IZ^ 



HlSTORIA PlANTARUM. 



4. Hordeum exotkum caufikum C. B. Cevadtlla ftve Hordeum caufikum Amerkanum Park. 



Planta efl a Nicolao Monarde propofita?, qu;s in Hifpania nova Cevadilla, id eft, Hordeolumvo- 

 catur, a fimilitudine quam cum noftro Hordeo habet, in fpica & vaginulis quibus iemen lncluditur, 

 fed eo minus & Lini femine neutiquam majus; & longe aliis facultatibus praeditum. 

 Vkes. Hujus femen ade6 urente vi praditum eft, ut in gangramis, putridis & impuris ulceribus eofdem 



quos fublimatum & cautenum ignitum effe&us prarbeat : pulvis fenfim infperfus vermes in ulceri- 

 bus necat, ulcera putnda expurgat, pro ulceris magnitudine, majori minoreve quantitate infperfus, 

 modo prxfervativa, qua: m horum remediorum ufu ufurpari fblent, adhibeantur. Ad hujus faculta- 

 tem infringendam pulverem aqua rofarum aut Plantaginis excipiunt, & Linum intin&um ulceribus 

 & gangranis imponunt, dein medicamenta farcotica adhibent. Hsc omnia Monardes. 



O 



Cap. VI. 



De Oryza. 



Ryza: ut femen ex India primum fuit allatum, fic 8c indidem nomen Lobelio afcitum vi- 

 detur. 



Oryza glum-a feu cortice crafliore ar&e adhaerente granis, fpica laxa, e pluribus compo- 

 fita a reliquis frumentaceis diftinguitur. 



Oryza J. B. C. B. Ger. Park. & aliorum onmium. $iitZ. 



Radiakts eft triticeis, culmis bicubitalibus 8c tricubitalibus, ftriatis, triticeis & hordeaceis, craflio- 

 nbus ac robuftioribuss, geniculatis : foliis longis, 'arundinaceis, carnofis, Porraceis haud abfimilibus : 

 in culmi cacumine non fpica fedjuia, Milii aut Panici modo, in ramulos divifa, inquibus femen 

 utrinque impari ortu 8c alternatim provenit, cortice fubflavo, afpero, & angulofis ftriis in longitu- 

 dinemdonato, fuperne villofo, ovi figura, te&um, & afpera arifta armatum eft, quo exuto granum 

 quovis prsftantiflimo Tntico candidms, pellucidum, durum,Avena brevius & craffius confprcitur. 

 Fiores ut in Milio purpureos efle, & eodem tempore flores 8c femen proferre dicunt. 



Locus. Oryza praecipua omnium Indiae Orientalis regionum annona eft, indeque primum allata in Grs- 



ciam 6c Italiam. Hoc etiam feculo in univerfa India frequentiflimus ejus ufus eft, ut in omnibus 

 fere ejus regnis, provinciis, infulis copiofiflime feratur 8c colatur, ut Bengala, Pegu } Cambaia, Cey- 

 Jon, 8cc. Quinetiam in /Egypto magno proventu feritur, alicubi etiam in Syria, 8c Fortunatis infulis ; 

 inque Hifpania 8c Italia, ubi nos in Ferrarienfis ditionis locis paluftribus fatam obfervavimus. 



Humidis locis dele&atur, & in ipfis aquis crefcit. In infula Zeilan aquas in ftagnis refervant ad 

 Oryza: fata irriganda : & ibidem, (aiunt) terra pinguis perpetuis exundationibus ita mollefcit, ut 

 Oryza: meffem fa&uri ad dimidium genu in aqua verfentur. Sic, au&ore Porta, in Salernitano agro, 

 ubipatenti, uda planitie maximo proventu feritur, euripis 8c ilicibus8cfluviisdu£hs quoties opus eft 

 rigant, alias nullam aut caflam fegetem laturam: ita ut mirum fit tamficcum&exfuccum granum 

 tam humidum reqmrere folum; terramque humidam 8c uliginofam tam praeffantis faporis 8c falubris 

 nutrimenti tamq, ficcum frumentum procreare. 



Tempus. Maturefcit xftivis Solibus, ejufque meflis ferotina eft circa sequinodium Autumnale : quare Sep- 



tentrionales regiones, iicet humentes magis, tamen ut alfiofas refpicit, nec ibi ad frugem per- 



venit. 



Vhes ;cs? In cibis Oryza admodum eft familiaris, apud omnes nationes Orientales prascipuae apud Indos ; 



ty«s- concoauque facilior evadit 8c ori gratior, ubi ex lade bubulo aut Amygdalarum cremore^aut car- 



nium pingui jure decoda fuerit. Datur utiliter in cibis dyfentericis, cceliacis 8c diarrhcea affedlis, 

 prjefertim ubi prius torrefada, inla&e, in quoigniti calculi fuerint extinfti, decoquatur. Matth. 



Oryza Indis panis loco eft, vanis modis praparata ; Prxparandi modos vide apud C. Bauhinum 

 Theat. Bot. hb. 1. Secl. 4. cap. 29. Potum quoque in multis Indias locis ex Oryza conficiunt. Vide 

 C.' B. loco cit. Turcs quoque ex Oryza pultes efficiunt, 8c multa ex ea fercula parant. Varios Ory- 

 zam ad cibum prcparandi modos in Europa, ubi Triticum in panem venit, vide apud prsdidum 

 autorem loco laudato. 



Vulgi animos opinio pervafit Oryza frequenter vefcentes obefiores reddi ; quare m quibufdam 

 Jocis foemina: graciliores 8c macilentiores ea frequentius utuntur ex lade 8c largiore faccharo aflti- 

 mentes. Sed Veterum medicorum fententia contradicit : ut qui inter oKiy>Tew* feu leviter alentia, 

 & Momizl* five qua; difliculter conficiuntur eam retulere. Nobis aliter videtur, & vulgi potius opinioni 

 accedtmus, nec audemus damnare edulium tot gentium, tot feculorum ufu approbatum : Ahum modicl 

 dfiringere concedimm : unde & in hepatico fiuore & miclione fangumea, incjue tufii utih ejje aliis adfirin- 

 genttbus addttis non abnuimm. Fanna etiam cataplafmatis repellentibus admifcetur, t>c iis qus 

 rnammarum ir.cipientem lnflammationem arcent floribus Chamasmeli Sc rofarum additis. In ha;- 

 moptyii laudat Helmontius Oryzam Aq. velLade chalybeato coiftam. Dol. 1. 3. C 8. S.i6. 

 D.Sot.me. 



Onzstenuiusdxocaum, in aqua, ufitatiffimum eft apud Indos multorum medicamentprum re- 

 hiculum. 



Liqucrem vinoliim ex Oryza extradum Arah aliqui vocant. 



CAP. 



