I 204. 



HlSTORlA PlANTAB-UM. 



F 



Cap. XII. 

 De Curcuma. 



Crocus Indicus, Arabibus Curcum, Officinis Curcuma Bontii. Crocus Indicus Garcia C. B. Curcuma 



Park. Cjperus Indicus five Curcuma Ger. <€ltrmerick 

 Bcnt. 



^Olia lata habet haec planta, non abfimilia foliis Hellebori albi, nifi quod non tam ftriata, fed 

 kevia funt. Radicem habet qualem ferme Gentiana. Flore efl pulcherrime purpureo. Radix 

 porro colore fiavo tingit non fecus ac Crocum, unde Garcias ei noraen indidit Croci Indici. 

 Fru&us hujus Curcumae qui flonbus fuccedunt echinati funt inftar Caftanearum in Europa : aperti 

 femen fuum oftendunt, Piforum forma rorundum ; quod etiam co&um in jufculo gallinarum vel car- 

 nium hcedinarum alimenti fimul 8c medicamenti praeft antiflimi vicem obtinet. 

 Vires CsJ Malaii radicem cum pifcibus & carmbus coquunt condimenti & fanitatis gratia ; quod & Bata- 



vos ( ab iis ut credibile eft edo&os ) etiam factitare obfervavit D. Tancredus Robmfon cum in Belgio 

 peregrinaretur : pifces prafertim ea muria incoda condire, fiquidem & faporem gratum eif- 

 dem communicare & colorem flavum aflerunt. Caeterum excellentiflimum eft remedium in ob- 

 ftru&ionibus vifcerum, Pulmonis nimirum, jecoris & lienis, tum in oppilatione venarum mefarai- 

 carum, tum Nephriticis doloribus. Calculo renum 8c vefica» efEcaciter opitulatur, tum fceminis 

 menftrua promovet, difficultatem pariendi aufert : & quod m ea caput rei eft peculiare & fpecifi- 

 cum remedium eft m i&ero, quod multoties fehcker expertusfum. Chinenfes quoque eam propter 

 hunc ufum prsecipue Saccharo condiunt. 



Hanc cum pulvere Santali & aliis floribus odoratis in marmore fiibigunt in unguenti confiflen- 

 tiam ; quo univerfum corpus tam Viri quam Freminae inungunt. Quod quamvis infolitis afpe&u 

 foedum ob flavum colorem fit, tamen adverfus calores febriles &c Solis ardores, tum moleftiflimos 

 quoque culicum morfus fumraum eft juvamen. Summa hax radix inter deobftruentia medica- 

 menta principem locum obtinet. 



Nuperrime obfervavi Chinenfes etiamin fternutatoriis hac radice uti inftar radicis Hellebori albi. 

 Bontiui. 



Cap. XIII. 



< De Cardamomo. 



t. Cardamomum minus Bontii. Cardamomum fimpliciter in Officinis diclum C. B. Card. tum Jilt- 



quis five thecis longis ejr brevibus J. B. minus vulg. Ger. Park. 

 Bont. 

 HAulem habet Arundinis modo internodiis diftin&um & certe folia non diflimilia Arundinis 

 foliis ; & eodem quoque modo catervatim crefcit ; primumque mtuenti vix difFerentia inter 

 duas has ftirpes videbitur, nifi quod Cardamomum vix ultra duos, aut ad fummum tres pedes 

 in altitudinem aflurgat ; folia quoque contrita fuaviffimum odorem a fe reddunt. Dum florentem 

 eam primum confpexi Garciae errorem animadverti, &c. Nam circa radices primum emittit fpicam, 

 qualis in Spica Nardi confpicitur, verum longe craffiorem, cujus calycibus fupernafcuntur jWwpal- 

 lidi potius in peripheria quam albi, in calyce vero flavum colorem oftendunt, funtque admodum 

 fimiles flonbus Mali aurei. Flofculis hifce decidentibus filiqua eorum loco fuccedunt, femen fra- 

 grans Cardamomi continentes, quale in OfEcinis noftris confpicitur : fed colore funt flavo femina 

 mtus conclufa, quae ariditate Sc tradu temporis ex puniceoatrum, quem in exficcato Cardamomo 

 colorem videmus, contrahunt. 



Glonatur a*item Bontius fe primum efle qui Cardamomum exade defcripfit, & ad vivum deli^ 

 neatum exhibuit. 

 Vires $ Calorem habet blandum, naturae noftrae amiciffimum, nullum empyreuma in vifceribus relinquens, 



Vjus. adeoque etiam folum abfque alio cibo mafticari & comedi poffit fecus ac Piper, Zingiber & reliqua 



aromata. Urinas porro commode ciet, menftrua foeminaram blande movet, anhehtum comraen- 

 dat, tum obftrudionibus Hepatis, Lienis & prafertim Mefenterii ad miraculum ufque conducit, 

 etiam m juiculis gallinarum, carnis hoedinx & vitulorum. 



In cibus porro condiendis, praefertim carnibus & pifcibus elixis, apud Malaios in fummo ufu eft, 

 & certe fragrantem guftum iis addit, conco&ionique adjuvandae fumme conducit. 



2. Cardamomum majus Bontii, majus vulg. Ger. Park. majus Officinarum C. B. 

 Bont. 

 Copiose crefcit in fylvis Javanis flore Hyacinthi modo fafciculato. DifFert a minori fpecie. Pri- 

 mo, quod ultra humanam alntudinem afiurgat ; quod folia quoque longe ampliora habeat, quod 

 caule non fit geniculato aut Arundinis inftar nodofo, fed qui Ceparum more foliaum a fe invicem 

 feparetur : prazterea flores non m fpicis e radjcibus, fed Hyacinthi modo in faftigio gerit. Scmen 

 denique ejus vel filiqua: oblongiores fiint, digitali aliquando longitudine. Folia tamen odore con- 

 veniunt, ut & flores ; nifi quod folia majoris Cardamomi, pmerquam quod fint majora citra com- 



parationem 



non 



C 



