M7+ 



HlSTORIA PlANTARUM. 



Oviedo aliifquc Platanus dicitur; a quo fonte nomen noftrnm Anglicum, . CJ|C ^failtairt' 

 . tttt profluxifle videtur : ni potius a Plantagine ob folia nervofa Plantagineis llmilia ita dicta 

 fueric. 



Cur Pacoeiram Marcgravii & Pifonis a Mufa Clufii, Alpini & aliorum feparem rationem non 



video. Male etiam, noftro judicio, C. Bauhinus feparat Ficum Indicam fructu racemofb, folio 



• oblongo a. Mufa, quam Palmam Indicam humilem latis longifq, foliis vocat : quamvis Bonanam a. 



Mufa fpecie diftin&am faciant Pifb, Marcgravius, Rochefortius, Hughefius, vulgus ipfiim, inter 



quas magna tamen intercedit fimilitudo. 



X. Mufaarhor].B. Park. Mufa Serapionis Ger. Palma hwnilis longis latiffa foliis C. B. Pacoeira 



Pifon. Marggr. Bala H. M. €rje l&Iantatn-trce, 



Hujus raiicem Horti Malabarici auctores fic defcribunt ; crafla. eft, duas aut tres fpithamas lon- 

 ga, ambitu rotundo, pluribus fibris intus hgnofis capillata, exterius mgricans, carne intus albicante, 

 qua: faporis aquei, fubdulcis & fubaftringentis eft, & incifa humorem albicantem nonnihil un&uo- 

 fiim, lubdulcem & valde aftringentem extillat,brevi in fubrubrum feu Perficum colorem abeuntem. 

 Intervallo ferme polhcari ab ambitu annulo feu circulo tenui Sc parum lignofb ac etiam molli in 

 orbem pertexta confpicitur, ex quo fibrae radicis filamenta accipiunt, ac plurima filamcnta lignofa, 

 tenuiffima versus corticem hinc inde deducuntur, rariflima autem ac brevia versus interiores an- 

 nuli partes. 



Reliquam defcriptionem e Marggraviihiftoriamutuabimur. 



Ex radice propagatur : hoc modo, Primb erumpunt folia duo aut tria, in fiftulam convoluta, 

 (ad modum fohorum Cannaj Indicae, quibus fimilia funtj paulb poft fecundb fe produnt ad quod- 

 libet latus unum, in medio eft fiftula foliacea, & fic fenfim planta trium aut quatuor Menfium 

 fpatio in quinq,, fex, feptem pedum altitudinem adolefcit, caudice tibiam humanam craflb aut 

 paulo craffiore, fpongioib, fohis convolutis fimilis, & uno i&u facile difcindi poteft, fupeniis ocfo, 

 novem,etiam duodecim foha expandit, quodhbet quatuor, quinq,, interdum & ocfo pedes longum, 

 quatuordecim aut quindecim digitos latum ; in utraq, extremitate paulo anguftius, nervo fecundum 

 longitudinem digitum humanum craflb, qui etiam fexaut feptem dig. crafliisperfex aut feptem di- 

 gitorum longitudinem fe exferens e foho pedicuh vice fungitur. Nervus hic in fuperiori fuperficie 

 tanquam canahs excavatur, & tranfverfim hnea: fubtiles a .nervo ad latera extenduntur: funtque 

 folia eleganter viridia, ad tacftum Isvia & fbhda, inftar chame membranacea;, & eodem modo cre- 

 pitant : ldeb non diu integra manent, fed a vcnto agitata: dilacerantur fecundum duclum ftriarum, 

 & ftrepitum excitant commota. 



