r^-S 



HlST O R I A PlANTARUM. 



difllpat, ferofbfque humores refblvit & per tranfpirationem lnfenfibilem amandat : Sudores & uri- 

 nam provocat, putredini potenter refiftit, unde in omne genus febribus, fimphcibus, putridis, ma- 

 lignis, peftilentibus, continuis, intermittentibus felici cum Yiicceflu exhibetur. Singulan & fpecifica 

 proprietate capillis conducit, ommbulque illorum vitiis medetur, Alopecias fanat , furfures alialque 

 eorum Ibrdes detergit, marcidis & decolonbus vigorem & nitorem conciliat , defluentes continet, 

 raros denfat & honorem capiti reftituit , canitiem denique arcet [Adiantum capillis dicare , tan- 

 quam eorum remedium propnum & fpecificum fignatura (ut vocant ) eidem lmprefla, nimirum 

 caulium & ramulorum ejus cumCapilhs in tenuitate, colore & nitore convenientia Botanicos , ut 

 puto, induxit.] Omnes cerebri facultates exfufcitat,humorum in illud decumbentium exceflus temperat 

 & vitia corrigit : Spiritus animales depurat, vapores calidos & biliofbs compefcit, acres , acidos & 

 narcoticos lenit. Proinde adverfiis vigilias immoderatas, affe&us comatofbs, catairhos, Epilepfiarn, 

 phrenefin, maniam, melancholiam, cephalalgiam, contraque omnigenas intemperies & tumores 

 qui capiti accidunt conducit : vifiim acuit , humores ad dentes , aures, colli aut faucium glandulas 

 defluere folitos cohibet & diftipat. Odore feu halitu iiio fuavi cor exhilarat, & faculrates vitalles 

 recreat & corroborat : Pectons vitia emendat, Pulmones expurgat, humores craflbs, vifcidos & te- 

 naces afperse arteriae canalibus & bronchiis impa£tos incidit & evacuat , ejufHem afperitates lenit, 

 adeoque adverfus Tuflim, refpirationem difficilem, Afthma, Penpneumoniam , Pleuritidem, Hx- 

 moptyfin, Syncopen, Lipothymiam, Cardialgiam remedium eft praefentaneum. Oelbphagi & ven- 

 tricuh fibras nimis laxas reftringit, iifque debitum tonum reftituit : Excrementorum naufeamcau- 

 fantium colluviem expurgat &aufcrt : fitim extinguit; penetrat , hume&at & purgat leniter ad- 

 modum & benigne ventnculum & inteftina : Hepatis & Lienis calores temperat , eorundem obftru- 

 ctiones quantumvis mveteratas referat : Calculum renum & vefica? comminuit, & urma' meatus 

 omnesaperit: Adverfus I&erum & colores palhdos tum Antidotum eft, tum remedmm : Partibus 

 generationi inlervientibus lnprimis utilis eft & amica : Sterilitati opitulatur, uteri immunditias ex- 

 purgat, Secundas educit, menftrua ciet, & tamen (quod mirum eft) immoderata cohibet, fluorem 

 album fiftit & emendat : Juncfturis &nervofb genen commoda eft, vaporeshahtuofbs, qui ad muf 

 culorum capita coacervanturdiffipat, unde ad ftupores, fpafmos, pandiculationes facit. Duritias 

 & excrementa articulorum ligamentis impa<5ia emollit & refblvit , hinc lfchiadico dolori & omni- 

 genae Arthritidi medetur : Utilis etiam eft ad tumores quofcunque feu calidos , fivs frigidos , cede- 

 matofbs & fcirrhofos, phlegmonas, eryfipelata, contra plagas, ulcera, oflium fra&uras & luxationes, 

 omnia denique cutis vitia. 



