Lib. XXIV. ^De Arboribm caudice fimplki non ramofd. * 3 7 3 



A 



Cap. VIII. 



Ambaiba Brafilienjibns Marggrav. Pifbn. 



Rbor haec elegantem nancifcitur altitudinem, & fere re<5fcam, utplurimum 8t fine ramis ; qua»- 

 dam tamen 8t ramos habent, fed in fummitate tantum. 

 Cortex exterior fimilis ficui, conftans primum cuticula tenui & cinerea, & fiib ea craflo, 

 lento, ac viridi cortice. Lignum album fift inftar Betulae, verum molle, & quod facile poteft 

 fcindi. . • . 



Caudex mediocris craflitiei, Sc totus intus cavus a radice ad fummum ufque, 8c cavitas ilk per 

 interftitia femidigiti ubique diffin&a eft tranfverfali membrana, in cujus medio foramcn rotundtim 

 magnitudine Pifi. In hac cavitate reperiuntur femper formicae rubrae ; ipfa colons eft hepatici, 

 Versus fummitatem folia circumpofita ut in Mamoeira, quodlibet innitens fuo pediculo, fatis craflb, 

 unum, duos 8c plures pedes longo, exterius rufo, interius fpongiofb. Ipfum folium latum, rotun- 

 dum, magnitudine integri folii chartae expanfi, aut etiam majus, in novem aut decem Iacinias fecSfcum, 

 quarum centro infixus pediculus, a quo per fingulas lacinias nervus rufus tendit per longitudinem, 

 & venae eminentes per obliquum ; fuperius fiint faturate viridia, & infenus cinerea, 8c videntur colo- 

 rem rn toto habere qualem fanguis cum aquamixtus, hifpida ut folia Ficus, in extremitate laciniarum 

 linea cinerea funt fimbriata. In fummitate arboris cavitas continet medullam albam, fucculentam 

 & pinguem, quaNigrita; vulnera fua feliciter curant. 



Incrementum autem fumit arbor hoc modo : in fummitate arboris exiftit theca oblonga, folia- 

 cea, incana, quae continet in fe unum folium, & duas, tres, vel quatuor minores thecas. Exteriore 

 theca fe aperiente arbor folio augetur, 8c fenfim fit altior ; folium autem hoc in theca adhuc ab- 

 fconditum orbis menfalis magnitudinem habet; cum theca natura fua aperitur, egregie complica- 

 tum ac reconditum jacet, 8c quod jucundiflimum fpe£taculum novum lllud folium plane incanum eft 

 inferius, ac dilute viride, fuperius plane rubrum, ut aluta Prutenica, & eo modo fplendens. In 

 centro autem folii, ubi pediculus inferitur, in fuperiori fiiperficie ceu ftella rubra, e viridifubflava 

 confpicitur, nimirum quafi centrum omnium nervorum dilute virentium & fubflavefcentium, qui 

 per omnes lacinias fecundum longitudinem extenduntur. Exteriore theca operta reliquae minores 

 fuccefhVe fe aperiunt, & fimilia folia exhibent. 



Flores prodeunt hoc modo ; in brevi pediculo ex caudice fuperiori, ubi folia ftant, enafcuntur 

 quatuor aut quinque, juxta fe pendentia, farciminum inftar, cylindracea corpora, fex, feptem aut 

 tiovem digitos longa, pollicem humanum crafla, intus cava, Sc conftantia goffipio, mollia, extenus 

 autem acinis brunni coloris, ut flores filiginis noftratis : his decidentibus acini llli augentur, den- 

 tibus detrahuntur ac comeduntur. Cito admodum hae arbores in eximiam altitudinem afcen- 

 dunt. 



Ignemflne pynte Srchalybe ita. eliciunt Brafilienfes : Fru&um ligni aut potius radicis hujus arbo- 

 ris fumunt exficcatum, in eo faciunt foraminulum, huic immittunt bacillum faftigiatum ex duro ali- 

 quo ligno, 8c quafi terebrando circumagunt, pedibus fruftum lllud imraotum tenentes, ac applican- 

 tes foha ficca arborum feu goflypium, fic eliciunt ignem. 



In fylvis rarb reperitur, fed in arvis quondam excultis. 



Pinguis e fummitatibus hujus arboris expreflus fuccus non folum recentibus fed Sc inyeteratis ul- Locut'. 

 ceribus medetur. Folium quoque tenerum & recens, aut levior hujus arboris cortex fi apponatur Vires. 

 temperat 8c mundificat partem affe&am. 



Succus e gemmis expreffus, qui facultate refrigerandi atque adftringendi pollet, pulti de Tipoca 

 inditus calidam ventris proluviem fiftit : menfes denique nimium fluentes tum 8c virulentum geni- 

 talium profluvium compefcik Idem puerperis nimio menftruorum profluvio laborantibus, in mo- 

 dum cataplafmatis umbilico impofitum infigniter prodeffe experientia fua confirmat Pifb. 



Ambaitinga Pifbni & Marggrav. 



Ramo eft rubicundo 8c ligno minus cavo, foliis verb fuperius faturate, inferiiis dilute viridibus^ 

 adeoque afperis, ut loco limae quaedam cum iis poffint laevigari. Liquorem continet oleofum ejufdem 

 cum fiicco Ambaibae usus 8c efficaciae. Fru&us fert magnos, tenues, palmae longitudinis : mature- 

 fcentes dulcefcunt Sc edules funt. 



Cap. IX. 



De Mufa fett Muza arbore. 



MUfa Arabibus dicitur, Pala, ut putamus, PliniO a voce Bala, qua hbdiernum, ut olim, Ma- 

 labanbus innotefcit. 

 Caeterum quamvis ab omnibus Botanicis arboribus accenfeatur, vix tamen frutex, ne- 

 dum arbor, cenfenda eft, cum caule annuo fit. 



Nos quoniam Planta haec ad modum Palmae fw^'0A^«^'© , 'dft & non ramofa, §i fubjungendum duxi- 

 mus, quamvis revera ab eadem genere differat. 



A a a a a a Oviedo 



