>4- HlSTORIA PLANTARUM. 



In genere autem colligendas cenfemus cum in ftatu & vigore fiint, cum fucco jam irsict & probe 

 conco&o turgida:, antequam mdurefcentibus fibris lignefcere incipiant : & quod ad tempus attinet, 

 die fereno, cum Solanbus radiis matutino rore diffipato penicus exficcata» fuerint. 



Verum (ut redte Schroderus) finem duplicem colle&io refpicit , aflervationem & ufurpatio- 

 nem. __ 



Aflervationis causa (utille pergic) coUigenda» funt ea temporis periodo, qua vigent qualitates ad 

 durationem facientes, ut funt ficcitas, caliditas, vel moderata frigiditas. 



Ufiirpationis ratione colligi requiruut dum qualitates vigent medicationi aptiores. 

 Sed ut de partibus plantarum in fpecie agamiiSj 



i . Quod ad Radices attinet nonnulli Vere potius quam Autumno colligendas judicant , quia 

 tum (priufquam fuccus in folia & frucSlus abfumitur) major lis mfit & vegetior vis, humorque aban- 

 dantior : e contra Autumno parcioii polleant fucco, fiquidem a:ftatis decurfu in caules, folia, flores, 

 fruiftus omnis facuitas infumpta fit, & proinde radix enervata, Alii prscftare putant a»ftace eas col- 

 ligere, cum planta in vigore ac maturitate fuerit. Quippe ut integram plantam ita & radicem 

 cum matuntate vigorari cenfent. Alii denique Autumno colligi facius efle ftatuunt j cum folia 

 deciduntj caulefque contabefcunt, ob hasrationes, i. Qiiia omnis humor a ftirpe ad radicem re- 

 cedit. a. Plurima» per hyemem in terra reli&a: ad ver ufque pereunt non raro frigore , aut gelu 

 conftrida' corrumpuntur, ut v. g. Cichorium, Beta, Carrota, &c. %. Non habent radices hyeme 

 quod nutriant, adeoque fibi folis alendis vacant, & tunc temporis robuftiffima: fint oportet. 4. Ac- 

 cedit frigus Autumni, condenfans radicum calorem, omniaque exadtiiis concoquens. 5. Radices 

 Autumno vegetiores efle inde etiam evincitur, quod Autumno traniplantata» faciiius proveniant 

 * Honicuk. quam Vere. Hec omnia * P. Laurembergius. 



lib. z.caf. 7. Verum rationes hae rem non concludunt, Iifque facile refpondetur. Nam 1. Nullus eft Autum- 

 feci. 7. no fiumoris a caule in radicem recefliis propne di&us : quod tameri in idem recidit , humor qui m 



caule erat evaporat; cumque afcenfu a frigore inhibito, novus a radice non fubminiftretur , tum 

 folia defluunt, tum in nonnullis caulis ipfe inarefcit. Radix autem in terra latitans fucco turgeat 

 necefle eft, cum humor femper pra»fto fit quem e terra combibatj nec ullum in folia & caules mi- 

 pendat. Nec tamen inde fequitur Autumno vegetiorem efle radicem, fed potius Vere, poftquam 

 fiiccus Ionga in vafis per hyemem digeftione & velut circulatione exaltatus fuerit , mitiorque & 

 matunor evaferit. 



%. Excipiendas concedimus qua* a brumah frigore vel corrumpuntm-j vel etiam damnum & iu- 

 juriam fentiunt : has enim Autumno colligere praeftat. 



2. Ciim radices per hyemem non habeant quodnutriantj tunc temporis robuftiffimas quidcm 

 efle convenitj non tamen initio hyemisj fed cum temporis diuturnitate earum fuccus (ut diximus) 

 proGe conco&ais & maturatus fuerit. 



4. Quod frigus Autumm condenfet radicum calorem omniaque exa&ius concoquat concedlmus. 

 Quo ergo diutms infultus ejus fenferint, (m nimis vehemens fic) e6 melius concocto fucco miciores 

 & maturiores fiunt ; ut in Paftinacis latifolns experimur , quarum radices tempore Quadragefimali 

 eruta: longe fapidiores & dulciores fentmntur quam Autumno. 



