! Ij6 H I S T O R I A PlANTARUM. 



1 5. Crocus vermts capUari folio J. B. C. B. Ckif. 



rem, petalis tribus exterioribus paulo longionbus & purpurei coloris, tribus venis faturatioribus fe-~ 

 cundum longitudinem exterius diftin&is, tnbus intenonbus brevioribus & dilutiore colore pradicis, 

 omnibus autem mterne dilute purpurafcentibus, & ungues habentibus pallidos, terms venis diflin- 

 &os, prodeuntibus ex umbilico tribus [taminulis brevibus, longo apce flavo prazdkis, & medio fijlo 

 extrema parte divifb. 



Florem profert initio Maii, qui Sole fplendente aperkur, fub no&em claudkur, Sc paucos dies 

 durat, nullius aut pertenuis odoris. 



1 6. Crocrn vernus angu(lifolius variegatus C. B. vernus aureus variegatus Eyft. 



17. Crocus J. B. Ger. fativus C.B. verus fativus Autumnalis Park. parad. JsafftTOtt, 

 J.Bod. 

 Conftat hic hulho dulci, Avellana:, (interdum etiam Juglandis) magnkudine, tunica incana 

 feu cinerea in tenuia & oblonga capillamenta fiffili foris obte&o, multis fibns capilJato : Folia quin- 

 que aut o£to, palmum aut etiam dodrantem longa, admodum angufta, ftriata. Caults inter hscc 

 orkur brevis fub finem Augufti aut Septembn menfe, florem fuftinens unicum, Colchici flori fimi- 

 lem, fex petalis ex purpura rubente cceruleis conftantem, m quorum medio ftamina fex, tria ereda 

 apicibus flavis donata, inutilia, brevia & fiiperficie pulveracea fiint ; reliqua tria longitudine ipfa 

 fforis folia paulum excedunt, cum etiam ex claufo convolutoque flore jam ex terra prodeunte exertis 

 capitibus perficiant : eadem inferius angufta, fuperius verolatiufcula exiftunt, & fubtiliffimis cre- 

 nis nonnullorum oculos fubterfugientibus incifa; color eft in ruffo puniceus, [J.B, ftamina hax 

 flammei ruborisfunt] Ea colleda aroma celebre conficiunt, omnibus Crocus ieu Crocum appella- 

 tum, guftu amariufculum, odore jucundo, acri, late fpirante, oculos aliquantum mordicante, lachry- 

 mas profundere cogente, & modice cum fuavitate non ingrata caput aggravante, fomnumque con- 

 ciliante. Ejus tam triti, quani integri parva portio magnum aqua? aut vini quantitatem Juteo aut 

 citrino colore ad puniceum inclinante tingit. Flores unum aut alterum tantum diem poftquam 

 aperti fuerint durant. Cum defloruit, vel cum adhuc floret folia emergunt, qua; hyeme non flacce- 

 icunt, fed fub ipfa nive virent. Radix Autumno cum planta floret bulbo conftat fingulari, fe- 

 quenti autem vere & seftate duplici, atque altero alteri fuperius infidente. Cum enim veris initio 

 folia increfcunt fuperior radicis pars e qua folia exeunt increfcit pariter,donec aeftate parentem fub 

 ie retentam quantkate aquet. Hac itaque vigentem, folidam fuccosamque conftitutionem nadta 

 ipfa parens languida & flaccida redditur, atque Autumno tota evanefck. Hoc omnibus Crocis com- 

 mune ejje puto. 



De foco natali ubi fponte oritur nihil certi traditur : feritur autem in plerifque provinciis, ut Si- 

 cilia, Itaha, Pannonia, Gallia, Germania, Anglia. De femine altum apud Botanicos eft filentium : 

 Serkur autem depofitis radicum bulbis. Semen apud nos quantum audivi nunquam fert, nec alibi, 

 ut puto, in frigidioribus : m locis autem ubi fponte oritur femen perficere minime dubium eft. 



Croci eledionem vide apud Cafp. Hofmannum. Quivulgo venditur,fere eft corruptusCartamo 

 feu Cnico, quem Crocum Sarracenicum vocant. Laudatur in Croco fumma partium tenuitas, & 

 trahkur in dubium ( inquk Cafp. Hofmannus ) annon illa vincat omnia alia fimplicia. 

 Vnes (3 Moderatus ejus ufus cerebro prodeft, fenfiis vegetiores reddit, fbmnum & torporem excutk. Dod. 



J m ' [ copiofior vigilias inducit, Sccapkis dolorem] omnium confenfu corroborat cor, & lartitiam gig- 



nit; quod experimento confirmat Amatus Lufitanus afTerens fe mercatorem vidifle, qui cum in of- 

 lam in qua carnes coquebantur multum Croci injeciffet, poft earum efum, in tam profufum rifum 

 erupit, ut parum abfuerit quin nfu nimio & cachinno e vita exceflerit. Simile exemplum eft 

 apud Julium Alexandrinum in Saluhr. Nos, ait, nobilem fceminam Tridenti vidimus horarum cir- 

 citer trium fpatio immodico rifu concuti, eliciendoium forte menfium causa. Jufto plus croco 

 ufum Thoracis cmdos humores ad conco6tionem perducit, pulmones aperit, & ab obftruiiione li- 

 berat, & ad hax tam efficax eft remedium, ut fubinde phthificis in fumrno vitx difcrimine, & pro- 

 pemodum animam agentibus fpiritum reducat, & vitam ad aliquot dies proroget, fcriptuli dimidii, 

 aut ad fummum integri, cum Paflb aut vino Pramnio vel alio dulci exhibitus ; quomodo etiam 

 datus graviffimas fubito irruentes citra febrem dyfpnceas ftatim & momento temporis tollere non 

 femel a nobis compertum eft. Crapulam etiam arcere hoc modo fumptum Diofcorides refeiY. 

 Laudatur ad hepatis & fellis obftrudiones, necnon ad regium morbum ; atque hinc bonum colorem 

 Crocum efficere Diofcorides fcribit. Additur eodem autore ad omnes qux interaneomm eaufa tem- 

 perantur potiones, fed noftra jetate ad eas potiffimum qua: menfes, fcetus & fecundas educunt. Uri- 

 nam cit, Venerem excitat, ad Vulva: Sc fedis cataplafmata additur, necnon ad emplaftra & cerata 

 veteres tumores St dolores difcutientia, inflammationes eryfipelatodes mitigat ; compofitionibus au- 

 ricuJaribus utiliter admifcetur : oculos ab edhymatis & exanthematis cum Jade aut Fceniculi Rofa- 

 rumve liquore pra'fervat illkus, 5c humo:-'um in eos influxiones reprimit. Hax e Dodonaeo. 



Nos efficaciam ejus in i£tero, fi tempeftive bibatur, fsepius experti fumus, ad qnem morbum quae 

 partium tenuium funt 8i tingendo apta pleraque conducunt. 



In partus difficultatibus adeo vifus eft fortiter egiffe ( inquit C. Hofmannus ) ut totus infans ap- 

 paruerk croceus. FIoc experimentum eft a Rhafi, quem Serapio laudar. Fuit mulier qusdam, 

 inquit, quaj aliquot diebus labonirat in partu & dedi llli in potu $ij Croci, & peperit filium. Et ex- 

 pertus fui hoc poftea ftatim fjepe, & femper fuit ka. Verifmile eji ' lihn.riomm errore fro 9 ij. 31J. 

 ftrlppum, Apud 