Ex fummitate caudicis hujus fpongiofi feu e medio foliorum prodit ramus feu brachium, qui 

 primb ciim quafi femipedem longus eft, tener & pollicem humanum craflus, in extremitate fua 

 continet corpus turbinatae figurat, magnitudine-ftrohili majoris, circa quinq, digitos longum, con- 

 ftans e foliis latis elliptica? figurse, brunnei coloris obfcuri, ftriatis, quibus quafi pulvis cinereus afper- 

 fus : ha:c complicata mvicem conftituunt lllud corpus turbinatum : lingulis autem diebus unum : duo 

 auttria folia fe pandunt, fiirfum versus fe convolvendo. Subter fohis hifce expanfis apparent fex, 

 feptem aut oSto flores, ordine juxta fe pofiti, ex albo flavefcentes, quilibet duos circiter digitos 

 Iongus, fcapus autem fimilis parvae fcaphae, cujus pars qua: infidet exortui fiio fit prora, altera ex- 

 tremitas puppis, ex qua prominent quinq, foliola angufta, figuram habentia ilhus inftrumenti quo 

 utuntur nauta? m hume&andis vehs : emment autem e puppi floris digiti longitudine, ex albo fla- 

 vefcentia, & in ambitu lateritio colore fimbriata : in medio porro eorum ftamen luteum crafliufcu- 

 lum infidet, figura baculi cum nodo in extremitate, quali incedunt Nigritx : Dimidia autem parte 

 fcapha tegmine fiibtenditur a prora incipiendo, ut in fcaphis noftris lufbriis : fub hoc tegmine in- 

 tus in fcapha manna feu lentus humor continetur, ad tacfum frigidus, faporis mellei, confiftentia 

 & colore fimilis albumini ovi recentis : in hoc humore ortum fumunt quinque illa foliola cum fta- 

 mine : deleclantur admodum formica: illo nedare. 



Flores hofce fequuntur frii(5tus, ordine in qmbufdam quafi verticillis, arde inter fe pofiti, quilibet 

 brevi pediculo nitens, &c oftentans primb in umbilico fuo florem, qui poftea decidit, frudlus autem 

 indies augetur. Continentur plerunq, in uno ramo 10, 12, 14 aut 16 numero, (imb 18 autioj ita 

 ut una planta proferat 7 o aut 80, (imb 100, 150, aut2oo.) Fru&us autem juftum magnitudinem 

 *i nadus Cucumerem noftratem arquat, oblongus & trilaterus quafi, fcaphoides, corio oraffiore teclus, 



quod facillime in tres partes fe dividi finit deorfum caulem verftis nutans. Pulpa mollis eft inftar 

 butyri', medullam quafi Cucumeris per mediam longitudinem habens. Boni eft faporis^ & frequen- 

 tiffime comeditur vel fblus, vel cum farina Mandiocas, vel coclus & frixus in oleo aut butyro. 



Iiamus aurem ille frudibus onuftus interea dum illi maturefcunt augetur, & ad duorum pedum 

 aut majorem longitudinem excrefcit, florefque femper extrudit ex corpore illo fohaceo, fed qui deci- 

 dunt fine fpe frudus : Nam una planta non facit plus fructuum quam nutrire 8i ad augmentum per- 

 ducere poteft. 



Maturis porro fruclibus ramus cum illis abfcinditur, ut & tota planta, nam unum tantum vivit 

 annum, & femel tantum facit frudum. Saepiffime autem accidit ut antequam fructus maturi fint 

 planta cadat ac pereat ni fulcris fuftentetur ; five autem cadat, five praxidatur perinde eft ; nam 

 antequam fenefcat plants filius unus aut alter ex radice natus eft, & adrtat parenti, morientiq, 

 fuccedit, 6i fic in infimtum propagatur. Toto anno frudus habetur venalis. 



Ita Marggravius, & quidem prolixe fatis, hanc plantam defcnbit, 6c tamen Horti Malab. aucSo- 

 res in ea defcnbenda multb funt prolixiores, quos confulat cui nondum fatisfactum eft. 

 Vfus. Frudlus hi indehciis habentur, nec ad fatietatem comefbs ullam unquam noxam cuiquam intu- 



lifle aiunt. Linfchotanus eos guftu farinam & butyrumdulci mixtione reprafentare ait, ideb panis 

 ac Ia<5ticinii loco ferviunt, fimplici vi£tu, quo corpus hominis abiq^ alio cibofacilepoflitfuftentari. 

 Varios modos eos prasparandi ad efum vide apud Garciam. De 



