170 HistoriaPlantarum. 



Locus. 



I. Rhabarbarum Alpill. exot. Rha <verum Diofcoridts Ger. Hippolapatham maximum rotundifoli- 

 um exoticum, five Rha Ponticum Thracicum, fed -veriiis Rhabarbarum verum Park. 'CCUC 



Veris initiis cum germinare incipit, caput grande, rotundum, fufcum protrudit e radke crafla, 

 fungofa, lutea, quod ln folia aliquot fucceffive fe aperientia paulatim expkcatur. Sunt axitQmfoUa. 

 initio cum pnmum apparent valde corrugata &complicata, poftea fenfim dilatata & extenfa, rugis 

 & plicis coa:quatis kvia fiunt, perampja & fubrotunda, pediculis atro-rubentibus pollicem craflis, 

 & in ktiore lolo binos pedes longts mfidentia, longitudine bipedali, nec minori latitudine, obfcure 

 viridia & cum juniora lunt fubglauca, confiftentia craffiore quam Hippolapathi rotundifolii vulg. 

 fapore acido, Lujula? aut Acetofe hortenfis gratiore. In medio foliorum ( non tamen fingulis 

 armii) fmrgxt caults crafTus, robuftus, humihor tamen quam Rhabarban monachorum, fohis ejuf 

 modi rotundis fed minoiibus ad nodos ami&us, ad fummum ufque etiam inter flores, qui in hac 

 planta, fecus quam in aha quacunque Lapathi fpecie, albi, hexapetali, cum multis intus ftaminu- 

 lis albis. Flofculis, ut m ahis Lapathis , fuccedunt femina triquetra, maxima coloris Battici feu 

 caftanei, aut ruffi pulchre fplendentia. Radix proceflu. tempons in magnam craffitudinem excre- 

 fcit & multos ramos feu brachia emittit, colore foris obfcuro feu atro-rubente. Cortici exteriori 

 fubeft membrana temris, fublutea, pulpam feu fubftantiam radicis interiorem proxime inveftiens ; 

 qua detra&a apparet radix nuda, colore adeo vivido cum venis carneis eam permeantibus & diftin- 

 guentibus, ut pratftantiffimum etiam Rhabarbarum quod ad nos ex Indiis & China advehitur eam 

 vix poffit fiiperare. FLec fi curiose & diligenter exiccetur hfando hypocaufti calore, cavendo ne 

 inter ficcandum frufta fe mutuo contingant, colorem fuum retinetnon fecus ac fi recens eflet, &Sa- 

 livam Mafticata colore flavo tingit. 



Rhabarbarum, nullibi nifi in China provenire Garcias, Aeofta, Linfchotanus confenriunt, unde 

 per Tartanam Ormuz, & Alepum defertur, inde in Alexandriam , & tandem Venetias ; vel per 

 Usbeken in Turciam, & hmc Venetias. Scribk Aeofta Rhabarbarum m interiore Chinarum re- 

 gione duntaxat provenire, unde in urbem Canton filhus Provinciae portum & emporium ubi Lufitani 

 habitant) exportatur, & indc navibus in Indiam advehitur } quod citius corrumpitur ; vel alia via 

 per Tartanam camelis, quod non adeo cariofum. 



Nunc dierum navibus ad nos defertur ex India Orientali , non ut olim ex Alexandria -ffigypti, 

 aut Venetiis : m Indiam e Sinis (ubi iponte oritur ut diximus) advehitur. 



An Rha ponticum Antiquorum & Rhabarbarum modernorum iit una & eadem fpecie planta, a 

 Botanicis controvertitur, aliis eandem effe affirmantibus, aliis negannbus : nonnulli etiam fibi non 

 conftant, & nunc candem, nunc diverfam affirmant , quorum fententias & rationes vide apud 

 J. B. in Appendice Tomi 11. Hifi. Tlant. Nec enim opus eft ut iis immoremur ; nunc emm Rha- 

 barbarum verum Smenfe (quod a Rha Pontico Thracico toto genere diverfum eft) m hortis Lugd. 

