I 1^.Z HlSTO-RlA. PlANTARUM. 



in culmum attollunt, idque cceli conftitutione crebro inconftante. Quando enim Aprili & Maio 

 menfibus, poft Solem ardentem fubitae pluvi^ fuccedunt, & fbl continuo ardentes radios fpargit, 

 fpics adhuc teneraj ac latentes, humore madidas a. Solis fervore correpta?, fic aduruntur, ut quam- 

 primum e vagina prodeunt, nigra: & veluti pulvere fufco aut atro obfita: appareant. 



Locis cavis ( docentibus Theophrafto & Plinio ) & a flatu filentibus prsecipue fegetes srugine 

 kvfiSi} infeftantur: motu emm excutitur & decidit humiditas aerugims caufa. Aufugiunt hoc vi- 

 tium quae ftant non erecTro fed prono cacumine. Quamobrem fpicam inclinari utile eft, ut imbres 

 decidant, nec rores excipi poffint. Hinc aerugo, quamvis frumentorum omnium commune vitium 

 fit, magis tamen infeftat Triticum, quod tunicis integatur pluribus, &folium fpiaegerat proximius, 

 unde frugem fiiam efFundit : refidet enim in eo humor putrefa&us qui a?ruginem creat. Adde 

 qubd fpicam geret ere&am denfioremque unde humor minus poteft defluere. Hae forte caufe pro- 

 catarct.icae & externa: uftilaginis efle poflunt : quod fi non adfit interna difpofitio in grano ipfo feu 

 femine, caufie externae effe&um fuum non fbrtiuntur. Hinc agricolae noftri maxime cavent a 

 femine fegetis uftilagine infe&ae, & praterea ad pracavendum hoc malum femen antequam terra; 

 committunt lixiyio ex cinere per %\. horas infufum calce viva afpergunt, adeoque firmum efficiunt 

 adversus hujus vitii caufas. 



Cap. III. 



De Zea. 



ZEa Tritici quoddam genus eft, glumis adeo arcti adha»rentibus ut eas rriturando non depo- 

 nat. Zhcw aut £W Imi n £M> diclam volunt, quod ea ante inventum frumentum homines 

 vitam tolerabant Antiquiflimis autem Romanis ( tefte Dionyfio Halicarnaffenfi ) Zea Far 

 dicebatur. Farris tamen vox ambigua & arquivoca. 



i. Zea five Spelta J. B. Zea dkoccos five Spelta vulgo Park. Zea dkoccos vel Zea major C. B. 

 Zea five Sfelta Ger. £>%t\U 



J.B. C.B. 



Tritico haud abfimilis eft, radke multiplici culmis tenuioribus, numerofis, geniculatis, firmis, Hor- 

 dei altioribus, at Tritico brevioribus. Spca, qus circa feftum S. Joannis Bapt, floret, palmaris aut 

 fefquipalmaris, incondita, comprefla, plerunque mutica, intcrdum ariftis circumvallata, longioribus 

 brevioribufve, gemino granorum verfu, vel ita difpofitis granis ut alternatim unius principio medium 

 alterius refpondeat, multiplici folliculo arcfe inclufis, & geminis utriculis geminis granis jun£tis, quaj 

 Tritici femine longiora, dorfb acuto, colore ruffb, pertinaciter hcferentia, nec tribuli i<ftu femen re- 

 linquentia, quonomine (inquit J. Bauhinus) a Tritico vulgari diftinguas licetj alioqui glumis Sc 

 tunicis exuta grana vix internofcas. 



In multis Italiae, Galliae & Germania: locis provenit, qualicunque fblo etiam humidiore, la;to ta- 

 ' men pinguique melius proficit. 



Eodem cum Tritico tempore feritur, floret & demetitur. Zea, fi pifta ac purgata feratur anno 



* 2 hid c. t, tertio in Triticum mutatur, * Theophrafto autore. Et Plimus, Tradunt inquit, Zeam ac Tiphen, cum 



fint degeneres, redire ad frumentum, fi pifia ferantur, nec protinus, fed tertio anno. Nos non negamus 



accidere interdum pofle ut Zea in frumentum tranfeat, verum ut hoc femper eveniat fi pifta fera- 



tur nobis non videtur verifimile ; penes autorem fides efto. 



%. Zea monococcos, Briza quibufdam J. B. Zea Briz,a dicla feu monococcos Germanka C.B. Ze« 



monococcos, five fimflex, five Briz,a Park. Briz,a monococcos Ger. j&U $ttCX$ COJtt» 

 C.B. 

 Culmis eft & fpicis dicocco brevioribus, anguftioribus, tenuioribus & depreflis : fpicis duplici or- 

 dine Hordei modo digeftis, ariftis fubafperis armatis : feminibus duplo minoribus, fingulis utriculis 

 ( qui kves, candicantes 8c modice depreffi ) inclufis, a quibus in mola, non in area exuuntur. 

 Folia angufta funt : radix fibrofa. 

 Locm & Nafckur afpens & montofis plerifque Germania: locis, fblum tenue & aridum amans. Autumno 



Tempus. cum reliquis frugibus feritur, fenus tamen, ac fuhinde Septembri demum menfe maturefcit. 

 „ )r Panes ex Zea Germani conficiunt, non minus albos quam ex Tritico, leviores tamen, minufque 



us ' nutrientes. Recens fuavis eft & concodu facilis, antiquus non ita gratus & conco&u difHcilis. 



Ex eadem pultes cum la&e, vel Amygdalato, vel vino, vel cerevifia &c faccharo fiunt & fanis & 

 xgris utiles. Pulticuk ex farina adftnngunt,unde ad eadem valent ad quaj pultes ex Oryza, hxmo- 

 ptyfin, dyfenteriam, diarrhosam,&c. prscipue cum pedibus vervecinis & vitulinis decofta:: exterius 

 quoque ad eadem utilis eft. 



Not. Veteres uno quafi ore panem ex Zea damnare. Quare manifefte f inquit C. Bauhinus) 

 patet Zeam lllam aliam eiTe ab ea, quam Pfinius femen Romarus vocari tradidit, ex quo tam prse- 

 clarus cibus Alicse fiebat. 



Cap. 



