Lib. XV. De Herbis flore monopetalo uniformu 717 



multos caules ex eodem capite producens, prjefertim cum adolevit, fed qui altemis duntaxat annis 

 floriferi effe fblent, interquiefcente niminim uno anno a partu matre. 



In Stiris fuperioris AlpiBus lnvemtur hoc genus flore albo Cluf. Locm% 



Genu purp. in Pannonicarum Noricarumque Alpium jugis fponte & quidem copiose exit. 



Verum neque hoc neque lllud genus cicurare unquam potuit Clttfof, aut ulla diligentia eificere 

 ut m hortis permanere vellent, nedum flores proferre. Qtun culmra: benehcio detenor evadit. 



Floret Augufto, femen Septembri maturefcit, nova nive cadere incipiente. Tempus. 



3. Gentiana major pallido flore, punclis diftinclo Cluf. major flore punBato C. B. major flore 

 pallido punclato Park. 



Superiori magnitudine & forma plane fimilis eft : flores tamen paulo minores vifi funt, obfbleri 

 lutei, plurimis maculis nigris intus & foris afperfi. 



In Silefk montibus eruic Achilles Crcmerm, medicus Nifienfis, & ad Clufium mifit. Huic rela- Locus. 

 tum ab illo qui eum deducebat, in alio quodam praalco monte, aliam forma non difpan repenri 

 qua* cceruleo flore eflet. Haec omnia Clufius. Verum hujufmodi ducum fides plerunque vaciliat. 



4. Gentiana Afclepiadis folio C. B. Parlc. folio Afclepiadis <vulgo credita J. B. ma\or a. cceruleo flore 



ckfii Ger. <&cntian, toitfj £&aifoto4no?t icaoc^. 



Caules plures abeadem radice ad cubitum altos tollit, graciles, articulatos, duros firmofque, quo- 

 rum fingulis jun&uris ( qua: crebra funt ) bina ex adverfo pofita folia adnafcuncur, Afclepiadis fo- 

 liis forma & magnicudine refpondentia, mollia, quinque nervis fecundum longitudinem excurrenti- 

 bus mfignita, mucronata, dilutms virentis coloris. A medio caule ad faftigium ufque ex alarum finu 

 fingulares ex adyerfb fiti exiliunt flores [interdumbini aut plures] oblongi, concavi, calathi for- 

 ma, quinque laciniis per extremum divifi, colore nunc purpureo 8c faturatiore coeruleo, modo di- 

 lutiore & velut cineraceo, quinque pallidis ftamimbus umbilicum occupantibus. Vafculum fequitur 

 bicorne, quo per maturitatem hiante femen confpicitur planum, paleaceum, cineracei colons, fu- 

 periore minus. Radix lutea, digitalis craflitudims, multas obiongas fibras ejufdem coloris in latum 

 fpargit, fingulis annis augefcens & nova germina proferens, valde amari guftus. Fertilior haec eft 

 fuperiore, nec ut illa interquiefcit, fed fingulis annis, vetuftior videlicet, multos caules floribus o- 

 nuftos producit. 



Copiose in Stiria, Pannonia& Auftria inferiore provenit, admontium radices, umbrofis collibus, Locus. 

 nufquam vero in fummis & apertis jugis. Nos eam in montofis humidioribus prope Lindaviam 8c 

 lacum Acronium, & ad latera moncium in Stiria, prope Shadwin & alibi copiofilfimam obferva- 

 vimus,ad fepes plerunque & inumbrofis. 



Pertinax quidem hasc eft & fere mitiora loca refpuit (inquit Clufius) interdum tamen cura 8C 

 diligentia eftecimus ut in hortis comprehenderet, &fingulis annis rcpullularet, & floresferret: at- 

 tamen quafi nativo aere & pabulo privata, atque tanquam compedibus vin&a lugere videbatur, ac 

 priftini vigoris & elegantia; plurimum amittere. 



Slavonici ruftici hujus radicis deco&um feliciter calculofis propinari experimento fe compertum p~ 

 habere aftlrmant. Aretius & Jof. Simlerus tradunt ea paftores uti ad ubera vaccarum, fi a muribus 

 araneis aut aliis venenatis beftiis latdantur, curanda. 



5. Gentiana cruciata C. B. Park. minor cruciata Ger. minor feu vulgi Cruciata J. B. CtOfsMDOJt 



«Bcntian. 



J.B. 



Reptant cum radice rami palmares, fefquipalmares & dodrantales, fubrubentes, teretes : quos cre- 

 bra ambiunt/o/Wj bina femper adverfa, vel potius unum continuum ad genicula, tanquam vagina 

 caulem involvens, cujus utrmque exit fegmentum Gentianajj quadruplo minus, Saponarise folio 

 fimile, tribus fecundum longitudinem nervis infignej larve, pingue, amarum. Flores m ramulis 

 extremis e foliorum alis conferti, carulei, qmnquepartiti, e calicibus vix eminentes. Semen copio- 

 furnj minutumj oblongumj fulvumj infipidumj vafculis continetur oblongisj bipatentibus, folliculo 

 membranaceo obvolutis. 



Duas hujus differentias obfervafle videor ( inquit Clufius ) unam ramis humi procumbentibus & Varietas. 

 minoremj alteram firmis 6c ereftis caulibus, eamque majorem : flores icem alcenus magis ccerulei 

 fpecTranturj acque lllarum. altera radicem ln foramina feftam minime habet. 



Nafcuntur verb ese per univerfam Pannoniam, tum in colhbus montibufque apertis & gramineis, i ocus , 

 tum ficcioribus pratis & herbofis fecundura vias publicas locis. Nos cum Dod. & Trag. in pafcuis 

 montofis inque collibus 8c incultis agns & fecus itinera m Germania paflim provenientem obferva- 

 vimus. 



Hujus radices recentioribus magnis laudibus efferuntur contra peftilentiamj & venenofbrum ani- y - 

 malium idus. Matthiolus radicem tufam & vencri emplaftri modo impoficam ad vermes inceftino- 

 rum, remedium expertum afErmat, necnon ad ftrumas ulceratas fanandas eodem modo tufam qtue 

 nuper effofla fit, vel ficcam in pulverem contritam valere. 



Cum autem amara fit & folus &: radice verifimile eft eadem praftare quse reliqua amara. 



m; 



