^OO HlSTORlA PlANTARUM. 



Vfus. 



Siquis Cinaram hortenfem aculeatam & non aculeatam inqmt C. B. eandem fecerit, non re- 

 pugnabimus : quia foliis eft aliquando aculeatis, aliquando mitibus. Sic capuc nonnunquam m 

 gracilefcentem metam erigitur: nonnunquam m comprefliorem & rotundiorem giobum extube- 

 rat ; laminis mterdum fponte fefe recludentibus , mterdum ardrius compa&is : capitum fquamae 

 mmc viiides, nunc pallentes, nunc fubrubentes, m aculeum deiinentes, nunc brevem, nunc ro- 

 buftum, nunc infirmum eumque in aliis furfum ere&um, in aliis deorfum mclinatum, nunc pro- 

 pr nullura. Eft quaedam capite maximo, quss dicitur & pingitur fub Cinara maxima Anglica 

 Lcb. Ha&enus C. Bauhinus. Has omnes varietates, fi ex eodem femine provenianr, vel aliquan- 

 do provenerint, fpecie convenire Iibenter concefienm, quemadmodum Malos & Piros omnes 

 ejufdem fpeciei efle contendo ob di&am rationem ; quamvis m earum ramis, foliis, & praecipue 

 fnuihbus, magna obfervetur accidentium diverfitas & diflimilitudo. Obfervavi tamen tum in An- 

 glia, tum m exteris regionibus duas Cinararum differentias, quas fpecificas eflefufpicor, alteram 

 capitibus longionbus, fquamis kk fponte recludentibus Sc a capite extantibus ; alteram capitibus ro- 

 tundis, laminis arde compa&is & fibi invicem incumbentibus, qux etiam ramofior eft praeceden- 

 te, & plures producit frucnis, fimillimos iconi Cinarae maximae Anglicae apud Lobelium aliolque 

 Botanicos. Caeterum fi ex eodem fejmine, ut J.Bauhinus 8c Lugdunenfis Hift. Au&or affirmant, 

 Cinara hcrtevfts aculeata & non aculeata proveniant, poterant quoque 8c hx etiam vanetates ab eo- 

 dem femine aliquando onri, cultuque fortafle & mangomo aliquantulum immutari. 



Apponuntur capita in aqua cum tantillo fale deco&a donec tenerefcant, eorumque pulpa & 

 fquamarum ungues eduntur cum butyro cui modicum aceti & piperis admifcetur: nec tantiim ca- 

 pita nondum florefcentia fed & caules tenenores elixatos & cum bntyro 8c aceto conditos come- 

 cunt Germam & Galli. Itali capita raro decoquunt, fed cmda cum fale, oleo & pipere vo- 

 rant. 

 Vires. Venerem in utroque fexu irritare dicuntur, ut quod maxime. Nil mirum igicur ( infit Bauhi- 



nus ) fi in tanto pretio fint, ut imz cibo hoc, mfi tempus anni neget, vix ulla opipara fit aut adji- 

 cialis ccena: imo mulieres Carduum hunc ade6 ambire ; ut diligentiori earum cuitura effe&um fit, 

 utnon tantum echinatae eorum pineae, fedradices, caules & folia, per totam hyemem, quacaetera 

 contabefcunt, nobis in cibum iiippetant. 



Scolymus urinam ciere praecipue traditur, quem tamen affecnim in nobis non fumus experti. 



Truncus Cinarae, autore Jouberto, ex melle potius condiendus adverfiis pulmonum infar&um. 

 Sumi vero debent Cinarae caules terra obruti, & candidiores fa&i faporifque mitioris. 



Cinarae fativae folia in Zythogalo, feu liquore pofleti noftratibus difto e la&e & vino albo para- 

 to, decoda ad i&erum imprimis commendantur ut medicamentum nulli fecundum. 



Cinara ftercoratam & fblutam terram diligit. Columella, multo cinere ftercorandam dicit : id 

 enim genus ftercoris huic oleri videtur aptiflimum. 



Hyemes afpenores aegre tolerat, ideoque hortulani noftri ftramine aut fimo eam contegere fb- 

 lent. 



z. Cinara fylveftris Ger. Jjfo. latifolia C. B. Scohmm Diofcoridis Park. Cardwts Scoljmus fylve- 



ftris j.b. mm %ttu\)t&c. 



Sativae perfimiiis eft, caule procero, hominis altitudinem aflequente : Folia ampliflima, caefura 

 fativae, fed tomento copiofiore obdu&a, quorum nulla eft lacinia quantumvis exigua, quam non 

 arment fpinarum mordacium fkvefcentium fpicula, quibus & fingula capitis fquamarum extrema, 

 fed majonbus multo rigidioribufque horrent; lpfa vero capita fativi capitibus magnitudine cedunt. 

 Flos ftammeus confimilis, purpureus. Semen Cnici. [ Verius Flos exflofculis lacmiatis arcle ftipatis 

 componitur. ] 



In Sicilia &: Italia, necnon in Gallia Narbonenfi iubinde occurrit. 



Lloribus ejus coaguli loco ad lac m cafeum deniandum ruftici utuntur : ejufdem florem vulgo 

 credunt contra fcemmarum ftenlitatem valcre, & gravidarum partus ad juftum ufque tempus con- 

 tinere. 



* 3. Cinara fpinofa cujus pediculi efitantur C. B. 



De hac C. Bauhinus in Pinacefequentia habet: Foliorum pediculi terra obruti, candidi, acute 

 emundati, hyeme crudi cum fale & pipere m cibos veniunt : & licet capitula fint fpinofiflima, lon- 

 gnlimis aculeis ai-mata, & vix vefca, colitur tamen ut ftolones teneri gulae arrideant. 



Quam plantam intelligit hoc titulo C. Bauhmus mihi non conftat. Synonyma quae adfert, 

 J. Bauhmus Scolymi fativi aculeati fuperius defcripti fynonyma facit. Parkinfbnus in Parad. hu- 

 jus meminit fiib nomine Chardon, proceramque Sc crebris acutis fpinis horridam, colore glauco ef 

 fe fcnbit. 



* 4. Cinara fylmftris Cretica C. B. Park. Cardmts Agriocinara Cretenfium ex quo Coftus niger 

 Ojftcinarum J. B, 



Bellon. 



Supra Chifami arcem m infula Creta (Autore Bellonio in Obf.) ea montis partequa Calohie- 

 rorum monafterium, cui nomen D. Joannis de Pradermos, fitum eft, Artichocae fylv. genus cre- 

 fcit, paftoribus Agnocinara appellatum, cujus radicem cubitalis longitudmis, & humam cruris craf 

 iitiidinis, foris & intus nigram, pyri in modum turbinatam Cofti Indiciloco in Aromatariorum 

 officinis venalem eile aflcnmus. Capita fert inftar Cmarae five Artichocae, quae paftores cruda 



mandunt. 



Vires. 



