7°^ Historia Plantarum. 



Alii nomen quidem a cautibus deducunt, fed diverfam ejus rationem affignant, quoniam fci. huic 

 planta» eadem vis in morte ejjet, qu<e cotibus adferri aciem deterendam, flatimque admota velocitas fenti- 

 retur. Plm. 



Aconiti notac fiunt folia circumfcriptione fiibrotunda, laciniata, florcs cucullati, femina rugoia, 

 vis in plenfque faltem fpeciebus deleteria. 



I. Aconitum magnum purpureo flcre, vulgo Napellus J. B. Acon. cozruleum, feu Napelhts i.C B. 

 Napellus vertts cxruleus Ger. verusflore cxruleo Park. 23kU) J^CllTICt=ffoiXJer 02 SJBonft^ 



ijooo. 



J. B. 



A radice (inquit J. Bauhinus) Napi parvi magnitudine, nigra, fibras e lateribus producente, cau- 

 hs emittit plures , bicubitales & altiores, teretes, keves [versus fummam tamen partem lanugine 

 brevi pubefcunt] medulla far&os, rigidos, fra&u contumaces, ab lmoadfommum/o/jw-cincftoscre- 

 brisj, alterno aut potius nullo ordine pofitis, pediculis longis, fupina parte canaliculatis infidentibus. 

 Sunt autem/o//« obfcure viridia, glabra, nervofa, in quinque infigniores lacinias ad pediculum fere 

 divifa, magis fci. aut profundius lacimata quam in quavis alia Aconiti fpecie, fingulis laciniis prima- 

 riis in plura fegmenta angufta, acuta profunde diiledis. In fummo caule flcres exiftunt crebn, velut 

 in fpicam digefti, finguh pediculis uncialibus infidentes, quinis petalis compofiti, quorum fiipremum 

 galear aut cuculli monachalis in modum concavum, ftylos duos occultat, duo lateralia latiora, infima 

 duo florem medium occupant. Sunt autem flores ccerulei, faturatioribus Venis ftriati, intus pilis ob- 

 fiti. Succedunt theculse, non tres femper, fed quatuor aut plures, oblongx, glabra:, femma multa 

 continentes per maturitatem nigra, rugofa. 

 Vires. Facultate eft homimbus aliifque animalibus exitiali & perniciofa. Evidenti, fed perquam mifera- 



bi!i experimento ld Antverpise olim compertum in recenti adhuc eft memona ( inquit Dodonajus) 

 Cum enim ab lmpentis hujus mter acetana lllata: effent radices, quicunque eas ederunt, mox fievif- 

 fimis correpti fymptomatis, brevi vitam cum morte commutarunt. Quin & Turnerus perhibet, Gal- 

 los quofdam Antverpiae pro Imperatoria in acetariis, comeftis Napelli radicibus intra biduum omnes 

 obiifle, exceptis duobus hiftnonibus, qm eas revomuerant. Eft utique Napellus venenorum pratfen- 

 taneorum facile princeps. 



Animal quod Napello nutritur, ejufque Bezoar feu remedium fpecihcum ab Avicenna perhibetur,, 

 mufiie fit an mufca inter Botanicos non convemt. Confule Dodonaeum & J. Bauhinum. 



N. Napellus in jugis montium Alpinorum nutritus vires admodum noxias exercet, delatus autem 

 in hortos parum fuis venenis operatur : quod experimento confirmat D. Martinus Bernhardus a Ber- 

 niz in Ephemer. Germ. Ann. z. Obferv. \1. 



tdem confirmat Pet.Joh. Faber inPanth. 1. i. cap.43. Cicuta, inquiens, & Napellus, quzver- 

 sus meridiem in montibus Pyrenacis venenata fiint, ii tranfplantentur versus loca Septentrionalia & 

 humida omnem malignitatem deponunt. Obfervationes has tranfmifit D.Tancred.Robinfonus. Ego 

 tamen non libenter vellem in memetipfo experiri Napelli in hortis culti vires, mihi enim maftica- 

 tus, hnguam nonnibil ftupefecit ; qui tamen ftupor non ftatim fentiebatur. 



* 2. Aconitum NapeUo flmile fed minus, cceruleum, proscocitts ]. B. Ac. violaceum feu NapeUus II. 

 C. B. Ac. Lycoclonum pracox Park. Ac. lycoffonum IV. Tauricum Clufi Ac. violaceum 

 Ger. emac. 



J: B - 

 Unius aut duorum cubitorum proceritatem afTequitur, caule gracili fubhirfuto & fiibrubente, non 

 ita refto. Folia Napelh, minus tamen crebro partita, licet in qmnque lacinias profundas, prima- 

 rias .divifia, quarum hngulae rurfium varie fubdividuntur, colore atrovirente [fuperne] ex pediculis 

 duas trefve uncias longis. Flores ccerulei, cucullati, pilofi, quorum gaiea lingulas duas occultat pur- 

 purafcentes, quorum capituhs lmpofitus utriculus liquorem melleum continet : dua: horum abe fu- 

 premo fuo margine galeam ingrediuntur, infimos margines excipiunt duo fiubje&a folia, quorum qua- 

 tuor complexu comprehenduntur atro-purpureorum ftaminum villi. Radix fubeft nigra, oblonga, 

 fibrata; [exigui Napi inftar Clufio.] 

 1 Invenitur m Tauricis montium jugis non procul a Saltzburgo, ubi floret Julio ; in hortos tranfla- 



tummaturius, citiusNapello, a quodifficulter difcernitur, inquit J. Bauhinus. 



* 5, Aconitumjpicd florum pyramidali Monfi PraJud. fyramidale mitltiflorum Hort.^PzriC. 



Morif. 

 Quoad radices & folia aliorum Aconitorum more provenit. Solummodo fpicam fertflorum cce- 

 ruleorum cucullatorum, ad bafin latiorem qua: tandem m mucronem deiinit pyramidis inftar. Qua 

 nota quam facillime a cxteris fua: fbrtisdiftinguitur. 



4. Aconitum coeruleum Autumnale Park. Lycoblonum Autumnale Napelio fimile J. B. carulmm Na- 



pelliflore C.B. 



Clufl 



Folia hujus media quodammodo funt inter Aconiti radice bulbofa feu Thoras Italica?, & Acon. 



Neubergici : foha Thors quidemltal. fohorum quafi smula, nonnihii tamen ad Acon. Neubergi- 



ci foliorum formam accedentia, nec iilius minus ampla, atra viriditate fplendentia fuperne. CauUs 



illi bicubitalis, craflus, firmus, ftriatus, virefcens & fplendens, fummo hlhgioflorum fpicam Acon. 



Neu- 