 Bat. & Groning. cohtur, & ab Abrahamo Muntingio accurate defcribitur. J. le Brun in hbello 

 de materia medica hax habet. Radix ha?c Diofcondi & Galeno ignota fuit , unde male quidam 

 Rhaponticum eorum cum noftro Rhabarbaro confundunt : nam Rheum Diofc. non habet vim pur- 

 gatricem, &£ notisveri Rhabarbari caret. Rhabarb. enim fubftantia compadum eff, ponderolum & 

 aridum, fapore amamm, odore' acre, coiore extenus fiibnigro ac rufefcente, intus ex rufo flave- 

 icente, & ad nucis mofchata: colorem internum accedente , ac maceratum vel manducatum tin- 

 gens croceo colore. Rhaponticum non eft compaclum fed rartun, non ponderofum ied leve; 

 non andum fed lentum ; non amarum fed fubacre, non odoratum nec colore fimiie Rhabarbaro. 

 Vires. Rhabarb. purgat beriigne bilem flavam, pituitamque viicofam ac tartaream in ventricuio prima- 



que regione ftabulantem. Epati fpecifice confeit , adeo ut cor Epatis dicatur : curat icfterum, & 

 quia vim quoque aftndoriam obtinet m omnibus morbis diflolutis , Dyfenteria v. g. & Diarrhcea,, 

 prx ahis commendatur. Exhibemr pulverifata in Vino albo aut fero la&is. 



Sunt qui Rhabarban ufum puens & praegnailtibus mterdicunt ob vehementiam : verum fine 

 caufa fufficientc : nam J. Bauhinus aliique fe prasgnantes multas eo fehciter iine ullo damno purgaf 

 fe referunt. Infufionem prxferunt liibftantiaj , quo enim cirius fine violentia medicamentum pur- 

 gans evacuat , e6 grarius. J. B. 



Partem cum purgantem, tum adftringentem obtinere creditur, quarum priof facilms elicitur, po- 

 fterior difficilius. Hinc pro divei-fa mtentione diverfimode quoque tradatur. Nonnulli levi tofti- 

 one vim purgantem minui, & adftringentem augeri fibi imaginantur ; quod alh lmprobant, nec 

 immento : Etenim cum vis purgans fixior fit, quam ut levitoiiione in auram evaneicat, toftio liia 

 vix fatisfaciet. Pr.rftat itaque fi aftn6l:oriam vim aucStam vehmus, rejeda prima coftione denuo id 

 coquere,, & fornffima expreflione expnmere. Schrod. Alii quoque in Dyfentena improbant tor- 

 refadum Rliabai barum ; tum quia nimia torrefaftione vim purgatoriam penitus amittit ; tum quia 

 moderata vix evitari poteft, quin acrimomam contrahat, unde mteftina rodit, & novam materi- 

 am ad lqcum affetStum attrahir. Nos tamen in Dyienteria Rlubarbarum toitumbono cum fuc- 

 ceflu ufi fiimus, etiam m noftro corpore. 



Non approbo ( mquit J. Bauhmus ) eorum morem, qui in dyfenteria a principio adftringentia ex- 

 hibent : 11 augent morbum dum per ea retinent educenda : nempeacres, malignos &putndoshu- 

 mores quo natura vergit e6 ducere oportet, ii per convementia nat loca : f i igitur ftatim a princi- 

 pio educantur • convenientibus purgantibus, fublevantur cito, & poftea tuto adftringentibus uti 

 licer. 



Cum fabftantia frigida Sc terrea totum permeat, ignea autem in fuperficie fit; ideoper inftvfi- 

 onem feparantur partes calida: & purgantes • manent fngidaj, terreftres & adftnngentes. Hinc 

 m infufo plus purgat quam rn fubltantia. Veriim qma hoc modo fit penetrantiliimum, time- 

 tur ln usprarapue qui alias ardore & difficukatc uriinx laborant, ut Fallopius obfervat. Diureticum 



enirn 



