Lib. XX. T>e Herbis flore pentapetaloide yafculiferis. J op2 



libet angulo fimbriam latam habsatibus, prodeuntes. Hos capfuU anguftx, oblongXj Centaurri mi- 

 noris xmulaj, femmibus rotundis minutis & fufcis referta:, fequuntur. 



Cap. X. 



Centaurium luteum perfoliatum. 



HUjusnota? funtFolia m caule adverfa. in unum coalefcentia ut in Dipkco, colore glauco; fio- 

 res eorumque calyces in o&o lacinias, totidem folia inntantes, divih. 



A. Centaurium lateum perfoliatum C. B. J. B. mintts luteum perfoliatum ramofum Park. parvttm 



luteum Ger. ff euofo CeMOjp. 

 J.B. 

 Inutili, fibrofa, multifidaque alba radke nititur ; caulem tollens modo fimplicem, modo ramofiifn, 

 teretem, glabrum, fefquipalmarem aut dodrantalem ; qui folmm ad fingula genicula gemellum, 

 mucronatum trajicit, haud fecus atque calidarum regionum Periclymenum : cseteroqui circa radi- 

 cem proximeque terram fternuntur folia multa in orbem, Saponarix vulgari non diflimilia majora 

 tamen & candicantia, feu glauco quodam polline, qui digitis facile detergitur, ( ut & totaplanta) 

 obdu&a. Summus caulis in florem unciali aut breviori pediculo fuffultum, velut in divortio feu 

 angulo duorum ramorum (qui ad utrumque ejus latus onuntur) ficum, terminatur. Ramuli ifti 

 altius aflurgentes primum in duos dividuntur ramos, inter quos in re&um aflurgens confiftit flos, & 

 deinceps ramuli eodem ordine fubdividuntur, donec ad extremos furculos ventum fit. Flos quam 

 Centaurii min. purpurei major, calicis Ioco o&o plerunque angufliflirms foliolis obvallatus, e tubo 

 vafculum feminale ample&ente in o&o plerunque folia, aureo fulgore micantia expanditur : quos 

 magna excipiunt vafcula fubrotunda, femen copiofiim minutiflimum nigrum claudentia. 

 Herba perquam amara eft, non autem flos. 



Floret apud nos Julio 8c Augufto menfibus, ferius citiufve pro anni tcmperatura. Tempus 



In montofis & ficcioribus pratis. Locm 



Centaurii minoris vires fiimmatim recenfet Schroderus his verbis. 



Spleneticum eft & hepaticum, amarum citra mordacitatem, unde & leviter aflringens, exter* Vires. 

 gens, aperiens, vulnerarium. Utile eft in i&ero, menfibus fuppreflis, Scorbuto, arthntide, lumbricis, 

 & fpecifice in morfu canis rabidi. Datur ejus decoclum utiliter tertianariis, quod bilem per inferna 

 dejicere dicatur, quo fa&um eft ut quidam hanc herbam Febrifugam vocaverint. 



Csterum quodDiofcorides, & poft eum Galenus, eofque fecuti fere omnes Botanici fcribant bi- 

 lem & pituitofbs humores per alvum educere, ifchiadicifque infundi deco&um ( inquit Dodonasus) 

 tametfi frequenter & feliciter hoc ufi, per alvum tamen expurgationem ullam facere obfervare non 

 potuimus, &c. 



Dodonso fe opponit C Hofmannus, Licet enim (inquit) Centaurium noftrum minus purget 

 quam Veterum ; non ob id tamen non purgat. Videmus enim fi debita quantitas detur quod pur- 

 get. Controverfiam experientia determinandam relinquimus. 



Herbs comaeque deco&um lentigines, varos, alphos & ca:teras cutis infe&iones exterit. In He- 

 truria Biondella nuncupatur, quoniam extergendis dealbandifque mulierum capillis ex hxivio pluri- 

 mum praeftat. Matth. 



Novi hominem quipro defperato reMus importuno hauftu Centaurii min. in potulentis,& hauftu 

 deco&ionis fortis in vino omni mane ab ictero convaluit. D. Bates in M. S. communicavit D. Hulfe. 

 Frequentiflimo certiflimoque eft mulierculis remedio dum menfium obftruclione infeftantur, 

 quos deco&o Centaurii hujus proritant. Sim. Pauli. 



Sal Centaurii minoris certo experimento Tertianam fugat : & aqua ejus deftillata ufui eft ut in 

 ea pulveres febrifugi, vel fal ejus diflblvantur paroxyffni tempore propinandi, ut largiter fudent. 



Contra furfures & cruftofam capitis fcabiem vix praftantius ullum decodum reperietis quam 

 Centaurii min. ex piforum ifto brodio paratum quod coqui profundunt, quando ad eam ufque 

 mollitiem cocia fiint deglubenda ut pinfi queant. Illo enim decoclo fi lavetur caput infigniter hir- 

 fures & fcabiem deterget, im6 una myriades pediculorum enecat. Idem. 



Tanta? sftimationis eft ha:c herba apud Germanos, ut vix vinum medicatum feu abfinthites vul- 

 gus paret, cujus partem non conftituat. Scbrod. 



Galenus ob infignes mirafque hujus plants facultates de ea & ipfius viridibus integrum librum 

 confcripfit. , . - 



Adlfchiadem, R Centaurii min. q. s. decoquatur, per clyfterem infufum mirihcum eft anxi- 

 lium : humorem enira elicit, & dolorem fedat. Fermlifff, 



A a a a a Cap. 



