Lib. XIX. De Herbis pentapetalis. i o ? 9 



I. Porttdaca latifolia feu fativa CB. hortenjis latifoIiaJ.R domeftka Ger. hortenfis Park <#W-> 



t>cn §tHtrflane» 



J, B. 



Simplici fere eft radice, progreffu tempons lignefiente, cui fibra; pauca: appenfe. Caules plures 

 emittit, pedali longitudine, non raro breviores, teretes, crafTos, fubrubentes, non ere£tos fed ter- 

 ram versus reclinatos. Folia mcondita, crafla & fucculenta, ex angufto principio, quo cauli ad- 

 nafcuntur fenfim dilatata, extremitate fubrotunda, kvia & per margines squalia, fapore fubacido: 

 interqua:onuntur flojculi lutei, ftellati, pentapetali, apicibus concolonbus. Hifce iuccedunt peri- 

 carpia oblonga, grano hordei paulo majora, qua; per maturitatem media parte tranfverfim feu hori- 

 zontaliter rumpuntur, &c femen efFundunt pufillum, pullum. 



In hortis aceorum areis fubaftis ac flercoratis commode feritur Martio aut Aprilis initio, Junio LocU3 & 

 vero ac deinde in Autumnnm ufq, viget ac viret. Tempus. 



2. Portulaca fativa hteafive aurea. (JBOi&Clt 3&Urflanc, 

 Nefcio an fpecie a pracedente differat, certe tenerior eft illa, foliis latioribus fkvicantibus. 

 2. Portulacafylveflrts Ger. Park. fylvefiris minor five Jpontanea J .B. anguftifolia five Mveflris C B 



tBttfc ©urflane, 



Multis numeris minor eft quam fativa, tota terrar apprefla, nec humo furgens : radice craffiuf 

 cula, ficuti & ramis fucculentis, muitifidis. ^ Folia ungui digiti mimmi fere paria, fucculenta, crafla, 

 atrovirentia : flores pufilli, mufcofi. Summa vix alia m re quam partium omnium parvitate a fativa 

 differt; ut fufpicer fativam e fylveftri cultura mitio fa&am. 



In Italia, Sicifia, Galiia Narbonenfi & Germania in verva&is & ad vias frequens occurnt. Locus, 



In ardore & dolore ftomachi Portulaca ejufque fuccus & fyrupus aut lpfa planta recens comefta Virei 

 experta eft. 



In acetariis frequens uius eft Portulacas : Stomachi ardorem lenit, & bilis fervorem compefcit, xjfus 

 & hinc in febribus putridis ac malignis, ardore urina? & Scorbuto prodeft : Venerem inhibet, V ene- 

 reaque infbmnia. Dentium ftuporem recens commanducata tollit, & mobiles dentes flabilit. Ver* 

 minantibus puens cum fucceflu. exhibetur. Verum efus ejus nimius cavendus eft, quomam ob fri- 

 giditatem fuam &c humiditatem in ventriculo putrefcere apta eft, ejiifq, & reliquorum vifcerum to- 

 num difTolvere, ut in nobifmetipfis non iemel experti fumus. 



Solet apud nos cum fale, aceto & aromatis condiri ad intin&us, eodem modo quo Cappares, Ge- 

 nifbe flores, Lingua avis, Crithmum, &c. condiuntur: quomodo parata ventriculo magis grata & 

 amica eft quam cruda. 



4. Portulaca exiguafive arvenps CamerarioJ.B. arvenfis C. B. exigua Camerarii Park. 



Herbulaeft nonab aliisut (ut autor perhibet) demonftrata, pinguis, fublutea; cauliculis incurvis, 

 aliquantulum procumbentibus, foliis minutis Portulaca? fylveftris, pallidioribus tamen, femper ge- 

 minis mgro/«iwi»e in vafculisparvulis, Portulacae fimilibus, fed quaz longionbus pediculis Scgraci- 

 libus nituntur, & mature incipiunt hiare antequam femen plene perficiatur. Sapor llii nullus qui 

 notari queat, praeterquam herbaceus ut in Alfine. 



Primo vere in agns frumentaceis frequens eft circa Lipfiam ante Cremenfem portum. Locui. 



Hanc herbam eandem efle Alfine noftra» paluftri Portulaca; aquaticx fimih fuperius dixiraus. 

 Vide & confer. 



5. Portulaca Braftlknfts Caapnga ditla Marggr. 

 Marpgr. 

 Ex radtce brevi, in multa hlamenta alba definente producit caulem rotundum, craffiufculum & 

 fucculentum, qui ftatim prope terram in multos alios caules dividitur, & hi porro in fiios ramos, 

 qui veftiuntur foliis inftar Portulacse fiicculentis atque akernatim pofitis : in extremitate autem cu- 

 juflibet rami, odo folia in ftelhe modum difpolita funt, ex quorum medio flos enafcitur luteus, pen- 

 tapetalos, magnitudine floris Portulacae noftratis. Poft florem denique remanet corpufculum quod- 

 dam obrotundum, pappo albo circundatum, in quo femen continetur nigncans, rotundum, Papa- 

 veris femme paulo minus. Rami hujus planta; tomento albo circundati confpiciuntur inftar lanaj 

 ovium. Co6ta comeditur haec herba. 



Cap. II. 



DeSedo. 



t \ zilawGrxas£*™*HS*Kti<ffl<pvKMf- Italis Sedum vel afederequia folia habet ad radices exiles 

 <**- leflilia, ut vuit Marcinius, vel forte a fedandis doloribus nomen impofitum. 

 Nots autem Sedi genencs txxntfolia crafla angufta non ferrata aut dentata, vafcula feminalia 



bicornia. mT _ 



N.B. 



