Lib. XIII. T>e Herbis 'Bacaferis. 6<,-j 



quot dies propinato, ea menfura quae a multis jamdiu prafcripta eft, cum nota quoq, vicMs infti- 

 tutione, csterarumq, rerum quas non naturales vocant ; aut pulvere radicum duarum drachmarum 

 pondere, ex vino aut aqua devorato, aut evocato fudore, aut irtfenfibili quodam perfpiratu aegro- 

 tantes reftituuntur. 



Zarzaparilla a fimilitudine quam cum bmuace alpera habet, nomen accepit, quaeFJifpanisZar- 

 faparilla qui Rubus viticula dicitur : Zarfa fiquidem Hifpams, Lacuna teffe, rubum : parra au- 

 tem Matthiolo interprete vkem, 8t parilla parvam vitem, five viticulam fignificant : hinc aliqui Sal- 

 fam parilkm Smilacis afpera: Hifpanicse radicem cenfiierunt: cum tamen Peruviana, cceli tempe- 

 rati occafione 8c ipfius fbliingenio, longe efficacior fit quam vel in Hifpaniis, aut etiam Africa, 

 nata : cujus ufum primi Hifpani ex Peru & novi orbis, five America: provincns ante quinquaginta 

 annos m Europam invexerunt C. B. qui ante fexaginta annos hsec fcnpfit. 



Profper Alpinus Smilacem afperam quam in Zacyntho infula invenit veram Salfaparillam qua 

 medici utuntur ad luem Veneream curandam efle contendit. Habebat enim illa radices longas, 

 craflas, afportatis Hifpania radicibus Salfie parilk omnino fimiles, reliqua apud ipfum, Lib. de 

 plantis iEgypt- cap. 43. 



C A P. IV. 



De China, 



NOmen habuit a China regionc unde in Indiam Orientalem primum illata eft, & inde in 

 Europam. 



I . China radix J. B. China radix, & Lugd. Fragofo C. B. China vulgaris Officinarum Ger. China 

 radix Officinarum Park. Jupcanga Brafilienfibm Pifbni. Olcacatzan Pahuatlanica Hernan- 

 dez. €!}ilta. 



Radices hujus plantse fdefcribente J. Bauhino) magna» craf&q, funt [pugni interdum magnitu- 

 dine Acofta:] apophyfibus tuberofis insequales, lentis fibrarum fragmentis hinc inde" apparentibus, 

 fatis ponderofae, modo effoeta: non fint, colore fons ex fufco rubente, intus ex modica rubedine 

 albefcente, fubftantia mediocriter compada, nullis fibrarum peiftinumve vel veftigiis apparenti- 

 bus, quomodo fere videmus Juglandium fungos compa&iores, fapore nullo manifefto, unde *™U, 

 i.e. J qualitatisexpertis, nomen apud nuperos meruit. 



Figura Lugd.hift. demonftrat eamfubterram ferpere, ac varus ex locis teretes aclignoios pro- 

 cefliis emittere, quibus nova radicum aliarum foboles adnafcitur & incrementum capeffit, multis & 

 tenuibus alioqui fibris capillata. . .-. tt r jrrrjc 



Optima eft recens, f apore mfipida, quod tamen lmprobat C Hofmannus, denla, iolida & pon- 

 derofa, qua: neq, teredinem neq, cariem fenfent, plena humore quodam pingui & un&uofb, qui 

 mafticando quidem fatis evidens fit, in decotSto autem evidentior : Deco&um autem fit aromati- 

 cum, cum fapore modo acri, modb amaro, cum adftn<aione aliqua, cum odore etiam aliquo, modo 

 non ab adjedis aromatis traxent, colore mter album & nigrum medio. Radicem candidam pra- 

 rubente commendat Garcias. 



Planta ipfa ab Acofta his verbis defcribitur, „ „ . ,- ,.«. .,., 



Planta eft multis tenuibus, fpinosifq, farmentis prardita, Smilaci afperae non diffimifibus, quo- 

 rum maxima minimum manus digitum craffitudine non fuperant, folus Plantagims latifolise ma- 

 gnitudine. [Garcias Mali Aflyrise, Linfchotanus Aurantiae foliis ea comparat.] Juxta arbores fe- 

 rendam efle perhibent, quoniamfuo complexu hederse modoeasfcandit. Garc. 



Huic eandem fpecie eile exiftimo, & qualitatibus tantiim a loco natali ortis differre Chinam 

 India: Occidentalis, quam ita defcribit * Guil. Pifo. Ejus Brachia fpims acutiflimis hinc inde * Lib. t,.cap. 

 obfita funt clematis inftar, vicinas arbores earumq, fummitates finuofis flexibus ample&untur. Folia 6z. 

 fert Plantagini haud diffimilia, ac baccas croceas ad aureum colorem vergentes, ac racematim pro- 



V °Nec diverfam quam defcribit & depingit * Francifc. Hernandez. Herba eft finquit) folia fe-* ff-¥ ex - 

 rens oblonga, acuminata, 8c lineis fecundum longitudinem difcurrentibus mfignia, caules volu- • ■ ■ «■ 

 biles & tenues, frud-um acinofum ac racematim dependentem in fummis caulibus, qui cum matu- 

 ruent nigrefcit : radicem contortam, gemculatam, fulvam, 8c Arundinacex fimilem, fed deniam 

 ac gravem. Arbores excelfas fcandit atq, complecStitur. N . 



DifTert ab Orientali China, cujus radix levior cft, ranor, albidior, tenera ac minus aftnngens, 

 8c tamen eofdem paene ufus prseftare penclitatum eft. Cum figura & reliqua defcnpio conveniant non 

 tantifaciohas differentias, ut fpeciem diftincJam putem. . _ 



Nafcitur abundantiffime m China: regno : invemtur tamen etiam m Malabar, Cochin, Cran- LoaUm 

 ganor, Coulan, Taner & aliis locis. Acofia. Quinetiam in Brafilia America», inque regione 



Quod ad facultates (verba funt C. Hofmanni) conciliata fuit radici huic autoritas a mercatori- Ffw. 

 bus Chinenfibus poft Annum 1535. Hi enim affirmabant, fcnbente Garcia & Acofta, curare d- 

 lam luem Veneream, fine accurata illa vi£tus ratione qus vulgo obfervatur, non tanto etiam tem- 

 pore, nec tanto cum faftidio. Quare apud Indos cogmta magno pretio fuit coempta. Hoc no- 

 mme cum commendaretur ab Hifpanis Carolo V. Imperaton, ut eft apud Avilam, lib. 1. BeUt Ger- 



■mn-nict. 



