Ub.XXII T>e Herbis graminifoliis culmiferis. \i>Xl 



Provenit in omnibus fere orbis culti regiombus, fblum laetum Sc pmgue amans ldc^lpricum ma- '""'"" 



gis & ficcum quam humidum : pro terra enim bonitate & diligenti cultura mire luxunat. 

 Tritici mutici feu ariftis carentis dua: apud nos in Anglia fpecies fsranturj nimirum 



A. I. Triticum fpica & granis ruhentibtts 



Quod & ponderofius eft, & farina cum furfures excuffi funt candidiore. 



A. 2. Triticum fpica & granis alhis. 



Quod Ievius eft praxedente, &grano plerunque turgidiore: forte Triticum filigineum C. B. cui 

 granum mollius, levius, extrinfecus nitidum, medulla laxiore & candida, farinam omnium candi- 

 diflimam & levem faciens. Noftrum quoq, farinam omniam candidiffimam reddic, dum recens 

 eft a mola ; verum poftquam furfures diligenter fecreti fuerint pracedentis fanna feu potius farinx 

 flos candidior habetur. 



Has duas fpecies in fe invicem nonnunquam tranfmutari non inficias iverim. 



Utraq, autem fpicam ariftatam interdum, fed rarius, producit ; quod quidam, (C. B. verba funt) 

 frugis proprietati, quidam agri conditioni tnbuunt, ita ut in pingui & ftercorato agro ariftis care- 

 ant, in macro & non ftercorato iifdem horreant. Addunt & cceli ftatum, quo feges adolefcit, hu- 

 midiore ariftis carere, ficciore ariftis muniri. Sunt qui fegetis denfitatem rantatemq, ad id facere 

 velint, denfiore fegete fpicis muticis, rariore vero cum ariftis prodire. 



Nosin iisqua: ordinane & naturaliter fpicas feu muticas feu ariftatas producunt, ld frugis pro- 

 prietati afcribendum effe, non agri conditioni, non culturae, affirmamus. Quod vero qus natura- 

 liter fpicis fiint vel muticis, vel anftatis, nonnunquam varient & diverfas producant, fbli ubertati 

 aut luxuriei imputandum cenfemus, aut alii cuidam nondum nobis cognita; & compertae caufae aut 

 accidenti. .... r 



Alias praterea Tritici rubri varietates obfervavimus, alteram nimirum fpica mutica albicante, 

 aliam fpica ariftata albicante. 



Not. Nos in Anglia Triticum Autumno femper ferimus, nunquam Vere : nifi quis animi aut 

 experiundi causa ahter faciat. Minime autem dubium cenfemus, quin Triticum quodcunq, Vere 

 fatum tum proveniret, tum femen perficeret ante Autumnum ; verum id Autumnali infirmius eflet. 

 Quodcunq, enim frumentum hyemem tolerat Autumno fatum multo lstius & uberius, grano quoqj 

 firmiore &copiofiore evadit quam fi Vere fereretur. 



Noscum Columella & Bapt. Porta Triticum sftivum feu trimeftre proprium genus nonefle opi- 

 namur : verum agricolas fi quando Autumnus male ceffit, hanc fationem pro f ubfidio commentos 

 efle. Et apud Samnitas, aliafque gentes Alpinas, quia Triticum hyemis ngores & imbres neuti- 

 quam perferre poffit, fationem in yernum tempus difrerri; non quod exiftiment, fi alibi ubi coelum 

 indulgens fit feratur non provenire, vel quod proprium genus fit. Et alibi, Genus trimeftre 

 Theophrafti vel Italia* incognitum eft,vel Triticum pluribus annis Vere fatum quoddam genuscon- 

 ftituit. Nam continuatio unius rei ejus naturam mutat ; unde non fpecie, fed imbecilliore quadara 

 conftitutione hoc trimeftre Triticum a vernaculo differt. 



l. Triticum rufum grano maximo C. B. rufum grano maximo t Far five Adoreum Veterum puta- 

 tum}. B. 



Spicam fert muticam, granum maximum 8c ampliffirnum, fed ad conficiendum panem minus 

 urile, ex quo decorticato cum lafte puls fit, in cibo rufticis gratiffima, quare ad eas delicias 

 colunt. 



Haud procul Lugduno in pagis monti alto feu aureo propinquis colitur, & ob incolis Ble fune 3 Locuu 

 & Gros hle vocatur. Lugd. 



Cumnonalium haheat autorem prater Lugdunenfem, nohis fufpeclum efi : forteoh uhertatem foli ejrcteli 

 temperiem iis in locis Triticum vulgare grano majore & turgidiore proveniat. 



3. Triticum rufum hexafiichon C. B. J. B. 



Exeadem efiOfficina: Spica eft rigidiffima 8c firmiflima, fex ordimbus diftinda, cum in aliis 

 quatuor tantum reperiantur. 



Circa pagumErium in Allobrogibus habetur, ubi Blereguet, ideft frumentum rigidumdicitur; 

 alii froumentdfix quarrh, i.el fexangulum vocant. 



Notatu dignum eft, Triticum quamyis omniuin frugum praftantiffimum Gt, & in cibo tum fa- 

 pidiffimum tum faluberrimum, utriufque extremi frigoris 8c caloris patientiffimum eile, nec in re- 

 gionibus tantum temperatis provenire, fed hinc in frigidis & Septentrioni fubje&is, Scotia v. g. 

 Dania, 8ic. 



Inde in fervidis & Meridionalibus, ut <^£gypto 3 Barharia, Mauritania, Indiee Orientalis provinciis, 

 Guinea, Madagafcar, &C. 



Nec minus obfervabile eft, & cum Divina: Benignitatis agnitione commemorandum. Tritico 

 (viX. rede * Plinius) nihil fertilius effe, quod ei natura, [redius Nacurac Parens] tribuit, quoniam *Libioc.io. 

 eo maxime hominem alit : utpote cum e modio, fi 8c aptum folum, quale in Byzacio Africa: 

 campo, centeni quinquaginta modii reddantur. Mifit ex eolocoDivo Augufto procurator ejus 

 ex unograno (vix credibile di6tuj 400 paucis minus germina: milit& Nerom limiliter 560 ftipulas 

 cx uno grano. Verum de Tritici fertilitatc libro primo, dixi, ad quem locum Ledorem re- 

 mitto. 

 1 Nnnnn Notan- 