$. Quod Radices Autumno tranfplantata: facilius proveniantj eas tunc temporis vegetiores efle 

 non convincit. Ideo enim facilius comprehendunt, quia cum omnis germinatio furfum a frigore 

 inhibeatufj nec ahud habeant quod agant, fibris duntaxat agendis vacant ; nec ante fohis & cauli- 

 bus emittendis diftrahuntur, quam diuturnitate temporis folo afliierint , eiquc firmiter coaiuerint. 

 Adde quod per hyemem terra plerunque humore icatet , ut nullum iis a fiti penculum fit 3 qua» 

 arftate plerunque calore ambientis humorem evocantej perimuntur. 



Nos ergo herbarum omnium radices colligendas cenfemus cum plenam maturitatem adeptae funt, 

 antequam caulem emittere incipiunt : atque nonnuilas autumno , alias ajftate , plcrafque vere : 

 Plantarum annuarum a:ftate : Biennium , fi penculum fit ne Brumali frigore corrumpantur , aut 

 vitium contrahantj ut Carota , autumni initio ; fi hyemejn facile tolerent nec lignefcant , primo 

 vere antequam germinent, ut Tafiinaca latifolia ; quod fi ante hyemem exactam lignefcere inci- 

 piantj ipsa etiam hyeme, ut Rapa : Earum qua: cauie edito radicitus intereunt, vere antequam ger- 

 minent; quo tempore plerajque etiam plantarum perpetuarum radices coiligi poftulant: nonnulla» 

 tamen, ut Jcetofa, Altha<£, Afari, BugloJJi, Cyclamini, Dracunculi, &c. quovis anni tempore excepta 

 nyeme colligi poflunt. Ratio cur radices pleraramque planrarum colligenda: func ancequam cau- 

 lem edant vel germinent eft, quia cum caulem emittunt, fuccus ilhco radicem deftituit & fibrse lig- 

 neicunt. 



Flores (ut re&e Schroderus) colligendi fiint, cum pulchritudine fua Iuxuriant , nec tamen mar- 

 cefcunt. Excipe paucas qua» m gemmis colligi volunt, ut Rofa, Jafmini, & fim. 



Herba* 8c folia ciim odore, colore, fapore, cacumineque fuperbiunt , & florefcentia» appropin- 

 quant, ad ufiim fcilicet, medicum, aut ad Herbarium ficcum conficiendum, cum enim nimis tene- 

 rx funtj fiiccus aquofior cft, & tota fere planta in humorem refoluta evaporat. Hinc & gramen 

 non ante demetunt pro fceno quam in caulem abierit. Nam quamvis ad pafcua aptius fit, dum ad- 

 huc tenerum &recenseftj non tamen ut exiiccetur in foenum : quia quamvis tunc temporis hu- 

 more admodum turgeat, poftquam tamen exaruerir, fucco evaporante parum fblidi reftat pro pa- 

 bulo, fed in nihilum fere contrahitur, Deinde f uccus minus exaltatus mmus firmum & iolidum 

 nutrimentum pra:bet. Tandem fiiccus iile fpecificuSj vaiis propnis contentuSj in quo tota vis plan- 

 ta: qua tahs confiftit, aliquo tempore indiget, ut nte pra:pai-etur, & maturefcar. 



Ad ufum culina» five in acecariis, iive m olere, Heibx fere apciores funt dum tenerae adhuc & 

 recens nata», ut in Afparagis, Latlucis, Tortulaca, &c, cernimus. 



Herba , utplurimum ad ufum medicum cum fioribus aflervantur , colhgencb» itaque ha: erunt 

 quando fioribus triumphant ; ut Calamintha, Centaurmm, Chamadrys, Chamaptys, Daucur, Fumaria, 

 Majorana 3 Origanum, Tolmm, Tulegium, Seryyllum, Thymus, &c. Schrod. 



Semma 



