»?'+ 



HlSTORlA Pl.ANTAR.UM. 



z 



Cap. VIII. 



De Zingibere. 



' Ingiber, Z(_<&? Graxis dicvhim, nomen accepit ab Indorum vocabulo Zengelil. OmnibuS 



Botanicis eodem nomine dicitur. C. Bauhinus fic defcribit : Radice efl ad ternos vel quater- 



_ nos palmos, Arundinum modo, in profundum acta, inaequali, modice plana, frequentibus 



geniculis in laterales partes divifa, quoquoverfum reptante, longitudine fefquiunciali, nonnunquam 



majore, pollicis craflitudine ac minore foris albicante autin candido fubfufca, carne alba, friabili, te- 



nera, per cujus longitudinem ven_ nervofa* feruntur, guftu Piperis modo, fervida,acerrima, odore 



l aromatico, qu_ tefte Acofta, etiamnum viridis leviter adurit, minufque quam ciim ficca eft mor- 



dicat, 6c quo loca in quibus nafckurmagis humida fiint, eb minus acrimonias retinet. 



Foliiseft, ( ut Garcias fcnbit ) fimilibuslridiaquatics aut Gladiolo [ non Arundini ] At Acofta 

 folia Lachrym_ Jobi foliis fimilia ei attnbuit ; alii Arundinacea, ut Linfchotanus & Ruellius quod 

 nobis verifimilius videtur; cum Lobelius 8c Jo. Bodauis a Stapel, qui plantam lpfam virentem vide- 

 runt, foliis 8c calamo novellam five nuper enatam arundinem pr„ fe ferre dicant: & G. Pifb folia 

 admodum fimilia efle foliis Arundinum teftetur, ut qui nunquam vident crefcentem hanc plantam, 

 Arundinetum vere dixerit quod primum e terra furgit. Unde |cum Marggravius & Fr. Hernandez 

 folia Iridi aut Gladiolo fimilia faciant, minus exafta comparatione ufi videntur. Caulis ei haud 

 craflus in pedalem aut etiam fefquipedalem altitudinem aflurgit, Arundini fimilis, in faftigio capi- 

 tulum Stoechadi quadantenus fimile geftans. Hernand. 



Duplex eft, foemina, quam defcripfimus, & mas, Anchoas Mexicanis di&a : cui, defcribente Pi- 

 fbne,rolia non ultratres pedes in altitudinem excrefcunt,afperiora funt & crafliora vulgari Zingibere, 

 unico nervo redo in longitudinem excurrente confpicua, caulibus hinc inde fine pediculo, lnferiiis 

 folitarie 1 , fiiperius frequentiori coma, adnata Radice majore & craffiore, fapore acriore cum qua- 

 dam amaritudine. Hernand. Radices diverfl funt ponderis & amplitudinis,, omnes tamen imbelles 

 & tuberof_, atque in fuperficie terr„ ficut Arundineta expanfa?. 



Nafcitur in omnibus Indise provinciis, excultum fatumque femine aut radice : nam quod fponte 

 provenit flocci penditiir. Americ_ non videtur naturalis, fed ex India Orientali aut infulis Philippi- 

 nis in Brafiliam & Novam Hifpaniam tranflata. Malabaricum autem habetur laudatiflimum : Pin- 

 gui folo, ftercoratoque & probe exculto feritur (radice cui fiiperfit unum alterumve internodium in 

 fcrobem depada) &; ftatim a fatu aqua dulci plus minus pro terras ficcitate rigatur. Proximo anno 

 a fatu radix eruitur denuo, ipfum fci. Gingiber. Vindemia ejus fit arefcentibus foliis, quod juxta 

 initium Januarii accidere fblet. Paulb exficcat_ limo obducuntur, ne evanefcente nativa humidi- 

 tate teredine, cui alias maxime obnoxix funt, afEciantur. At Linfchotus aflerit evulfarum radicum 

 certam molem argilla figulina tegi, & tumulum exquifite contra omnem aeris & ventorum vim 

 obliniri: fic enim & recentiores radices fervari, & a vermium erofione promptius defendi. Apud 

 Aromatarios radices reperiuntur alb_ & rubentes; fed diverfa genera non funt : rubric„ infecl:_ 

 funt rubentes, creta alb„, quo a teredinibus pr_ferventur. Stapel. 



Siliqua a Lobelio depicta & defcripta non videtur efle Zingiberis, faltem illius fpeciei, qu_ a 

 Franc. Hernandez pro fcemina defcribitur, cui capitulum feu fpica Stcechadi fimilis. 



Ut condiantur radices, prius decorticantur, moxque m muriam vel acetum conjiciuntur, & mace- 

 rantur per horam unam atque akeram, dein _quali fere temporis momento fiib dio probe infblantur, 

 ac denuo ftragula fub tedo coopenuntur, donec omnis humiditas exhalaverit. Si altunde transfe- 

 rend_ fint radices, tunc thecis mclufe Sc aqua irrigat_ noftu terra operiuntur, interdm coelo patent. 

 His omnibus rke inftitutis ab exercitato agricola, poftea Saccharo non fbliim, fed muria vel aceto 

 condiuntur, nulloque tunc infigni calore palatum afficiunt, nec filamenta ulla ingrata in ore relin- 

 quunt. Si nimio tamen mangonio, nimiifque lotionibus fatigentur, pars quoque aromatic_ ejus 

 acrimoni_ evanefcit. 

 Vires & Viride conditum faccharo ex India affertur, fenibus & pituitofis ac frigidis &male concoquenti- 



v J Ui ' bus ftomachis accommodatum, pra:fertim quod recens condkum fuerk: valet etiam ad lentam in 



pulmonibus pituitam. 



Indi folns Zingiberis in jufculis & coquinario iifu atque acetario utuntur. Radices etiam virides 

 cum aliis herbis minutim concif_ ex oleo, fale & aceto acetarii loco illis funt. Pr_terea Zingiber 

 recens etiam remedio illis eft pr_ftantiffimo ad Colicos dolores, Cceliacam & Lientericam paflio- 

 nem, Diarrhceas diuturnas e frigore natas, fktus ventrifque tormina, & gravia his fimilia accidentia, 

 ut mukoties in India fe feliciter comprobafle teftatur Bontius. Ea tamen perpetub adhibenda cau- 

 tela, ut qui fanguine funt fervidiore, flve fani, live a'gri, parciffime eo utantur, quia Zingiber ferd 

 omne fanguinem accendit & onficia venarum aperit. Pijb. 



Zingibens ut & Piperis major in culinis quam in medicina ufiis eft, ciim h_c duointer omnia 

 aromata plurimum acnmom_ & parum aromaac_ qualitatis habeant. C. _;. Galenus Zingiber miniis 

 tenuium effe partium quarn Piper inde colligit, qubd calor ejus, quamvis _que fortis, non primo fta- 

 tim occurfu fentitur. Caliditas autem qu_ proficifcitur a Zingibere diutiiis perfeverat, quam qu_ a 

 Pipere, unde infert fubftantiam ejus & crafliorem effe & humidam feu aqueam. Nam ut ab 

 aridis calamis flamma celeberrime accenditur, atque ctiam undequaque difpergitur; quxautem 

 ab humidioribus, ceuligna funt viridia, & tardius accenditur & durat ciiutiiis; lta etiamin medica- 

 mentis fit. 



Diofcorides Gingiber alvum leniter emollire fcribit, fed intelligendum, £ tener_ & adhuc recen- 

 tes radices edantur, muka ln eis adhuc humiditate alvum lubncante 8c emolliente refidua : ut 



videmus 



