i%6o Historja Plantarum. 



7. Todda panna H. M. Palma Indica caudice in annulos protuberantes dtfiintto, frutlu Prtmu 



formi. 



H.M. 



In arborem excrefcit juftas magnitudinis, 40 circker pedes altam, caudice craflo uti Tenga, qui 



*Duos trefve circularibus & extuberantibus * annulis undiq, circundatus, & cortice craflb, cinereo, fquamofb, 



digitoslatts j ntus purpureo obdudus eft ; Iignum albicans, molle, cujus matrix flavefcens. Ciim vero arbor harc 



trmmquatu- ______ X . _„„„__ .,_„• c *J„ miMrf „-„^k Mn rA*i*,t* &-4 W*;,- «.^O; :. 



— femper infequ-... 



diftantibus. Q ft j ex eo pro deunt, pedetentim foliacea illa tegmina fublevantur, ut qui primb, ferme planus 

 I2 " erat coni apex, acutius fenfim, tandemq, rotundum acquirat cacumen, ufquedum obtegentia illa folio- 



Ia tranfitum concedere cogantur foliohs furculis, qui, quo magis adolefcunt eo magis explicantur,fo- 

 liorumque illa operimenta versiis latera diducunt, atq, ita foliofi furculi majori fpatio mdigentes 

 magis reclinant & ad latera vergunt, donec tandem ipfam caudicis peripheriam circumveftiant, lan- 

 guidis tunc & marcefcentibus eorum primis tegnunibus, qua: dein decidunt & fui ftigmata relinquen- 

 do circulanbus prominentibufq, angulis eam cingunt. Poft haec inter ipfas arboris frondes novus 

 oritur conus, pnori plane fimilis, e quo novelli foliorum alatorum rami [ potius nova folia pinna- 

 ta ] denub prodeunt, quaj foliorum produ&io toties renovatur, quoad fru&ibii» enitendis apta fit 

 arbor : quo tempore conus in humani capitis magnitudinem augetur, ac undique fefe aperiendo 

 plures ramufculos reflexos fru&ibus ornatos exhibet, & fimul ac aperitur^ novus ex ejus cavitate e- 

 mergit foliigerus conus, qui cum denuo augetur aperitur, ac novellos foliorum ramos undiq, emit- 

 tit, ecce novus intus adeft fru&ipromus conus: qus foliiprorai & fru&igen Com viciflitudmes toties 

 fiunt quoufq, viget arbor. Contingit quoq, nonnunquam ut ex uno trunco quatuor aut quinq, vertices 

 enafcantur, quum caudice ad viginti circiter pedum altitudinem audro fru&ipromus conus non unum 

 fed pluresincludit novellos conos, e quibus totidem prodeunt arboris vertices; id tamen raro obfer- 

 vatur, 8t fingulis arbonbus fimplex plerunq, adeft vertex. 



Quoties foha cum foliaceis coni tegmimbus marcefcentibus decidunt fquodfemel intra annum 



— ..fc f- f- -- ' -- - _----! !_. \ ^-t^- -1 1 ^ nHA<v .!«ant.'riiia *»«-*rtiili-\ mnuH/av nmiTtMir Sr >tiira<u«i d 



lanugine 

 cidunt. 



Folium pinnatum integrum o&o pedum menfuram longitudine haud raro f uperat, ejus pediculus 

 fa-turate viridis eft, ac 111 fuperiore hmbo exiguis fpinis munita: pinnx autem feu foliola mediae cofbe 

 adnexa atro-virefcentia fuperne fplendent, inferne nequaquam. 



Frudipromus conus e multis lingiuformibus involucns, veris fru&uum loculis componitur, folia- 

 ceis tegminibus involutus. 



Sunt autem fructus oblongo-rotundi, prunis majoribus haud abfimiles, quos tegit cortex glaber, 

 viridis ac nitens, poftea fubflavus, & dein rubefcens, grati dukifq, fapons, cui fubje<5tus cortex ni- 

 fus ac lignofus, nucleum continens candidum, fapore caftaneis haud abflmilem. 



Ubi tranfverfim diflecatur caudex guttas expromit pellucidas, qua» radiis Solaribus incandicans 

 cryftallinumq, gummi infpiflantur. 

 Lom. Crefcit hsc arbor locis montanis, petrofis & arenofis, in Tirfifiour- & Couronuada Trovinciis Ma- 



labar, necnon m Japonix mfulis Roukiou & Lequas. lndifferenter quocunq, anni tempore viciffitu- 

 dines fuas patitur, & foliipromos fruaipromofque profert conos, atq,a quinto fextove circiter fa- 

 tionis anno ad centeiimum & ultra frugifera eft. 



Cxterum arboris hujus tanta eft fertilitas, ut recifus ejufdem ramus terra? vel levius commiflus ia 

 novam arborem progerminet : quihimo-expenmento compertum dicitur, reje<aum trunci fruftum 

 novas radices emittere Sc in arborem denuo renafci; quodq, magis adhuc mirandum, H vel per 

 annum, vel per plures annos e terra evulfa fervetur ficca arbor, & poftea terrat committatur revire- 

 fcere. Qus de fympathia hujus arbons cum ferro habent apud me certe fidem non inveniunt. 

 Vires. Frudibus vefcuntur Malabarenfes cum faccharo Thomjeo, alioquin alvum relinquunt aftriclram. 



Succus e noveliis foliis expreffus atq, exhibitus inteftinorum cruciatus compefcit, ftomachi ardorem 

 iedat, & vomitui cruento medetur. Frudigerus conus contufus, & in cataplafmatis formam reda- 

 &us, lumbifi]ue applicatus dolorem nephnticum tollit, 8c involuntarium feminis in gonorrhaa ef- 

 z fluxum mitigat. At vero e fruaibus tenenonbus in aqua decoclis medicamentum paratur, quod vo- 



mitum ciendo ventriculum egregie expurgat. Ipfius arboris gummi afTumptum quibufcunq, venenis 

 refiftit, atq, cum gallinx ftercore mixtum & locis applicatum viperarum morfus minhce ianat. Ex 

 arbons truncojaponenfes farinam, ex eaque panem conficiunt Sagou lpfis di<aum. Deniq, 11 Ma- 

 labarenfes qui a D. Thoma feconverfos profitentur, templafua diebus feftis folns hujus arboris ex- 

 ornant atq, hanc ab caufam arbor ha:c Palma d' Igrefia, five Armateria das tgrezias- a Lufitanis 

 appellatur. c 



Cum Audores noftri e farina trunci hujus Arboris Japonenfes panem conhcere aihrment, Sagon 

 ipfis didum, non video quid obftet quo minus arbor ipfa poffit efle Palmam referens arbor farinifera 

 C.B. feu Sagu Amboenfium : mhil tamen aflirmo; forte enim e variis Palmarum fpeciebus diverfis 

 in locis fiat farina Sagou feu Zagou dida, Vanant etiam peregrmationum confcriptores m hiftoria 

 Zagou. Alii enim farinameam fieri aiunt e medulla capitis cujufdam Palma: in Ternate infula na- 

 fcentis, eujus fummum faftigium in orbiculatum caput inftar Brafficaecapitatae extubcrat: aliiexipfb 

 trunci ligno, malleis Arundmaceis contufo. De hac farma plura vide in capitede Palma foho hm- 

 plici plicatili flabelliformi. 



8. Tindoba 



