Lib. III. T>2 Herbis femine minutifiimo, &c. 1 2 1 



Vafcula feminalia ut & femina ipfa Filkum omnium reliquarumqueC^///«ri«»« ejufdem proxime fi- 

 gurse funt & magnitudinis, quantumvis planta: eorum produ6tnces utroque refpe&u plurimum 

 diftent, lit v. g. Filkis fxmina vulgans, Ruta muraria , Phyllitidis & Ofmunda regalis, quarum 

 priores tres inter fe diffimillimce funt, pofteriores dua: itatura & magnitudine admodum insqua- 

 les. 



Ofmunda regalis, qus aliis omnibus Filicis fpeciebus mole 3 pulchritudme, vinbus antecellit , & a 

 Botanicis nonnullis fterilis cenlen folet, yafcula feminalia obtinet xapx cum reliquis congeneri- 

 bus magnitudmis, ejndemque proxime figura, quorum unmenfa & vifum fugiens paivitas cum 

 magnitudine planta: collata ( quam integram cum radice & fuperficie tota appenfam decem mter- 

 dum libras pondere fuperare animadvertit Autor ) adeo nullam gerere proportiohem invenietur, 

 ut tantam plantam e tantillo femine produci attentum obfervatorem mento in admirationem 

 rapiat. 



Quod verb, ( pergit ) mihi aliifque qui una mecum adfuerunt teftibus oculatis prseciptie admi- 

 rabile vifum eft, fuere animalcula diverfarum fpecicrum pliuima, inermi oculo prorfus mconfpi- 

 cua, imb nec lentibus vitreis fimplicibus, magnitudinem valde augentibus mterpoiitis vifibilia, qua: 

 microfcopio tamen m planta recens colledta mter veficulas feminales velociter difcurrentia jucundo 

 fpe&aculo haud difficulter potuere difcerni : e quibus nonnulla adeb infima: parvitatis fuere, ut bina 

 e femimbus veficulis inclufis corpufculdrum itioleculis vix ada?quarent. 



Filicum femina microfcopio primae nota: quse objectorum quantitatem immenfum augent fpe£ta- 

 ta & examinata Vicia: exigua: aut Lentis magnitudine apparuere, eorumque nonnulla per 

 ficcitatcm contra6ta & corrugata , valleculis depreffioribus & tuberculis feu eminenths lnxqualia 

 ad modum Piforum alborum vifa funt. Pelypodii autem femina tum figura tum colore a reliquis 

 difcrepant; cxteris enim leucophceis aut rubentibus, hsc lutea fiint, &ad modum Medicjefemi- 

 num reniformia. 



Capillarmm femina non ante Autumnum maturefcunt: unde patet quam frivola & falfa ffnt 

 quse circumferuntur de colle&ione feminum Filkis, quam quidam lpfb Solftitiah die, alii vigiliis 

 S. joannis Baftifta inftituendam aflerunt, hnteis fubfiratis.^ Mirari autem fubit Botanicum dili- 

 gcntem & minime vanum Hieronymum Tragum publico fcripto non dubitafle teftan, fe neque 

 iiiperftitione du&um, nec praftigiis aut incantationibus, aut ullis charaiteribus ufiim rem aggref 

 ium eue , & quater in vigilia D. Joannis no£te tentafle fubftratis linteis & Verbafci foliis, an 

 femen id deprehendere & excipere poflet, & fane fibi contigiffe fateri , ut mane ante illucentem 

 diem femen parvum, nigrum, Papaverini fpecie leperent, & hoc amphus ac copiofius fiib alia at- 

 que alia Filice, alio item atque alio anno. Veiiim quantumvis fiiperftitionis fiifpicionem a fe 

 amoliri ftudeat Tragus, vix tamen apud fobrios judices fuperftkiofa: credulitatis notam effugiet, 

 qubd a fe lmpetrare potuit, ut ejufmodi, vanis fldem adhiberet, aut eorundem experimenta tenta- 

 ret, quodque tandem feu imaginatione falfa , feu praftigiis Da:monum fibi imponi paflus fuerit, 

 ut exiftimaret fe videre Filicum femina quae tunc temporis nulla fuere, ( cum non ante menfem 

 Septembrem producantur ) nec fi fuiflent inermi ( ut diximus ) oculo potuere difcerni. 



Qua; de antipathia inter Arundinem & Filicem tradunt Veteres pro fabulofis habemusj, nec iis 

 refutandis immorari opera: pretium fore putamus. Confule fi placet Dodonsum. 



Caterum Herba acaules Efiphyllofterma foliorum refpeclu dividi fojfunt in eas qtta foliis funt w/ 



• r l. Simflkihus feu mtegris & indivifis^ cujufrnodi funt Vhyllitis & Hemionitis di£ta. 

 ' i 2,. Laciniatis tantum aut pinnatis fimplici divifura, uti fiint Pol/fodmm, Trichoma- 



\ nes, &c. 



^ %. Bifanam divifis feu femel fiibdivifis, viz. primaria divifione in tarfos feu furcu- 



Ilos, lecundaria in pinnulas, quales funt Filix mas vulgaris, Dryepteris Lob, 

 8cc. 

 114. Trifanam divifis feu bis fubdivifis feu ramofis, primo fcilicet in ramulos feu alas, 

 deinde in tarfos feu furculos,8c tandem in pinnulas, cujus genens iiint Filix 

 fxmina vulg. Adianthum album & nigrum, &c. 



Hanc diVifionem reliquis, qua: vel a. magnitudine varia , vel a pundis lineifve feminalibus peti 

 poflent, commodiorem arbitramur, quoniam anotis tum magis perfpicuis & diftindis, tum magis 

 obviis & viiiii expofitis differentias generum fubalternorum confhtutivas fiunit : Eam ergo fequuti 

 Librum hunc in quatuor Seitiones partiemur. 



Prima erit de Herbis Capillaribus quamm folia integra funt & indivifa : 



Secunda de iis quarum folia fimplici divifiira feda funt, feu laciniata fint £vq pinnata. 



Tertia de ris qua: femel fubdivifa folia obtinent, pnmaria fcilicet diviiionein taribs feufurculosj 

 fecundaria in pinnulas feu criftas fa6la. 



Jguarta de lis quibus folia bis fubdivifa feu ramofa funt, primb in ramulos feu alas, deinde in tar» 

 fos leu furculosj tandem in pinnulas. 



N SECTI 



