4-34- Historia Plantarum. 



Cap. X. 

 De Vmbelliferis femine ftriato majore foliis latijfimis^ in plerifaue fpeciehus vatie ramofis feu 



De Angelica. 



ANgelica barbaris & Agyrtis ab Angelis di<5ta eft hsec herba ob infignes qualitates : iifdem 

 & radix S. Spiritus dicitur ob eandem rationem. Ejus notae funt folia latiffima, femina 

 ftriata magna & craffa per maturitatem alba, fiiccus la&eus per ficcitatem flavicans. 

 Nos herbas quafdam femine ftriato minore, a foliis & odore fimilibus Angelicas dici iblitas nec 

 immentOj iri hoc capite tradimus. 



I. Angelica fativa J.B. C. B. Ger. Park. <*E>ac&Cn SHngcIica. 



Radicem alte demittk, craffitudine plufquam brachiali* cum multis adnatis pollicari craffitudine, 

 rugofam, cuticula ra cinereo mbefcente nonmhil obte&am, pulpa alba, molli, fuccofaque : quae 

 praecifa flavum liquorem feu lachrymam ab interiori corticis parte remittit, cui fimihs Iiquor etiam 

 in foliorum venis continetur fed aquofior, & cumprimo effluit la&euSj guftu admodum calido8c 

 aromatico, acri & amaro. Caulis mde exurgit craffusj ad terram purpureus, geniculatus, concavus, 

 teres, ftriatus, bicubitalis, multis alis donatus, in candido livente polline velut afperfiis. Folia 

 tnangulata amphffima, e fegmentis feu foliis partialibus ut in hoc genere maximis,in ambitu crenatis, 

 mollibus, fiiperne virentibus, inferne dilutionbus, oblongis & multo gibbo inasqualibus compofita, fa- 

 pore & odore minus aromatico quam radix • quae m caulibus fiint minora iisquae adradicem, e bulgis 

 feproferunt,in pilam quafi convoluta : fiquidem fohi cujufque pediculus e membrana latiffima conca- 

 va, tum folia tum umbellam florum ceu bulga obvolvente, oritur. Summus caulis & rami in florum 

 umbellas in fphaericam figuram circumadas, quas idcirco merito corymbos dixeris, terminantur. 

 Florum petala perexigua, fubrotunda & minime cordata aut bifida, colore palhdo feu herbaceo. 

 Singulis flofculis ut ra reliquis hujus generis bina fuccedunt femina invicem conjun&a, longiufcula,, 

 tumida, ftriata, in candido cinerea. 



Secundo tertiove anno, fi permittas, plerunque caulefcit. Cum ver6 cauhs maturo femine parit, 

 ipfa quoque radix putrefcit & interit. 

 Vires. Radicem Angelica; Alexipharmacum, Bezoardicum, & cordiale nobiliffimum efle unanimi con j 



fenfu docent medici & botanici. 



Herba ipfa, fed praxipue radix & femen, calfacit & ficcat, aperit, attenuat, fudorifica & vulne- 

 raria eft : menfes movet, fcetum expellit, fuffocationi uteri maxime conducit : malignis morbis, 

 venenis, ipsique pefti medetur. Schrod. 



Pro praefervatione peftis radices aceto maceratas aut naribus admovent tantum, aut fub lingua 

 habent, aut mafticant, aut acetum bibunt jejuni. Pro curatione vel 3j. folius pulveris, vel J(S- 

 cumTheriacae 5J-*m vino tenui, in aq. card. benedift. tormentilk, &c. propinant & fudorem in- 

 ducuntj idque repetunt fingulis fex horis. 



In vulneribus ffi to&QMw, praecipue canis rabidi, emplaftrum fit cum thure, rutaj pice, aliis. 



Radixcondita cum f accharo,ut & foliorum pediculi delibrati mane fiimpti putantur valerepluri- 

 mufri contra peftem & aens contagionem, quin & ianare quofvis thoracis 8>c pulmonum affeciais frigi- 

 dos. Iidem commanducati fcetentem oris halitum emendant. Plura vide apud Tragum, Fuchfiunu 

 aliofque Botanicos. 



Angelica non facile provenit vere ; recenti fiquidem femine diiTeminari cupit. 



Angelica fylveflris Ger. Park.. fylv. major C. B. fylv. magna vulgatior J. B. 3&i\t} ^HlllJClica. 

 recjius Angelica aquatica, i. e. JlDntCr^Sihlijdica. 



Radix huic craiTa, rugofa, alba, fimplex, furculofaj fapore acrij minus aromatico quam fativa?. 

 Caulis bicubitahs & altior [ vidimus qui hominis proceritatem fuperant ] craffuSj teres, ftnatus, 

 inanis, multis alis concavus, fohis per intervalla akernatim pofitis cincftus : Folia autem lato, mem- 

 branofbj concavoj ftriato principio caulcm & umbellas antequam erumpant ceu involucro ample- 

 «ftuntur. Folia triangulata coftis fupina parte canaliculatis, tribus quatuorve alarum conjugationi- 

 bus conftant : fegmenta fingularia lata, anguftiora tamen & acutiora quam Angelicse fativsej per 

 margines argute dentata, glabra, oblcure viridia. In iummis caulibus &c ramulis umbella ampla: 

 flofculis exiguiSj albis, peritapetalis conftant, petalis bifidis & velut cordatis, Jtaminulis intus albis. 

 Umbellae totalis exortum radiorum nulla in caule folia circumftant, umbellarum autem partiaJium 

 ex quibus totali* quxque componitur plunma, anguftaj acuta. Singulis flofculis ut in reJjquis con- 

 generibus bma fuccedunt femina, ftriata, miniis turgida quam iativa:, margine foliaceo. 

 Locus & In aquoiis & ad fluviorum per margmes ublque fere m Anglia provemt. Augufto menfe floret. 



5. ArchangeUca t Lob. Archangelica feu AngdicaTabernasmontani feu ScandiacaVLoTt.\^c\. 



Huic Lobelius flores luteolos, folia fativar rnultd majora attribuit : fi per folia intelligit lobos 

 particulares m quos fohum dividitur ; & detur hujufmodi Angelica,erit proculdubio diftind:a fpecies: 

 verum fiifpicor Lobelium ex conje6tura flores luteolos dixiffe,& per folium intellexiffe fohum totale feu 

 totam alam foliaceam,qux Angelica; f ylveftri in montofis nafcenti revera major eft Angelicas folio. 



Dodona-us eidem flores albos attribuit ; Semen longius & craffius quam Angelicae iativx. Do- 

 donaeus feparat Angelicam ab Angelica Norvegica, Lobelius eandem facit. Dodonaei defcriptio in 

 ommbus prxterquam iemine Angelicae fylveftiiin montofis nafcenti convenit, 



Archangelica 



lemptis. 



