3^0 HlSTORIA Plantarum. 



Lacnf. Radix Centaurii magni, qushodie ad nos convehitur ( inquit Matthiolus ) Gargano praclarif- 



fimo Apulis monte numerofa nafcitur : quin & in aliis Itahx locis, nempe in Veronenfi agro, 

 Baldo monte qnem Benaci alluit unda, fed infirma fi ad Apukm compares. In Officinis pro 

 Rhapontico vendi folet. 



f&eii Cum quadam adnri£tione ac dulcedine acris eft. Ob acrimoniam & adftricTroriam vim contra- 



riarum qualitatum pamceps eft. Ob acrimoniam menfes ciet & fcetum mortuum expelht : ob 

 aitringendi facukatem profluvia fiftit ; prodeft in hernia, expmnone fanguinis, fanguine coagula- 

 to. Ad vulnera recentia & pkgas conglutinandas tam efficax c(Ta dicitur, ut carnes dum coquun- 

 tnr inter f e committant. Epar aperit ac roborat, unde hydropicis & l&encis auxiliatur tum vino 

 macerata, tum m pulvere pota. Summopere kudatur a nonnuhis ( mquit Schroderus ) in obftru&i- 

 one venarum mefaraicarum, &inmorbisinde ortis, in febribus ftomachicis, &c. 



Pracipuusufus eft in fluxibus fiftendis & viuneribus confolidandis. Veteres commendant mm- 

 ptisjconvulfis , dyfpnoea & ln veterata tuffi. 



* i. Centaurium folio glahro, flore flavefcents J. B. An Centaurium Alpnum luteum C. B ? maius 

 luteum Park, 



J.B. 



Cubitalis & fefquicubitalis eft plant^, caule gkbro carnofb, tereti. Fotia dodrantalia & longio- 

 m, gkbra, gkuca, in multa legmenta ad coftam ufque divik, qua: quidem fegmenta alias oppofi- 

 to fitu refpondent, alias vero minime, craffiufcuk, nervo bifido per longum exporre&o, in ambi- 

 tu raris denticulis crenata, alias integra, fapore oleraceo. Singulis porro ramulis finguk infident 

 capitula Olivaj rnagnitudine, fed forma conica, fplendentia, imbricata, tam accurata fquamarurn 

 comrnifiura contexta, ut kvia efle videantur, nec ulla afperitate molefta, e quibus emicant flores 

 ftaminei, diluta flavedine imbuti. 



Capitulorum fquamae in hoc viridantibus ftriis pic"ra funt, obtufe, nullis vel fpinarum rudimentis 

 donats; quibus notis pracipue diftert a Jacea lutea capituhs foinofis C.B. cui alias perfimile eft. 

 - ' ; < Centaunum Alpinum luteum C.B. in monte Baldo provenit, inter quod & noftrum exigua inter- 



cedit difterentia. Ex ejus capitulo ante Mendiem liquor pellucidus & Manna: inftar dulcis in gut- 

 tis feu ftillis fponte exudat ; & capitulum compreflum & fu&um altero tamen die hunc humorem 

 emittit. Addit infuper defcnptionem radicis, hujufinodi. Radicem habet re&am, profunde defcen- 

 dentem, craftam, parumque ftbrofam, fiibadftringentem & Centaurii majoris fapore fere pradi- 

 tam [ nunc fimplicem, nunc bifidam in extremo, carne intus alba, foris cute nigra 8c dura obte- 

 <£r.um.J 



Pleniorem hujus pknra defcriptionem videfis apud Jac. Cornutum in fua Canadenfium pkntarum 

 hiftona, qui & vires adfonbit, ex conjedura ( ut puto ) potius quam experientia. 



3. Centaurium majus Africanum flore aureo odorato Breynii. 



Prima aliquando, qua feritur arftate, nifi cceli noftri inclementia impediatur, vel altero poft an- 

 no, Caulem emittit dilute vindem, fefquicubitalem & proceriorem, craffitudine auricukris, fohdum, 

 durum, ftnatum, aliquot ramis concavum: circa quem gkbra, venofa & vindantia fumfotia Eru- 

 cx, vel fi mayis Jacese pumik Lob.m horto cutae 111 modum kciniata, dodrantalia & palmaria, ac 

 quo fummitati propiora exeunt, e6 minora profundiiifque difleda, qua: autem a terra circa caulis 

 pedem provcniunt multo ampliora funt, pedalinempe longitudine, ktitudine ver6 quatuor aut quin- 

 que digitorum, Hippokpathi vel potius Armoracia? forma, rigida, rugofa, per ambitum forrata & 

 versiis pediculum kciniata. Capitula caulis & ramorum fiimmitatibus fingula iniident, rotunda, in 

 latum turbinem faftigiata, pracedentis majora, atquepari imbricatafquamukrum commiflura, tam 

 accurate loricata ut kvia ac quafi polita v"ideantiu- : Ex qmbus flores ftaminei, aureo colore perbel- 

 le fulgentes, atque fuaviter olentes exeunt. His fia.ccidis femen album Cmci m fummo, ciliiinftar 

 hirfiitum, alba involutum lanugine, fiiccedit. Radke nititur longa, crafsa, ahquot ramis pradita, 

 fufca fons & corticosa, intus albefcente & refinosa, kporem ddlcem ac gummofum habente, qua* 

 perennis, frigoris_ autem impatiens & Solis caloris avida. 

 'tccus. Expetit emm folum calidum, Barbaria? nempe colles & incukos campos, prafortim non procul 



Gigeri iivc Gigel urbem Mauritaniae. 



Hujus planta: femina hoc anno [ 1685. ] nobis donata funt ab eruditiffimo Viro & infigni Bota- 

 nico D. Hanf. Sloane, qua? loco incommodo fata flores nondum explicarunt. 



4. Centaurium majus alterum Ger. majus alterum flve Lufltankum Park. majtts aherum folio inte- 

 gro]. B. majusfolio non dijjeclo C. B. 



Cluf. 

 Longa hdoztfotia, non in kcinias divifa ut vulgare, fed Armoracia? fohis non diffimilia, tk ad 

 Gkfti foliorum humi expanfbrum fimihtudinem plunmum accedentia, per ambitum tamen ferrata, 

 fatura viriditatis., & amariufculi f aporis. Caules inter folia prodeunt cubitales, aut amphores, rotun- 

 di, circa fiimmum bifidi aut trifidi , fquamata capita fuftinentes, Centaurii majoris pnmi atmuk : 

 fiorem villofum, coloris albefcentis, inftarvulgans: Semen Cnico fere fimile, feu, ut veriiis dicam, 

 vulgans, fiimmo hirfutum, & molli knugine lnvolutunu radicem valde craflam, duram, longam, 

 denfo cortice teciram, fons quidem nigro, interna vei 6 parte flavefcente, fuccumque croceum re- 

 fudante, qui cum amantudine qiKid.un aromaticus eft. 

 Lccus, Supra Olyffipponem lapidofis juxta Tagum collibus duntaxat lnveniebam (mquit Clufius) m 



Belgica peregnnum omnino. 



* 5. Centau- 



