2-54- HlSTORIA PtANTARUM. 



SECTIO SECUNDA. 



Herb* flore compofito natura pleno &* planifolio laElefcentes feminlbus folidis. 



Capui Primum. 

 De Intybofive Endivia Cichoreo^ue. 



Ntubus five Intubum quod intus fit tofm dici nugatur Ifidorus lib.17. cap. 10. Saltem (inquic Vof- 

 fiusj cogitare debuit, quod ibidem ait, efle Graecum nomen. GlofT. "nmGtv, intyba. 

 Intubum Latini vocarunt a cavo tubae fpecie caule Bod. dStapel. quod Etymon ejufdem com- 

 matis eft cum Ifidorano. 



Cichorium yEgyptium nomen effe, & inde in GraeGiam, poftea in caeteras nationes commigrafle, 

 verba Plinii, lib. ao. cap. 8. docere videntur. In «y£gypto, inquit, Cichorium vocant, quod fylvefire 

 fit, fativum autem Serim. Varie fcribitur, Ki%ino r cum « diphthongo, quod fecutus eft Horatius 

 in verfii illo Alcmanico, 



Me Cichorea levefaue malva. 



vel K/;$yoj, cum fimplici /, Ki-x&wv ver6 (quod Atticum eft) nomen hoc habere creditur 

 <mi£^iv cO* ^f^aieWjuW, nr" Isj ■mpvs&u. quod p,r agros pradidque vadat feu ferpat. VofT Etymolog. 

 J. Bodaco di£tum videtur a ^%a mvenio, repeno, qu6d frequens in campis inveniatur. Csterum 

 Cichoreum a reliquis planifoiiis la&efcentibus dignofcitur floribus e lateribus caulium & ramorum 

 exeuntibus velut fpicatim. 



Intybus autem a Cichoreo differt foliis brevioribus non laciniatis, & quod annua planta fit, cum 

 Cichoreum perennet. 



I. Intybus fativa Ger. fativa latifolia five Endivia vulgaris C. B. Endivia fativa Park. Intybum 



fativum latifilium J. B. «JBaroen 0? 2&?oao4eatieiJ €noifoc 



iEftiva eft planta, hyemis apud nos haud facile patiens, radicibus fibrofis, la&e praegnantibus. 

 Folia per terram fparfa antequam caulefcat, longa, lata, La&ucae foliis fimilia, in ambitu fubinde 

 crenata, fubamara. Caulis cubitalis & fefquicubitalis, laevis, ftriatus, inanis, multis ramis brachia- 

 tus, tortuofus, vulnere lac fundit. Flores ex foliorum (quae in caule hederacea funt, minora) alis 

 emicant coerulei, Cichorii fylveftris; femen quoque confimile. 



Seritur in hortis. 



Ab hac non videtur aliter differre quam ut fpontanea a culta. 



a. Intybus fativa an^ufiifolia C B. Intybumfat. anguftif. J. B. Intybum Jyfoefire Ger. Intybus five 

 Endivia minor angufiifolia Park. 3©il0 0? narroto4eaOCO CnOitoC* 



Qux foliis eft anguftioribus, fapore amariore, Caule ramofiore ; in reliquis cum priore con- 

 venit. 



%. Intybus crifpa C. B. Ger. Intybum fativ. crifpum J. B. Endivia crifpa Park. Clltfeo <£tt' 



eioc 



Haec foliis eft quara Endivia vulgaris majoribus, ubique in ambitu crifpis ac finuatis; caule cx- 

 teris majore, craffiore, teneriore, ut re&e Matthiolus : femine nigro, La&ucaceo : caetera fimilis. 



J. Bauhmus Hortulanorum mangonio Intybum crifpam effici opinatur. Nos Intybum crifpam 

 a vulgari fativa fpecie differre exiftimamus, nec accidentia tam diverfa &; difcrepantia arte induci 

 pofle. 



Seritur Intybum in hortis, & quod vere fatum celeriter adolefcit, ac ipfa aeftate florens femina 

 profert, ac deindeintercidit: Julio vero fatum in hyemem reftat: Septembri aut Q&obri terraob- 

 rutum, colligatis prius foliis, nivis mftar candidum redditur, ac deinde menfibus hybernis menfis 

 aliorum acetariorum loco infertur. Et revera noftro palato La£tuca ipsa fapidius eft & gratius. 



Sim. Paullus in arena ficca tumulatam integram hyememadver ufquefervari fcnbit: quoman- 

 gomomirum diftuquam fragilisgc ori grata reddatur, ita ut magno dele<5tamine anorexia alioqui 

 iaborantes ea cruda veicantur. 



A. 4. Ci- 



