Lib. XI. T>e Herbis Verticillatis berbaceis. 56; 



* 1. Leonurus Capitis bona* fpei Breynii. 



Breyn. 



Pulchernma hxc Lamii fpecies cubitalem obtinet caulem, ftriatum, quadratum fed obtufis angu- 

 lis, brevi ac incana lanugine obdu&um ; binis anguftis atque mcanis foliis per ambitum ierratis, 

 alternatim per longa intervalla haerentibus, ut in Sideritide vulgari, led longioribus : ex quorum 

 iinubus ramuli fimiliter quadranguli, minonbus foliis ami£ti pronafcuntur, atque hoc ab uno Cauiis 

 ad fummos ferme geniculos, quos yerticillatim innumeri, tenen, ftriati, in aculeolos aliquot ex- 

 euntes utriculi, pedunculis parvis juxta bafin appendiculas more Marrubn falcatas habentibus, in- 

 fidentes; e quibus flores exeunt galericulati, fiftulofi, Lamii floribus forma non abfimiles, fed multo 

 longiores, incomparabilifque elegantia:, ex aureo phoenicei ardentifiimi coloris, ac molli lanugine 

 hirfuti, labro demiflb parvo & trifido, galea longiflima, pilis holofericeis ex phcemiceo pulchre fpleri- 

 dentibus fimbriata, qux prius quam e calyce emmpit Lamii inftar reflexa, mox vero cauda: Leo- 

 hina: inftar in fublime erigitur, fub qua fiamina quadam longiflima, apicibus parvis capitulata deli- 

 tefcunt. Elapfo florum tempore fuccedunt pro more femina quatuor ra quolibet utnculo. Sapor 

 hujus planta» amarus : odor aromaticus, attamen gravis, infima prarprimis calyculorum parte, qui 

 etiam duodecimo poft colle&ionem anno contriti candem psene quem Marum Matth. odorem pro- 

 dunt. 



Vere in omnibus fere pafcuis juxta Promontorium bonae fpei florer. Lozuu 



A. 3. Sideritts Anglica firumofa radice Park. Tanax coloni & Marruhium aquaticum acuium Ger. 

 Stachys palufiris feetida C. B. Galeopfis angufiifolia fistida J. B. €lOtMlg 3Mf'f)CaL. 



J. B. 



Radice nititur geniculata, reptante tumoribus inaequali & velut ftrumofa. Caules duorum aut tri- 

 um cubitorum altitudine, modice rubentes, hirfiiti, afperi, quadrati, inanes, folia ex nodis proferunt 

 bina, ex oppofito fita, Lyiimachia: purpurea: fpicatae, angufta, acuminata, hirfuta, mollia, excepta 

 aversa fohi cofta rubefcente, nomuhil afpera, per ambitum ferrata, odore gravi Galeopfeos, ia- 

 pore fiibamaro. Flores fpicati, ex pluribus verticillis conflati, quorum fingulares cucullati, purpura- 

 icentes, labello variegato. In floris caltculo ( qui brevis eft & in quinque fegmenta acuta divifus ) 

 quaterna fubnafcuntur femina nigra, nitida, fere triquetra. 



Ad fluvios & in aquofis paflim. Vmi. 



Gerardus noftras herbae hujus eftlcaciam in vulneribus fanandis, experientia cujufdam meflbris Vires [ 

 Cantiani, qui crus fibi falce graviter vulneraverat edoctus, miris illam praeconiis celebrat. Folia 

 tufa cum axungia porcina vulneribus recentibus lmponit. Hinc nomen Panacis coloni. D. Herman- 

 nus Syrupum ex ea paratum optimum efle remedium ad raucedinem perhibet. D. Falmer. 



4. Sideritis vulgaris Ger. -vulgaru Clufii Park. 'vulgaris h>rfuta J. B. "uulgaris hirfuta erecla 



C. B. tfommon ^on-iuojt 

 J.b. ■ 



Ex lignoia radice caules emittit pedales & bipedales, quadratos, hirfutos, cx albido virore flave- 

 fcentes, [ jam furre£tos jam depreflbs, ut refte Lobelius ] ad quorum genicula folia exeunt rugofa, 

 hirfuta, unciali aut fextantali longitudine, iemunciam circiter lata, in ambitu crenata, fapore ex- 

 ficcante & adftringente cum calore aliquo. Flores verticillari genicula ampledtuntur, galenculati, 

 ex albido lutei, labro fanguineis pun£tis guttato, ex calyculis hirfutis in quinque mucronata feg- 

 menta abeuntibus. Semen nigrum. 



Per Germaniam, Italiam 8c Galliam in agrorum marginibus vulgatiflima eft. /Efta,te floret. Locus. 



Exficcat vehemcnter & aftringit, haemorrhagiam fiftit, catarrhos & deftillationes a capite com- y ' 

 pefcit. Vulneraria eft, intus & extra adhiberi apta, prscipue m hermis 8c enterocelis : alba mulie- 

 rum proiluvia compelcit. 



* 5. Sideritis hirfuta vulgaris humilior C. B. Sid. fecunda Clufio capitato flore J. B. 



Clufi 



Humilior cft priore, neque pedalem excedit altitudinem, in raros divifa ramulos; foliis priori 

 fimilibus, mollionbus tamen : fiores ampliores, albi, pallefcente labro, & paucis rubris pundtis afper- 

 fb, verticillatim in utriculis caulem fupremofque ramulos ambientes, breviorem quam m jam dlcta 

 & quafi mutilatam fpicam efficiunt, ut in Prunella vulgo di<5ta, autore Clufio. 



Nufquam non occurrit in agris & inter fegetes in multis Pannonis & Auftriae Iocis. Floret £<,<.„«; 

 Julio. 



* 6. Sideritis ghtinofa hitumen redolens Morif prxlud. vifcofa Cretica bitumen ndolens 

 Zanoni. 



Dodrantalis eft altitudinis, cujus folia ex adverfb fita funt, hirta, glutinofa, cauhbus conjuga- 

 tim adhaerentia; conta&a manibus aut naribus admota bitumen redolent. Flores albos & femmars- 

 liquorum congenerum modo fert. 



Hanc plantam Jacobus Zanoni in Hiftoria fua Botanica Italico idiomate confcripta plemus de- 

 fcribit, quem confiilat cui fatisfa&um non eft. 



* 7. Side- 



