248 



ISTORIA PLANTAB.IIM. 



fexintegrae cummelle multis diebus continuis: vel earum decoclumjVel aqua deftillataj quae tamen 

 mefficaciora funt; vel conditum ex iiscum melle paratum. 



Cap. X. 



De Scorzonera. 



SCorzonera nomen eft Hifpanicum, huic herbae inditum, quod animalis Efccreu Catalaunico 

 fermone appellati morfus curet. Formam hujus animalis vide apud Monardum, qm inte- 

 grumlibellum de hac herba Sclapide Bez.aar fcripfit. Ad ferpentmum autem genus perti- 

 nethoc animal, unde Scorzonera idem fere eft ac Serpentana, quod contra Serpentum venena ef- 

 ficax fit. 



Sunt qui ad ChondriJlam Diofcoridis referunt, fed magis ad Tragopogonis genus reducenda 

 eft. C. B. 



Clufius Scorzoneras a Tragopogis in eo fblum differre putat, qu6d illarum radix vivax fit, Tra- 

 gopogi autem minime. 



Nos potius ex flons ; ejufque calycis forma Scorzoneram a Tragopogone diftbguimus, ut Scor- 

 zonera fit cujus flos acalycis radiis non fuperatur, veriim floris orbis calycis oras excedit potius: 

 Tragopogon autem cujus florem ambiunt & continent calycis radii floris ipfius petalis multb longi- 

 ores._ Flos quoque in Scorzoneris plerunque major eft & plenior quam in Tragopogis : calix quo- 

 que in lllis fquamofiis ; in his fimphci radiorurn, longitudine fere aequalium, ftellatim flore aper- 

 to expanfarum, ferie conftat. 



1. Scorz,onera Hi/panica major Park. Iatifolia fmuata C. B» Viferaria five Scorz-onera Hijpanica 



Ger. Tragopgon Hifipanicus five Eficorzonera aut Sccrzomra]. B. ComittOtt ®V£Zt$ fiX&£$ 



oj J>co?$ottcra. 



Pedali longitudine eft radix, craffitudine pollicari & majorej raris Scmajufculis fibris albis e Iateri- 

 bus demiffisj nigncante exterius cortice obducfa, lafte dulciffimo non fine aliqua adftn&ione 

 prargnansj in multos annos vivax. Caulis fefquicubitalis, teres, ftriatus, manisj multis alis conca- 

 vus, &ab imoftatimramofuSj ramis longiffimisj lanugine quadam rafili obfitus; qua etiam infenus 

 pubefeunt/e//*, latiore bafi caulem ample&entia, longa, TragopogoniSj fefcunciam lata, per mar- 

 gines aequalia, interdum tamen finuata feu crifpaj in perquam longum & anguftiffimum mucro- 

 nem definentiaj nervis aliquot per longitudinem excurrentibusj glabraj obfcure virentia. Flores 

 infident extremis ramulis prselongis finguhj Tragopogonis luteij e calicibm fquammatim compa&i- 

 hbus [fquamis magnis bevibus, ] qm mane fe pandunt, poft meridiem clauduntur. Flore marcef 

 cente calix in ventrem turgefcit. Semen oblongunij angulofum, album, non tamen ut in Trago- 

 pogone m longum mucronem produciturj verum pappus fummo femini mfidet. 



liadix eiculenta eftj & apud nos in frequenti ufu in cibisj lmo Paftinaca» & ipfius etiam Sifari 

 radicibus antefertur. 



In hortisnoftris Junio menfe floret & in Autumnum ufque. 



2. Scorzonera major fannonica latifolia Park. Iatifolia altera C. B. Bohemica Lob. fmcedentis <va- 



rietas efi. 



_ Huic/o&? a. radicis capite plura exire dicuntur quam praecedenti, anguftioraj ad margines aequa- 

 lia, laeviora, colore viridi obfcuriore & fordidiore : caules etiam perfarpe ab eadem radice plures : 

 in reliqms cum ea convenit, & proinde quicquid intercedit difcriminis, loco natali imputandum 

 cenfemus ; nec Matthiolus ipfej neque Clufius diftinguit : Parkinfonus quoque fatetur hanc cum 

 aliquot annos inhortis duraventfaciem mutarej nec pofTe ab Hifpanica difcerni. 

 y ire% Scorzonerae radix fapore eft non mgrato fed fubdulci, unde & cruda Sccocta & conditaj non 



fecusac Paftmaca noftraj editur : imo menfis etiam magnatum inferturj &c cuivis Paftinacr aut 

 Sifaro praefertur. Contra morfum non fblum Serpentis Eficurz,o, fed & quorumlibet aliorum valet : 

 contra febres peftilentes, contra quofcunque cordis affedusj melancholiamj palpitationemj fynco- 

 peiij epilepfiamj vertigmeni, contra vifcerum obftruitioneSj uteri mala, quid dico autem; omnia. 

 Ita enim nova remedia celebrari fblent. De vi ejus adverfiis ferpentes Efcuerzos mira & prorfus 

 incredibilia narrat Monardus } qui fingularem de hac planta edidit libellumj quem cum alns ver- 

 tit Clufius. 



Amagnaj infula? Scorzonera amarulentior eft Hifpanica & nobis hortenfij & in hydrope inci- 

 piente & idf ero contumaci plunmum valet. Ratum fit illud Hofmanni apud medicos. Si medi- 

 camentum vis hepaticum ln bile crafla & adufta idem amariffimum fuerit opportunum. Sim. 

 Faulas. 

 Scorzonerae montana vis Alexipharmaca deprsdicatiu - in Efkemer. Gnrm. An. u. Obfi 81. 



Scorzoners 



