I 1 1 6 



H 



1 S T O R I A 



LANTARUM. 



Cepa: notae charafterifticae funt folia fiftulofi, radices magnitudine inflgnes non proliferae, caulis 

 in ventrem utrinque turbinatum intumefcens. 



I. Cepa vulgaris C. B. Cepa alha & rubra Ger. Park. Cape five Cepa rulra & alba } rotunda 



ac longa J. B. (©IipollS?* 

 7 B 



Bulborum quantum ufpiam eft in naturas diti©ne notiffima Cepa eft, cujus radix acerrima,ocuIos 

 tnordicando iachrymas elicit, ex tunicarum involucris contexta, modo rubra, [potiflimum tunica: ex- 

 teriores] modo alba, interdum orbicularis, alias bulbo longo, pendulis ab imo fibris albis. Folia 

 pedalia fiftulofa, parum acrimonia videntur radici cedere, fi recentia fuerint. Caulis nudus, re&us, 

 duorum triumve cubitorum altitudine, circa medium in ventrem utrinque turbinatum turgefcit,, 

 glomeratumin fummo faftigio geftans florum caput, pugni-magnifudine, adeo ponderofum cum 

 femine pragnans eft, ut a caule nifi fulciatur, a:gre poffit fuftineri. Semen angulofum, atrum. 



Cepa ab alns omnibus bulbofls differt quod ejus radrx nullam omnino fobolem edat, unde & Unio 

 Latims difta eft olim, referente Columella : unde Anglicum €>npon, 



Ceparum variae habentur fpecies feu potius differentiae accidentales, v. g. i. Cepa vulgaris alba 

 & rubra. 



i. Cepae oblongae, noftratibus M>t. <&mtt$ <©ltpon£ dici folitae, i. e. San&i Audomari Cepae : 

 Cepa Hifpanica oblonga. 



%. Cepa radicecandida dulciC.JB. Hanc Cepam edulem Parkinfonus Cepam Hifpanicam vocat, 

 tum longam, tum planam, aitque tam dulcem efle ut Pomi inftar mandi poflit, Sc a multis man- 

 datur. Hifpanis tamen jpfis in cibonon adeo familiaris eft, quiCepis albis vulgaribus vefci amant. 



4. Cepa candida tum oblonga, tum plana feu lata, quae per maturitatem in terra jacentes lapi- 

 dum cretaceorum fpeciem eXhibent. 



5. Cepa Argentinenfis rubra, cujus exteriores tunicae rubrae, interiores albae, acres admodum & 

 vehementes. r 



Vires & ' Ccpae calidae funt, partium crafiarum, adeoque flatulentae. Utiles funt iis qui frigidis & vifcidis 



Vfis. abundant humonbus ; m quibus fomnum faciunt, coftionem juvant, acidos rucuis fedant, alvum 



modo movent modd fiftunt, obftru&iones expediunt, menfes Sc urinas cient, tranfpirationem m- 



fenfilcm promovent. Contra in biliofis omnia mala inducunt, caput praecipue valde petunt, fbm- 



nia inquieta faciunt, oculis adverfantur,&c. Hofman. 



Olfa&u ipfo ( mquit Plinius ) & delacrymatione caligini medentur, magis vero fucci inun&i- 

 one : & Diofcorides, Succus cum melle illitus oculorum hebetudinibus, argemis, nubeculis, Sc in- 

 cipientibus fuffufionibus auxiliarar ; Cepae tamen m cibo ufurpatae modernorum medicorum confenfii 

 oculis nocent. . " x 



Qua qualitate Cepa lacrymas eliciat qnarritur : non acrimonia fola, cum alia acriora, ut Allium 

 & Piper, id non faciant ; fed acrimonia Sc lentore. Cardanus de variet. rerum. 



Anicuk noftrae crudam cepam confcindunt, ac in aquam fontanam injiciunt, perque no&em in 

 ea macerant, poftea eam aquam pueris & infantibus potandam exhibent ad ejiciendos ventris lum- 

 bricos fane haud infelici fucceffu. J.B. Decodum puto melius eft. Allium hoc praeftat efficacius. 



Cepa magna excavata, theriaca deinde repleta & teda, ac poftea in calidiffimo cinere affata, 

 demum detradis exterionbus tunicis fufa, ac cataplafmatis ritu impofita, peftes ac venenofa ulcera 

 rehquafque colle6tiones malas & duntias efficaciffime emollit 6c aperit. 



Ambroiius Parsus ad ambufta, modo ne epidermide pars fit fpoliata vel ulcerata, mire^ com- 

 mendat cepas crudas cortice liberatas, & cum momento falis fubito applicatas, empyreuma enim ex- 



* Uethod. trahere, veficulas prohibere. * Fernelius quoque cepas cum fale contufas partrimpofitas ambufta 

 lib. 6. miraculo fanare fcribit.. . A 



Cepas contufas ad Alopecias commendant tum Veteres tum Recentiores. Poft fotus inuncliones 

 prsfcribit Fernelius, ut mane &: vefperi caput iis confricetur dum prorfus rubefcat, & mox melle 

 obHnatur vice cataplafmatis. Schol. Salern. . 



Contritis cefis loca denudata capillis 



Sape fricans poteris capitts refarare decorem. 



Adcephakam, R Cspam albam, per medium incidatur, &inSp.vini inflifa applicetur fupra 

 partem dolentem. Valde prodeft, ut mihi nobilis mulier communicavit ad antiquos capitis dolores 

 Sc hemicraniam. Chefneau. Permom conferunt cepse cum adipe cofta: & impofita:. Cepa non fe- 

 cus ac Allium Rufticorum thenaca eft, & prsfervare creditur a pefte reliquifque morbis conta- 

 giofis mane comefta. p> 



Calor ignis in afpeitum producit literas fcriptas fucco cepa: prius deliteicentes. 



Ad dolores poft partum, R: Czepas q. v. coftas cum vino ; cum oleo poftea frixa: m fartagine 

 prius contuf applicentur calide fupra ventrem, ftatim dolorem fedant, mquit Bayrius. D.Hulfe. 



Ad pedum mflationes, applica caepas contufas, vel fuccum ca:parum cum adipe gallina: miftum. 

 Liber Arcanor. 



Bubonis attraftivum, R Rad. Liliorum alborum aut Cepam : coque m aqua: pauco, & porcmo 

 adipe non, falfo contunde cum thenacz 3ij. & apphca fero Scmane. Chefneau 



Intenfiflimus hsmorrhoidum dolor qua: occultas extenus fe non proferebant filiam meam graviter 

 afflixit. Appofitis tamen Cepis a peliiculis hberatis & contufis prontato fluxu fanata eft. Achil- 

 les Gafferus Obferv. 88. . , 



Novi anumquandam, qus plurimos curabat pleurkicos fomento ex cepa mcifa & lubcinenbus 



* obf. 55 afiata mixta cumcremore laftis. Hieron. Reufnerus m * Obferv. a Vefchio editis. 



Dolonbus calculi jam praefentis, & accelerandae excretiom nullum praeftanaus in feipfo expertus 

 eft remedium Decanus capituli Auguftani ad S. Marias ex omnibus topicis quam cepas in vmi & 



olfij 



