!ili 



H I S T O R I ___ 



PLANTARUM 



LIBER VIGESIMUS QUARTUS, 



QJUl EST 



De Arboribus caudice fimplici nori ramofa 



O C genus Arbores a Theophrafto <wos_:x"« & (uvapfo appellantur. Poflent 

 etiam plersq,, fi non omnes, fwo_\*sw dici, quia unicam tantumuna vicein 

 fumrao faftigio gemmam, eam tamen maximam producunt, qu_ in Palmis 

 lyxi<p*K& feu Cerebrum dicitur, quaque decisa arbor interit. 



Hujus autem generis prater Palmas pauciffimaz arbores funt, nimirum Pepo- 

 niferae qusedam, Mamoeira di_e. 



Mufam arboremdi&am, quamvis revera & proprie loquendo nec Arbor ft 

 neq, Frutex, Botatnicos fecuti, & qu6d caulem habet pariter fimplicem non 

 ramofum, his fiibjunximus. 



Cap. i, 



De Paltnis in genere. 



CUm in Methodo Plantarum a me non ita pridern edita Palmas arbores eongeneres a fe iri- 

 vicem diftrahi, & ad diverfa genera, Pruniferarum fcilicet & Nuciferarum, relegari anim- 

 adverterem ; abfiirdum illud & a ratione alienum ratus, methodum illam ad examen denuO 

 revocandam, & certiores Generum notas inveftigandas ftatui. Et imprimis Palmas didas inter fe 

 confere_i, quibufque in rebus & inter fe cqnvenirent & ab aliis arboribus difrerrent confideranti 

 occurrit illico, id genus omnibus commune, 6c fblis fere proprium efle, caudice fimplici & indivi- 

 duofeu non ramofo aflurgere, 6c gemmam una vice unicam, eam tamen mgentem, concipere. Quo- 

 circa proprietatem hanc pro Palmae chara&eriftica, natura ipfa didante, adhibendam cenfui. 



At inquies, Botanici uno ore Palmas ramofas efle pronunciant. Agnofco : verum eorum Au- 

 toritas me non multum movet, cum re non fatis perpenfa, vera & genuina folia pro ramis ab iis 

 habita fuifle noverim. Ramos autem illos quos vocant revera folia compofita efle, non difficile ef t 

 demonftrare. 



i. Nam primo, Deciduum eflefolio non ramo convenit. Ramus enim utpote ipfius trunci di- 

 vifi quaedam produ&io , pars eft ftabihs 8c perpetua ; Rami autem illi di&i, feu ramaftri m ple- 

 rifq, faltem fi non omnibusPalmis ftatis temporibus decidunt: proinde rami genuini efle nonpofTuntj 

 fed mera foha funt. 



a. Secundo, Partem pronam a. fupina diverfam obtihere folii nota eft, nontrunci. Ramus enim 

 teres & undiq, umformis eft. At in Palmarum frondibus cofta: mediae fupins canaliculat_ fiint aut 

 plan_, pronae convexa?. 



3. Tertid, Nunquam germinare feu gemmas protrudere folium arguit, non ramum. Ramus enim 

 quotannis femel aut faepius germinat, &c furculos producit. At ramaftri llli Palmarum cum femel 

 expliciti funtnunquam gemmas edunt, aut partes aliquas aggenerant. 



4. Quarto, In fohum definere feu terminari folii compofiti propnum eft, a rami natura alienum. 

 At ramaftros palmarum in folia terminari notum eft. 



5. Quinto, Accedit levitas infignis, quse ramaftros hofce lignes natur_, (qu_ plerunque fblidior 

 eft Sc ponderofior) minime participes efle arguit. 



Nec quem ab hac fententia deterreat ingens illa & rarhorum asmula magnitudo : Nam in 

 Palma folio flabelliformi, quae folia & funt & ab omnibus vulgo habentur, nihilo minora repe- 

 nuntur. 



Objicies, Palmas nonnullas (id tradente Theophrafto) bifidas exire, ut in _gypto, ftareq, ita 

 bifurcatas. Tradunt & Cretenfium plures bifidas efle, quafdam & trifidas : in Lapa_t vero genus 

 quoddam quinqueceps nafci. Obfervatum etiam eft ab Horti Malabarici Au&onbus iri Palma Ja- 

 ponenfi Todda Panna di6ta, ex uno trunco quatuor aut quinq, vertices interdum enafci. 



Refpondeo, Rarum illud 8c infohtum efle, &c fingulis arboribus fimplicem plerunque efle verti- 

 cem : unde non datur genus hujufmodi Palmae bifid_ aut trifid_,qux femine fata fpeciem fuam con- 

 fhnti naturae lege propagat. Sed ut Palma multiceps fit, practer ordinem & inftitutum natura ac- 

 cidit, 8c quodammodo monftrofum eft, 



Y y y y y i- Notari- 



