I}68 



HlSTORIA PlANTARUM. 



trorfum direcl:o,qub facilius arborum & fruticum denforum ramos obvios penetrent & viam aperiant. 

 Milites ea perpetuo fecum circurhgeftant tum ad pluvias defendendas, tum ad tentona fub qmbus 

 interno&u quiefcant. Flores graviter admodum olent, Sc propterea Cingalenfibus adeb mgrati 

 funt & odiohj ut fiqua arbor eorum domiciliis vicina crefcat, florendi temporeeam exfcindunt, nul- 

 h fructuum ratione habita. 



Medulla arboris antequam floret, ( eft autem tota fere medulla pauco ad corticem ligno ) efcu- 

 lenta eft. Pinfunt eam in mortario, ut veteres frumentum fblebant, 8c e fanna panes feu pla- 

 eentulas conficiunt, qua: in clibano aut fub cineribus coctar, panem fimilagineurn fapore referunt. 

 In inopia Oryzae ante mefTem frumenti vicem mdigenis fupplet. 



Hinc forte Arbor haec Palmam referens arbor farinifera C. B. fuerit a Clufio defcripta exot. 

 lik 1. cap. 3. qua; in Ternate infula iEquatori proxima provenit, cujus fummum faftigium incaput 

 orbiculatum inftar Braflicae capitatx extuberat, in cujus medituJlio farinaj e qua panes fiurit, ficut 

 etiam apud Amboenfes 8c panes & alia cum la&e fercula conficiuntur : Quamvis defcriptio hxc 

 minime quadret noftrae huic arbori. fed potiiis Palmse nobili feu Regali Barbadenfi, de cujus nie- 

 dulla farina non fit. De eadem arbore farinifera C. B. accipienda efle quae Clufius habet Exot. 

 lik 1. cap.16. vel locus indicat. Arborem quandam in infula Ternate nafci, quam recifam in 

 multas partes findunt, quas malleis ex craffa arundine fadtis contundunt, atque inde eliciunt velut 



lagna i ere ex parte r 



De farina Sagu fadta ex medulla Arboris Palmam referentis, ex qua panem Amboenfes conficiunt 

 guftui gratum,8c boni nutrimenti. Vide Additamenta ad curas Clufii pofteriores. Ditiores depfunt 

 hanc farinam cum la&e ex ipfa arbore haufto madefa&am., quod pani multum gratia: addit. 



Arbor adeo mollis eft materiae &c corticis ut eam cultello menfario parne tranfcindere potuerunt 

 nautae. Huc referendam putat Clufius arborem eam cujus meminit M. Dolus Venetus Itk 4. fui 

 Itinerarii, de regno Faufur agens, his verbis. 



In ea (inquit) provincia vaftarum arborumgenus eft, quas duorum virorum ulnae vix ample&i 

 queant. Harum adempto cortice, qui tenuis eft, fuccedit ligni materies, tres digitos per totum ar- 

 boris ambitum crafla, medullam in fe continens farinaoeamj fimilern cariei lignorum. Hax in figu- 

 linum vas aqua plenum inje&a baculo agitatur, ut furfures 8c reliquae fbrdes fupernatet, puraque fa- 

 rina fubfidat. Effufa deinde aqua fit e repurgata farina maffa, ad varii generis edulia conficienda 

 idonea, pani hordeaceo colore 8c fapore fimilia. Illius arboris lignum ferro conferri poteft, nam 

 in aquam inje&um lllico fidit & mergitur, dire&eque ut Arundo Donax finditur. Ex eo incols 

 lanceas fibi parant, &c. 



Caeterum 8c Palmarum Brafilienfium Iraiba Pifbnis 8c Urucuri-iba Adarcgrav. medullae farinam 

 fuppeditant. 



Cum ergo tot fint Palmae fariniferae fpecies, an Amboenfis illa fit Todda panna Malabarenfium, 

 an Codda Panna eorundem feu Talipot Cingalenfium, an vero Arbor ab utracjj fpecie diverfa nobis 

 nondum conftat: non video autemcurnon eadem poffiteflecum Codda Panna difta. 



Ex quo haec fcripfi me monuit D. Tancredtts Robinfon, Arborem lftam, cujus elegans Icon ex 

 India orientali ad Regiam Societatem Londinenfem tranfmifla fuit fub nomine Arboris Sagou feu 

 Zagu } non efle Coddam pannam folio plicatili flabelliformi Hort. Malab. fed potius Toddam pannam H. 

 Mal. foliis pinnatisj frudipromo cono e multis linguiformibus involucris (veris fruc"mum loculis ) 

 compofito; 8c caudicein protuberantes annulos diftinclo. 



4. Palma Brafilienfis prunifera fotio plicatili feu fiabelliformi, caitdice fquamato. Caranaiba & A- 

 nanachicarivi Brafiliants Marcgrav. Pifon. 



Arbor eft Palma: dadylifera: magnitudine & altitudine, ligno duro, rufo feu brunno, craflis nervis 

 intus conftantej nullius usus ; cortice exterius gryfeo, 8c cartilagine a terra ad quoddam fpatium 

 fquamato, fquamis ordine cochleatim pofitis, qua; pnmo longiores, fucceffu breviores fiunt, imo 

 tandem decidunt, fuperne imtio fado ; nam arbores adultiores caudicis medietatem fuperiorem ha- 

 bent glabram ut Cocociro, infenorem folum fquamatanij fquams autem nihil aliud fiint quam reli- 

 quise ramulorum [ foliorum verms ] qui decidunt arbore in altum affurgente enafcentibus aliis. Ra- 

 mus quilibet [ re&ius pediculus folii ] duosvel trespedeslongusj compreffusj in utroque latere acuto 

 durisfpinis nigris armatus, figura dentifcalpium referentibus : unum in uniufcujufq, rami [folii pe- 

 diculi ] extremitate folium rotundum figuri, & ita plicis donatum ut manuarium fceminarum flabel- 

 lum referat, viridis colorisj ab extremitate ad medietatem fere mtrorfum fedum in multa carinata 

 fegmentaj foliis Palmae dadyhfers fimilia : quodlibet ex his fedis foliis circa duos pedes longum eft. 

 Arbor in fummitate ramos fuosj [ redius folia ] quaquaverfum in orbem expandit, furfumj deorfura 

 & ad latus, ut Palma da&ylifera. 



Inter ramaftros feu folia ramuli prodeunt longiores, quatuor, quinque, aut fex pedes alti, in mul- 

 tos furculosj lanugine albefcente obduftos expanli akernatim, & quafi e vaginula prodeuntes, in his 

 exiftunt flofculi pallide flavi fine pediculis, tnbus foliis conftantes. Poft hos proveniunt fruBus, fi- 

 gura & magnitudine Oliva-, dum vindes amari, nec edules,nec ullms usus; at maturi nigrefcunt, 

 Sc indigenis efculenti evadunt. Sefta haec arbor nunquam renafcitur e caudice ; tarde quinetiam 

 crefcit & longo tempore opus habet ut grandefcat. 

 Vfus. Folia ferviunt ad tegendas cafas & corbes faciendos. 



Pifb duas fpecies pingit, & fibi notas fcribit, fibi invicem multum fimiles, nifi qubd mira foliorum 

 &C corticis conformatione difcrepent. 



Utriufque aibons lcapus interior egregie flammam concipit, 8c inftar facis diu fovet, ita ut mihi 

 ( inquit ) per deferta peregrinanti folatio fuerit, non folum ad illuminandum, fed ad abjgenda quae- 

 vis infecia, 8c ferpentes nofte vagantes. Huic 