Ha*s omnes virtutes Adianto vero attribuit Petrus Formius M. D. Monfpelienfis in libello quem 

 dehac planta Gallice confcriptum publicavit Anno 1 644. quae fi univerfie eidem convenirent, pa- 

 nacea quaedam eflet & medicamentum univerfale , ad omnium fere corporis partium fanitatem 

 tuendam & morbos dcbellandos vel fbla fufficiens. Venim cum in qualitatibus omnibus temperata 

 fit, vires ejus admodum remiflas & debiles efle oportet. Schroderus facultates ejus approbatas paucis 

 compleciitur, Pulmonum, inquiens, reniimque vitiis medetur : Epatis & Lienis obftru&iones refe- 



rat : Urinam & menfes ciet. 

 Varios modos plantam hanc ad ufiim medicum prarparandi , feu varias formulas medicamento- 



rum ex ea parandorum delcribit fupra laudatus autor. Nos aliis omiflis Ptifanam tanmm Adiantij 



quam mins laudibus extollit, proponemus. 



R. fuinmitatum aut foliorum Adianti adhuc virentium & recens colledorum tres circiter mani- 



pulos. Infundantur fupra cineres calidos per fpatium unius nodis in duobus tribufve fextariis QpOt#] 



aquae fontanae optimae, tandemque fi placet, leviter bulliant. 



Coktura vafi vitreo immifla pro potu ordinario mferviet , vel fbla, vel cum tantillo vini. Si 



tin&uram faturatiorem defideras, herbam ex aqua ne eximas, fed tandiu relinquas donec contabu- 



erit, deinde recentem infundas eoufque continuando donec tin&uram non amphus deponat. 

 Ptifana haec fuperfluas humiditates abfumit , & per infenfibilem tranfpirationem eliminat : flido- 



rem & urinam provocat, & eadem fere omnia praeftat quae de Adianto pradiximus. SufHciat (in- 



quit) affirmare, me complures parvulos & mfantes exiccatos & fere confiimptos febre lenta, ab 



obftru<5tionibus mefenterii orta hujus ufu fanitati pnftinae reftituifle. Confukrandum annon Rachitis 



nofiratibus medicis diBus morbus fuerit quo labordrunt h infantes. 

 'AdUnti nigri Cazterum Adiantum magnitudine &fohorum craflitie variat. Quodmajus eft& craflioribus fb- 

 varietas. his Adianthwn Syriacum Tabcrnaemontano, Capillus Veneris Syriacus Gerardo dicitur. 



a. Adiantum Americanum Cornuti. Ad. fruticofum Americanum Park. 23Iacft Sl^»titlCtt-|jaitr 



of 5fimcrica» 



Cornut. 



Huic radix pufilla, capillamentis nigris fibrata ; Cauliculi exeunt atro-purpurei, in cubitum fe at- 

 tollentes, feptemque aut ocl:o ramulis divifi,in orbem expanfi, latiflime fe fpargunt ; adnafcentibus in- 

 terim proceflibus quamplunmis, qui cum ramuhs leviter crifpantur extremo. Folia Adianto vulgan 

 Iimilia fimt, led ampliora , Galli criftam referentia ; funt enim lnfima parte hnea curva claufa, 

 fupenori nonnulhs finubus laciniofa, omnia contranis pedicuHs denfa inter fe & ex adverib. Sm- 

 gulorum fbliorum pars altera grata viriditate lucet, altera pimduhs fufcis exafperatur. Sapor idem 

 cum noftrate, parum acerbus. 



Hoc Adiantum Canadenfi regioni frequentiffimum eft : nufquam adeb altum provenit. Tra- 

 dunt duorum cubitorum altitudine amphus reperiri, expansifque brachiis tantum umbrx parere, ut 

 ( cb fuccedere poflinthommes m aeftu, facileque fe ab eo hujus umbraculi pra:fidio tueri. Apud nos 



autem hujusplantae proceritas mtra pedem unum aut alterum fiibfiftit. 



Hanc e Virginia m Angham invexit Joan. Tradefcantms fihus. ReAius fortafle ad quartumge- 

 nus feu Capillares ramofas refertur. 



Filix 



