j6l HlSTORlA PlANTARUM. 



caule inferiora fuperioribus multo majora funt, cmnia iuperne fecundi.ni nervos leniter 

 fulcata, nervis averfa parte extantibus, tela folii nervos interjacente glabra, tenuia, tenera, 

 fucculenta, pediculis brevibus, tenuibus, teretiufculis, fiiperna tamen parte prope folia pariter ful- 

 catis, nonmhil pilofis fuftentata, binaoppofita, alternando caulis latera, mimme decidua, fed per 

 hyemem virentia. Supremis geniculis e foliorum alis exeunt calyculi fiibrotundi margine in quinque 

 Iacinus feu radios extremitate incifos diflecto, e quibus menfe Maio emergunt flores galeati, 

 aIbi,labio fuperiore feu galea bifido, mferiore tnfido, lineis flavis mtus variegato. E medio exeunt 

 ftamina aliquot, apicibus incurvatis, colore flavo. Delapfb florc reftat m calice femen nigrum, Me- 

 lanthii fylveftris fimile. Radix longa eft, rotunda, tortuofa, varie ramofa & filamentis plunmis 

 fibrofis donata, colore inter album & fulvum medio, medulla feu nervo medio albo, duro, fblido, 

 fed tamen valde fragiH ; fapore fabarum recentium. Planta eft vivax, & in multos annos durat, 

 quamvis ccelum fngidius& Septentrionales auras nonfacile tolerat. 



17. Galeopfis fruticefcens Tingitana Hort. Leydenfis. 



Cap. XIX. ' 



De Sideritide. 



Slderitis cW? t« ttJtig*, id eft, ferro dicitur, oh vim vulnera glittfnantem. Sideritis eam vim ha- 

 bet, utquamvis recenti gladiatoris vulneri alligata fangumem claudat. Plin.lib.u. cap.y. 

 Odore gravi & fcetido cum Lamio convemt, foliorum figura differt. Nos fub hoc no- 

 mine compleclrimur omnes verticillatarum fpecies reliquis generibus floribus non fpicatis non com- 

 prehenfas, fed eas praecipue quae odore cum Lamio conveniunt, fed folia Urtica; non habent. 



1. Herba 'venti Monjpelienfium J. B. Marrubium nigrum longifolium C. B. Ger. Park. Sideritis 



Monfyelienfmm Lugd. 



J.B. 

 Cauks habet cubitales, in multos divifos ramos, robuftos, quadratos, rubentes, hufutos. Folia 

 ex adverfb fita, Salvias aut Parietana; potius foliis fimilia, dura, nervofa, fuperne virentia & niti- 

 da, inferne fubhirfiita & albicantia. [Folia nobis vifa fiint longiora & acutiora foliis vel Salviz vel 

 Parietaria?,] ex quorum finu verticillatim ramos caulemque ambientes nafcuntur calices, ftriati, hir- 

 fiiti,inacutas barbulas definentes, e quibus flores promicant galeati, Verbafci fylv. Matthioli, fed co- 

 loris purpurei. Verticilla autem undique plumatis, rigidulis crilfis obvallantibus ftipantur. 

 In aggeribus & ad vias circa Monfpelium frequens, nec alibi vidifle memini. 

 Locus. Floret Maio, Junio & Julio. Solibus arftivis , imbnbus & flatu jam marcefcentia folia crebrb 



Tempus. pertufa & multifora, quafi vento pervia vifuntur, unde nomen mditum. 



Sideritis Perfica odorata Zanoni 



Mihi non zndetur ffecie diverfa a pracedente. Magnum e radice foliorum cefpitem emittit, quo- 

 rum maxima palmum plus longa, tres circiter digitos lata, folida, cartilaginea, circumcirca ar- 

 gute denticulata, denticulis duns & veluti pungentibus , fuperna parte viridia', inferne albi- 

 cantia neivis duris , ac fi ex aere aut ftanno in fila ducfto conftarent, intertexta, tufa odorem 

 aromaticum & refinofiim exhalantia, Menthas Saracenica: forma fimilia, verum anguftiora&lon- 

 giora, odore multo minus gravi, fubftantia dunore magifque cartilaginea, pedicuhs latis, maxime 

 qua nodis anne<5tuntur, adeb ut eos totos ample&antur, quadrangulis, lanuginofis lmb pilofis, 

 fiibinde rubentibus. Folia guftatu faporem in ore rehnquunt nonnihil mordacem & acutum cum 

 multa tamen ficcitate mixtum. E cefpite foliofo dicio multi exoriuntur caules, quadrati, fulca- 

 ti, a medio furfum fanguinei, parte mferiore dilutius vindes, bicubitales, quartam uncire partem craffi, 

 undulati, fubftantia folida & dura, non fragiles, raris geniculis intercepti rubentibus, ad quos bina 

 folia oppofita, e quorum finubus exeunt ramuli fohoii foliis mmonbus & abfque pediculis adnatis. 

 Nodos verticillatim ambiunt uncmuli, hirfuti, arcuati, oblongi, acuti, quorum in medio nafcuntur 

 calices quadrati, fulcati, margine in quinque denticulos acutos hirfutos fe<5to, e quorum unoquoq; 

 circa finemjulii exit fios galeatus, fatis grandis, Salviae vulgaris fimilis, colore interius rubroadvi- 

 olaceum tendente, exterius albicante, nonnihil lanuginofus, nctu hiante, duabus inferne alis fiibro- 

 tundis, galea m pun<5tum terminata ; cujus in medio multa exeunt ftamina aiba, apicibifs nigris cum 

 linea alba per medium duda capitata. Flonbus excuflis reftat/ewew in calicibus, ovahs Rgurx, per 

 longum fulcatum, fubruffum, Muris majoris ftercon perfimile. Radix longa fiexihs, fiirculofa &fi- 

 broia, foris f erruginea, mtus alba, fapore adfti ingente & exficcante. 



Hoc modo operofe & prohxe fatis hanc plantam defonbit Jacobus Zanoni, quem adeat Leftor 

 qui piura vellet. 



E femimbus Perfia allatis D. Zanoni enata eft hxc planta, quae an diverfa fit necne ab Herba 

 ijtnti Monfpelienfium Leftoris periti judicio fubmitto. Zanoni diverfum contendit,, at nobis non 

 firiifacit. 



1. Leonurtn 



