5^ Historia Plantarum. 



parandoj refitificando, incinerando, elixiviando, filtrando, evaporando, vel Cryftallrzando, adeb 

 triti & ommbus familiares fiint, ut hic non opus fit Cramben toties co&am propinare. 



In Scholis Medicis notiffimum eft, fpiritus acetofos vim Bezoardicam habere, volatilem vene- 

 natamque acrimoniam domaj-e, ferocientcs humorcs figere , & obtundere ; unde apud Chymi- 

 cos corrigentis Vice admodum frequcnter funguntur in praparando Antimonio, SaturnOj Hellcbero, 

 Opio , Aro, &c. 



Spintus fulphurei funt inflammabiles, inebriant, fanguinem accendunt, abfumunt roridum ne- 

 ftar partium, exiccantque tonum Vifcerum, & humores reddunt acres, unde horum potatores fa> 

 piffime evadunt Phthifici, He&ici, vel Hydropici; modice tamen fumpti firnt Cordiales, & Jaban- 

 tes vires fepe revocant ; in externis apphcationibus funt egregii ufiiscontra frigidas mtemperies; in- 

 ferviunt etiarn extrahendis tin£turis, & refinis. 



Spiritus urinofi vegetabiles, & falia volatilia, fiint diaphoretica, diuretica, acidum deftruunt, & 

 cum illo fe jungunt, unde fal compofitum refultat Armoniaco fimile; fanguinem torpidum, craf 

 fum, vel emortuum, refufcitant, fluidum & volatilem reddunt, & reftaurant ; fpiritibus animah- 

 bus, & generi nervofo funt admodum amici; undejuvant in Scorbuticis, Cephalicis, & convulfivjs 

 affedibus. Notandum tamen efl, qubd hsc falia vel fpintus urinofi frequenter vel copiofe propi- 

 nati appetitum dejiciant , & digeftionem unpediant , obtundunt enim glandulofum fermentum 

 primarum viarum, & interdum excitant paroxyfmos Hypocondriacos, convulfivos & fcorbuticos 

 ( licet eofdem eradicent, & tollant, ) fermentando cum materia morbiftca, qux fepenumero habet 

 texturam acidam. 



Salia volatilia plantarum raro in Alembicum afcendunt fub ficca forma, aut Iateribus vafis ad- 

 hserent, fed hquore immerguntur , & folvuntur ; quod patet ab odore, & mixtura cum acidis. 

 Hi fpiritas urinofi & volatiles reddantur fixi cum fpiriru falis, aut vitrioli : affirmant nonnulli omne 

 hoc Sal volatile oriri ex animalcuhs copiofiffime repertis in plantis putrefa&is, fed hi nimis indul- 

 gent fiise phantaiiae ; multa enim experimenta faciunt ex contraria parte. Hi fpiritus urinofi feu 

 Salia volatilia non fblum eliciantur e plantis calidis, Aromaticis, aut vulgo didis antifcorbuticis 

 cephalicis , & Stomachicis, ut Cinnamomo, Galanga, Zingibere ; Cochlearia, Aro, Nafrurtio, 

 LepidiOjBeccabunga, Raphano; Rofmarino, Majorana,Salvia,Ruta, Lavendula, Thymo ; Mentha* 

 Abfynthio, Cbelidonio,&c. Sed etiam e frigidioribus vel infipidis, ut gramine, papavere, hffcaca. 

 portulaca, endivia, acetosa, fempervivo, melilsi, mufco, Nympha:a, lenticula paluftri, &c. quod ex- 

 perimenta & argumenra D. Wtdelii, & Coxii, extra dubium poiiierunt. Hoc intelligendum eft de 

 vegetabilibus diim recentes & virentes fint; femina dicuntur maxima ex parte efle fertiliffima hoc 

 falc. 



Phlegma maxime fungitur officio Vehiculi, & infervit Julapiis : Laudana, Spiritusj tin&ura», & 

 Olea vrx adhibeantur abique ldoneo Vehiculo. 



