M 82 - 



HlSTORlA PLANTARUM. 



Vires. Folia Fagi recentia tufa & impofita calidis tumoribus profunt, eofque difcutiunr, & torpentia 



membra corroborant, tefte Matthiolo, qui & efitata labiorum gingivarumq, vitiis mirifice" opitulari 

 afTerit. 



Aqua qua; in cavis Fagis & annofis Quercubus quandoque repentur fingulari remedio ad omnis 

 genens fcabiem & impetigines, Lichenafque facit, quod feipfum in peconbus & hominibus exper- 

 tum fcnbit Tragus. Et fane ob vim adftndoriam vehementem ad hoc utile effe vcrifimile vi- 

 detur. 



Fagineas glandes uftas & admixtas cum exungia porcina calide applicatas lumbis conferre calcu- 

 lofis nonnulh afErmant. Trag. Matth. Glires Fagina glande maxime dele&antur ac pinguefcunt : 

 quamobrem cum ejus advenit maturitas, tefte Matthiolo, innumeri capiuntur in Carniola*, Stirise 

 & Carinthiae fylvis ; ut incolas mane videas faccos plenos una no&e captos ferentes. Nec Glires 

 tantum eam appetunt, fed & mures, & fciuri, & turdi, & meruk aliaq, multa Volatilia. Sues 

 etiam inGermania & Anglia iis faginantur. At nobis fane (inquit J. Bauhinus) Fagineam glandem, 

 potiffimum virentem & nondum exficcatum, fi paulo copiofius comedatur Lolii inftar caput tur- 

 bare obfervatum, ac ipfos etiam fues aflerunt ejus efu turbulentos reddi, & tandem obdormifcere. 

 Fertur etiam pinguedo fuum ejufmodi glandibus faginatorum mollior, quazque dum coquitur magis 

 liquefcat ; quod idem de Querna glande vulgo traditur. Averfa» foliorum parti rubicantes, con- 

 cavae & acuminatae piluk fingulis pame annis fubnafcuntur, verrucarum modo extuberantes, in qui- 

 bus vermiculi procreantur. 

 Vfus. Facilis & in opere Fagus, quanquam fragilis ac tenera. Eadem & fe&ilibus Iaminis in tenuia 



flexilis, capsifq, ac fcriniis fola utilis. Apud Antiquos & inde vafis honos. ?lm. Miramur fane (va.- 

 quit J. BJ Fagum olim in tam nobiles ufus vocatam, maxime ejus materiem, quam fcimus facile 

 putrefcere, nifi fit perpetuo te&a, aut in aqua femper merfa, qu6d faepe nobis obfervatum in lignis 

 ad urendum fe&is. Si enim fub dio maneant non te&a & madefcant, facile corrumpuntur, & ad 

 ignem inutilia redduntur : alioquin inter nobisnota ligna ad focum & carbones utiliffima, & prae 

 aliis expetita. Nec concedimus Plinio capfis & fcriniis fblam utilem. Multa alia hodie praeferun- 

 tur. Quanquam adcraffiora opera fatis firma videtur, ut ad plauftra & fimiha: noftrates ad fol- 

 lium majorum quibus m fornacibus ferrariis utuntur valvas tabulas Fagineas adhibent, quia vix aliae 

 fatislataehaberipoflunt: Navium etiam carinas ex ea aedificant, quia in aquis perpetuo merfa in- 

 corrupta durat, ut & Theophraftus olim obfervavit. Multa quoque utenfilia e Fago fieri con- 

 fueveruntj & pleraque inftrumenta agriculturae ; non quia materies aliis praftatj fed quia copia ejus 

 fuppetit. 



Sed non poftremus ejus ufus eft qu6d in tenuiffimas laminas flexiles difle&a enfium vaginis fir- 

 mandis interferitur, unde & cukrariis bene nota ; Quin & pyxides chartae fuperindudae ad hnteamina 

 tenuiora recondenda, & Galerorum capfe, aliaq, fimilia ex ea fiunt. 



Cap. IV. 



De Cajlanea. 



CAftanea, Theophrafto &th C*ha.v&, non a caftitate dida eft, ut quidam opinantur, ut k 

 * Plinio jejuniis fere dicatas dicente innui volunt: fed a Caftanide terra nomen habet. Ni- 

 cand. in Alexipharm. 



TS Ketsar/ s ir^iv */<*. 



Plures autem fuerunt hujus norainis urbes, ut videre eft apud Bodasum a Stapel.in cap. 10. lib.3. 

 Theophr. hift. A quanam harum di&a fit Caftanea non multum intereft, propofito noftro fufficit 

 quod ab aliqua. Nuces etiam %»■«, & ^6w^« Grscisdifta: funt, Scfutnonnullis placet) Euboica?. 

 At Theophraftus diverfis in locis mva. 'EuffeiV, '& ^'°f CaKwv nominat. 



Caftanea corticofb feu coriaceo putamine cum glande convenit, echinato calyce, totam nucem 

 tegente, ab eadem differt. 



A. r. Cafiama J. B. Ger. fativa C. B. vulgar* Park. €|je €t,ttnut*ttte* 



Arbor eft procera & magna, Quercuum annofarum craffitudine, tanta: nonnunquam amplitudims 

 vifa, ut truncum ejus tres homines vix comple<fti potuerint. Ramos extendit plurimos : fiirculos 

 fert tenues phoenieei coloris. Cortice veftitur kvi, maculofb, fubnigro. Eft ubi & in cinereum ver- 

 gat, fed potiffimum m ramorum extremis & junioribus arbufculis. Materies robufta, non fentiens 

 putredinem, qua: tamen ab onere incurvatur, rn igne multum crepitat : cujus carbones ftatim extin- 

 guuntur, proinde fabns ferrariis expetiti. Folia gerit ampla, uncias duas plus minus lata, quatuor 

 aut quinq, longa, tenuia, ferra; inftar incifa, nonnihil rugofa, tranfverfis multis venis, in dorfb 

 eminentibus, a media infigni cofta extenfis. Fru6tum prajcedunt nucamenta dependentia, infignis 

 longitudinis, luteolis apicibus conftantia, & Juglandis julis quam fimillima. Fert calyces echinatos, 

 pungentes, erinaceis fimiles, qui intus villofi ierici inftar tadu molles funt, in quo continentur binse 

 aut ternsnuces, alias unica, ex lata bafi in acumen definentes, compreffae, altitudine unciali plus 

 minus, ab uno latere plana?, ab altero plerunq, in ventrem extuberantes, cordis formam quodam- 

 modo, ut vulgo pingi folet, a:mulantes: cortice exterius obdu<!fce non crafio fed veluti coriaceo, 

 duro, ac lento, extenus fpadiceo ac laevi, excepta bafi fcabriore & fubcinereo (qua parte adhajfit) 



interne 



