Ub. XXV. *De Arboribus quarum fruBus hflorib. fejunUu 1285 



Ex ligno ingentes ciftae & naves fabricantur, 8c ex hujufmodi arboribus cxcavatis naviculas Indi 

 conficiunt quas Mansjous appellant, quarum nonnullae longitudine 80, latitudine novem pedes fu- 

 perant. At verb naves ex ligno hujus arboris, quamvis duro, conftru&ae vermium putredim ob- 

 noxiae fimt in aquis fluminum minime falfis. 



Cap. V. 



De ghiercu, 



A P«V Graecis generale nomen eft, omncs arbores glandiferas comple&ens, quas una voce corri- 

 ^"^ prehendi poffe Latino fermone negat Plinius. Quercus enim inter JW* differentias ab eodem 

 recenfetur. Verum quoniam Quercus nomen a vulgo extenditur ad omnes glandiferarum fpecies 

 figmficandas, nosnon invrti, cum J. Bauhino, (ne quid novi fapere velle videamur) Quercum 

 loco genericae vocis ufiirpabimus. Quercus Jovi facra erat, quod vitae caufa in hac primum arbore 

 mortahbus fuit,.qui primum glande vefcerentur. 



Et qua deciderant patula Jovis arbore glandes. 



Ovid. 



Hujus enim frudu fuos populos primum aluifTe dicitur, ante fruges inventas. 



Civica corona, militum apud Romanos virtutis infigne clanffimam, e Querna fronde fiebat, de 

 qua difTerentem lege Plinium. Civica di&a eft quoniam dabatur ob civem fervatum. 



Quercus vox vel primitiva eft, vel ignotae onginis. Voffius forte a ju?*^©-» quod valet durm, 

 after, diclram putat. Eft enim ligni dun & corticis afperi : quod non verifimile nobis. 



I. a. Querats vulgaris brevibus ac longis pedicuhs J. B. vulgaris Ger. latifolia mas, qu<e brevi 

 pediculo efi C. B. item Quercus cum longis pediculis ejufdem. CffC CcmmOlt (©aft*. 



7- B - 



Vix ulli genti Europaeae ( inquit J. Bauhinus ) incognitam putamus Quercum vulgarem, re&d, 

 craffiffimo, vafto, ac valido caudice, nec minus firma materie ; craffb, intus rufo, rimofb, fcabroque 

 cortice [in caudice & ramis majoribus, nam m furculis 8t ramis minoribus laevis eft & nigricans aut 

 ciriereus] brachiis longe lateque luxunantibus magnam mnoxiamque umbram loco inducentibus: 

 foliis longis, fumma parte obtufis, ad latera profundis anfra&ibus & crebris finuatis, praefertim in, 

 vetuftiore arbore, minus in ea qus caefa novam frondem emittit, glabris, nitidis, obfcure virentibus, 

 pediculisbrevibusnixis, cofta media utnnque elata & eminente, fedmagis averfaparte, fingulatim 

 nafcentibus. In hac arbore nucamenta feu juli obfervantur, in quadrantalibus tenuibus pediculis ex 

 certis intervallis mufcofi, ex apiculis feffilibus herbidis, eodem puncto pluribus exortis compofiti, fic 

 ut interdum verticillatim ligulam cui adhaerent coronent. Obfervantur quoq, & glandium rudimen- 

 ta, tanquam globuli minimi purpurantes & hirfuti (qui mihi J. Bauhino * flofculus ) privatis pedi- * Non - u!os 

 culis infidentia. Glandes m calycibus fuis feu cupulis feffiles, vel fiirculo proxime adhaerent, vel lon- profkrilis 

 gis tenuibufque pediculis appenduntur. Atque etfi magnicudine varient, unciam tamen communiter habemus. 

 longae funt, corticosa membrana te&ae punicea, [potius leucophara feu Baetica] nucleo callofo, a- 

 cerbo & auftero, quemadmodum & cupula exterius afperiufcula, intenus kvis, pra^dnao cortice 

 multo denfior, vix tertiam glandis partem capiens. Aculeus in fummo glandis faftigio eminet, bre- 

 vior & minus pungens. Sarpe terns glandes fimul cohaerent, aut binae, raro umca prodit : pedieulus 

 eas fuftinens inde nafcitur ubi ramo folium adhseret. 



Arbor haec in * Anglia: fylvis 8c fepibus ubique vulgatiffima & nemini non nota ; nec in Anglia * Sfecies ea 

 tantum fed per totam etiam Europam : nec ullum fere folum refugit. Ejus ahquot feu fpecies feu va- ?«*. lo *% » e fi 

 tietates obfervantur. Dalechampius in Hift. Lugd. duplicis meminit, nimirum mans, quam defcri-^"^"- 

 pfimus, &r foemin^;, infaxofis &c afperis locis fere nafcentis, mare humilioris, cortice m tenellis fiir- 

 culis rubefcente, non ut in illa albefcente, folio minore, breviore, anguftiore, antrorfum magisacu- 

 minato, tam denfis laciniis finuofb lateribus, uteminus crifpum videatur ; ktius & niddius virente, 

 glande pufilla & ftrigofa : quin & fcemina» vanetatis in aliis quercetis provenientis, folio quam 

 maris breviore, antrorfiim latiore & magis obtufb, inferne pallido, cortice ramorum nigriore ; glan- 

 dibus mmimis, in ramorum & furculorum vertice prodeuncibus,.interdum fenis aut quinis, fa?pe ter- 

 nis aut quaternis, rarb binis, rariffime fingularibus, quafi digito retufis, aculeo minimo, parum e ca- 

 lyce prodeuntibus, fed ei firmiter annexis. Veriim non fpecies diverfa:, fed vanetates porius acci- 

 dentales a loco aut femme ortum ducentes nobis videntur hx differentia: ; ut & aliae ab aliis Bota- 

 nicis propofitae. At Quercum cum Iongis pediculis J. B. ab ea qua: glandem cum brevibus fert pe- 

 diculis revera fpecie differre exiftimamus. Haec enim glandem non brevibus tantum pediculis nae- 

 rentem fert, fed nullis, ipfis calycibus earum ramis immediate adnafcentibus. Harum gemina con- 

 fpicitur vanetas, una cum majoribus glandibus, binis aut ternis ; altera cum minoribus, ternis aut 

 quaternis. Iftarum Quercuum difFerentiam vix ponere poffumus ; nifi quis earum quae brevi aut nuh 

 lo pediculo funt folia infpicere veht fplendidiora & paulo firmiora. 



Quatuor primas Qiiercus fpecies in Pinace C. B. hoc capite comprehendo. Eae funtj 

 • I. Quercus lacifoha mas, quae brevi eft pediculo. 



II. Quercus lacifolu fcemina, i. e. platyphyllos fcemina Lugd. fuperius defcripta. 



III. Quercus lacifolia perpecub virens, qualis in Thurino agro ubi Sybans fluic, Theophr. 8i Pli- 

 nius meminere : qualem ecum Glufius m moncibus Calpi frecoque Herculeo viemis virere femper 



B b b b b b ait. 