Olea deftillata habent fuos Ufus tam internosj quam externos ; nam rarefaciuntj penetrant, dif- 

 cutiunt, & roborantj attamen caute & cum judicio interne adhibenda funt, ne lnflammabili fua 

 facultate febrim fanguini, & uredinem vifceribus inferantj praxipue in infantibus : verum Olea 

 exprefia & co&a pignora funt, luhricant, & laxant, commodeque mifcentur cum defTillatis, iti. 

 enim & horum cahditas & illorum fegnitiescorriguntur, quod re&e monet Wedelius; inferviunt eti- 

 am variis ufibus mechanicis. 



Salia fixa videntur differre in fuis viribus, faporibus, figuris, aliifque qualitatibus, pro ratione 

 planta!:, vel operatioms ; omnia tamen obtundunt & deftruunt acida, apenunt & refolvunt coagu- 

 lationes ; unde rn cachexia, affectibus Hypochondriacis , Idencis, & febrilibus juvent. Ha?c fa- 

 lia inter fe non difterre affirmat Clariffimus Coxius nofter ; attamen illa vinbus difcrepare often- 

 dit D. Gre-vius ; & figuns fuis multum variari demonftrat D. Lewnhoeck. Infervmnt etiam pro 

 conficiendo Vitro, & Sapone. 



Wedelius videtur ( mea faltem opinione ) rem acu tetigifie, affirmans Sal Alcali unum ab altero 

 non differre , in genere, forma externa, fcu affeftu generali, attamen figurijj poriSj & viribus per 

 omnia non convenire. 



Salia effcntiaha, & marina e hxiviis Cryftalhfata , quorum prxparationes, & figuras vide apud 

 D. Grevium, firos habeant ufus in Medicina, incidendo, & detergendo ; nec fermenta vifcerum tam 

 facile obtundunt, & debilitant, ut volatilia, & lixivialia. 



Salia feu concretiones Saccharina* ( qualia fiunt e fuccis Fraxini , Aceris majoris, Cannse Indi- 

 cx, & Arbons Coco di&r ) mferviunt officinis pro conficiendis fyrupis, confervis, eledaianis, con- 

 ditis, &c. variifque ufibus domefticis. Attamen Clanffimus Willifius, & S. Faulus contendunt Scor- 

 butum, tabem, ahofque morbos chronicos ab horum ufu generan, & propagari ; continent enim 

 particulas acres & corrolivas mixtas cum rotundis & rofcidis, palliantibus acnmomam, quaj diftilla- 

 tione fe manifeftat. 



Deco6ta plantarum, modb clause & diligenter furntj numerenttir inter optimas prarparationes ; 

 vires enim, & virtutes vegetabilium maxima ex parte continent, fic etiam & tinctura:, extratta, & 

 pulveres ; attamen iinguhe partes plantarum chymica analyfi iblutE non donantur omnibus fpecificis 

 virtutibus, quas in ipiis plantis reperiamus; hcetfepiffime ld feparatim agant, quod conjunitim non 

 agant. 



Succi vegetabiles fermentati dant omnia genera Vinorum & liquorum inebriantium, guas varia 

 induunt nomina & qualitates pro natuns plantarum & regionum, & funt apprime utilia neceffita- 

 tibus humanae vitae, modo fbbne utantur fecundiim falutiferum naturae lnftimtum. Hi fiicci colh- 

 guntur vel incifione, vel maceratione, & expreffione. Succi infpiflati dicunmr Rob, quod fit vel 

 iola co6tione, vel mixtura facchari feu melhs. Rob cum hquoribus diluta efientias efficaces con- 

 fhtuunt, velinferviunepro fimdamento boIorum& pilularum. Gummi feu Refins nil aliud efle 

 videntur quamfiicci vegetabiles magis cotfti, digefti, & concreti. Omnia operantur pro ratione plan- 

 ta-, hincaudmnt diuretica, cathartica, & narcotica,, e. g. Terebmthina, Gummi Gotta, Opiumj&c. 



Melioi-a 



