



Simplices funt vel continentes feu vafa, vel contetita feu fucci. 



Verifimile enim eft partes fimplices in univerfum omnes, corpus integrantes, in Plantis faltem^ 

 fi non & in Animalibus, vel vafa efle, vel fuccos feu liquores, in vafis contentos. 



Partes contenta omnes ad fenfum fimilares funt : quamvis enim chymica Analyfi inalias adhue 

 fimpliciores poflint refolvi, funt tamen ita per minima divifae & commixtae, ut quaelibet pars fen- 

 fibilis pariter exomnibus hifce fimplicioribus mixta fit, adeoque ejuidem natura: cum ieliquis fen- 

 fibilibus partibus. 



Partes continentes dupliciter confiderari poifunt ; vel rcfye&u fubftantia &texturae fuae uniformis, 

 quomodo fimilares funt ,• nec aliam habent adionem prxter fui nutritionem, vel refpe&u figura & 

 conformationis ad ufum aliquem & oflficium in corpore obeundum deftinata, adeoque organica ap- 

 pellantur. 



Partes compofita quaeex pluribus partibusfimplicibus iifque (utdiximus) diverfae naturae conftant, 

 Organica etiam appeilantur, quiapartes haefimplices fimulad unam quandam a&ionem concurrunt. 



Partes compofuce in quas Planta dividi folet funt Radix, Caulis, Folia, Flos, Frufius, de qui- 

 busin fpecie agemus. 



Sunt etiarn aliae partes minus principales feu fecundaria», ut v. g. Capreoli feu Clavkula, Tiia t 

 Spina, &c. 



Cap. III. 



De Radicihus Phntarum. 



RAdix (definiente Jungio) eft pars Tlanta inferior, qua intra corpus foVdius, quvd Thnta fe- 

 dem frahet (five iV.ud terra fit, ut plerunque. five faxum, five calx, five anna, five lignum, 

 ftve quodcuwjue aliud) abdita, & alimento attrahendo deftinata eft. # 



Radices dividi poffunt in ftbrofas & crajftores. Fibrofas voco quae plurimis fibris feu filamentis 6 

 planta* fundo feparatim exeuntibus conftant. ../.,« • « 



Crafftores qua: corpore pro plantae modo craffiore funt vel in furculos divilo, vel fibras ermttente. H* 

 vel carnofe funt, &in/^«w extumefcentes,\c\ inlongum extenfa, plerunque ftri&iores & lignofiores. 



Carnofae & in latum extumefcentes funt vel Bulbofa, vel Tuberofa. m 



Bulbofas voco qua> unico conftant tubere feu capite, eoque vel fquamato vel tunicato, hbras 

 plurimas ex ima fede feu bafi emittente. ..,.,/• i 



Bulbofa ergo ftriae dida: funt vel tunkata, hoc eft, ex plunbus corticibusm orbem leamplex- 

 antibus compofita;, cujufmodi funt Cepa, Allium, Hjacinthus, Tulipa, &c. vel Squamofa, b. e. e plu- 

 ribusfquamisimbricatimferedifpofitiscoagmentata;, ut Lilium & Martagon. _ 



Notandum autem Bulbofas ftride didas Fibrofis redius accenferi. Fibrae emm ebulbi fundo ex- 

 cuntesproprieduntaxatradicesfunt; Bulbusipfe nihil aliud videtur quam gemma S randl ° r1 ^" 



