lab. XXV. *De Arboribm quarum fructus kflonb. fejuntli U 8 9 



tum vexent, rejefto toxico per vomitum yel alvum, prodefle tunc pofTe exiftimat, Cructeac in- 

 tritae inflamraationes illitu leniunt ; vulneribus etiam recentibus utiliter imponuntur Galeni experi- 

 mento. 



Aqua e foliis Quercus juvenis deftillata prafcribitur ad album mulierum profluvium, ad dvfente- 

 riampeftilentem, &c. 



Quidam glandes aridas adversus calculum exhibent, nefcio quo fucceflu, inquit J. Bauhinus. 



Bartholinus de Medicin. Danorum domeftic. refert Nonvegos aliofq, Septentrionales in mopia 

 frumenti conficere panem e glandibus quercims. 



Folia tenera & rubicunda, vino decofta colluta ac gargarifata dentium dolorem fedant a fluxio- 

 nibus ortam, fed £epe hoc deeo<5to calido os colluendum ; quo experimento nos £epe feliciffime 

 ufbs fuifle teftamur, etiam in inveteratis dentium dolonbus. J. B. 



Ut verbo dicam, Quercus partes omnes, cortex, folia, cupulae, glandes, ac etiam lignum ipfum, 

 ad fluxum omnem alvi, uteri, feminis, fanguinis fiftendum utiles funt, & ad omnia quibufcunq, ad- 

 ftri<5tione opus eft. 



Lithotomi ad vulnus urethrae infli<5lum fanandum & confblidandum utuntur balneo e cortice 

 Quercus in aqua deco<5to. 



Corticis in fcobem commoliti infignis & frequentiffimus ufus eft coriariis ad eoria pneparanda : 

 &ad huncufum aliis omnibus adftringentibus antecellere nobis videtur. Cona enim Anglica, 

 quae eo denfantur, reliquis Europa>is f bliditatis & durationis refpe&u palmam prsripiunt. 



Carbones optimos e Quercu, tanquam materia fpitfiflima fien auifcor Theophraftus, fbliditfimos 

 etiam efle ait & firmiores cseteris. 



Ligni ufum nemo facile declaraverit. Vix enim aliud habeas in hoc noftro orbe perennius, 

 quodq, ad plures ufus neceflarios accommodari poffit ac foleat, ut ad aedificia, naves, & inftrumen- 

 . ta, tam ea quae in terra, quam aquis ufui efle poflunt. Fiunt ex eo dolia vinaria carteris omnibus 

 prsftantiora & fbla fere bona. Ha<5tenus J. Bauhinus. 



In acdificiis immensum durat, modb ab humore nimio defendatur, imo vetuftate ita indurefcit, 

 ut chalybis aciem retundat, imb ipfius propemodum ferri foliditatem & renitentiam acquirat. At 

 nec aliudlignum adversus viciflitudines humoris & ficcitatis magis firma & pertinax, & abiifdem 

 difficilius corruptibilis. 



Navigiis extruendis pra: alia quacunq, materie idonea eft, qubd tenax & flexura; patiens, qubd fir- 

 ma nec tamen nimis ponderofa, qubd aquam difficulter admittat, qubd percufla aut globis tormen- 

 tariis traje<5ta non facile findatur aut rimas agat. 



Quercus autem Anglica ad naves fabricandas pracipua: sftimationis eft, aliifq,omnibuspraftare 

 cenfetur. 



Quamvis autenl alia nonnulla ligna, ut v. g. Buxm, Cornui, Ebenm, Lignum Brafdianam, aliaque 

 Indica, duriora, folidiora & ponderofiora fint, pleraq, tamen fragiliora, nec ponderibus incumbenti- 

 bus fuftinendis adeb apta & commoda obfervantur. 



Nulla eft arbor quae prseter genuinum tot fpurios & excrementitios producit fru<5tus ac Quercus. 

 Hi a Theophraflo enumerantur, Hift. Plantlib. 3. cap. 8. item a Plinio. Vide Verulamii Nat.Hift. 

 cent. 7. exper. 635. Hi fru<5tus arboris non funt, fed excrefcentia: quaedam Sctumores prater natu- 

 ram infe<5torum morfibus, lancinationibus aut afBatibus venenatis onginem fuam debentes. Infeda 

 enim hujus arboris gemmas, folia, furculos teneriores pungentes, humorem aliquem venenofum per 

 vulnus inftillant, qui tumorem prater naturam excitat. Forte etiam ova duntaxat venenato & fer- 

 mentativo humore delibuta, nullo vulnere infli<5to ibidem deponunt, qui fufficit contagio fblo fiicco 

 nutritio alterando & in motus irregulares compellendo. Hi autem tumores & excrefcentiae quam- 

 vis arboris refpe<5tu praeternaturales funt ; a natura tamen deftinantur ut fint velut matrices & uteri, 

 infe<5torum eorundem ovis excipiendis, tuendis, fovendis, fcetibus excludendis,editifq3alendisinfer- 

 vientes. 



Horum autem excrementorum notifltma & utiliflima funt Gallse, Grscis mxlSti di<5ta». Harum 

 multa: fiint f pecies, magnitudine, colore, lsevitate aut afperitate fuperficiei, pondere, figura difFe- 

 rentes de quibus prolixius agere magis curiofum eflet quam utile. Placet tamen Galke Officinarum 

 defcriptionem e J. Bauhini hiftoria petitam fubjungere. 



Galla» Officinarum vulgatiffimae rotundae funt, leves, foraminulis pertufs, lseves, paucis interdum 

 tuberculis afperatae, interdum multis & angulofe, magnitudine vanae, unciam amplse, quamvis 

 magna ex parte infra fubfiftant ; funt etiam majores, rotunda:, interdum turbinatae ac pyriformes, 

 colore ruffb, levi mallei idu fragiles^ intus ungue fdabiles, cavernofe, fungofe, guflu adftringenta 

 & acerbo. 



C. Bauhinus has fpecies recenfet. 1 . Gallam maximam orbiculatam, qua: duplex Orientalis qua; 

 fortafle Galla maxima exotica J. B, ovi gallinacei magnitudine, & Provincialis aut lllyrica. z. Gal. 

 oblongam. 3. Gallam minorem. 4. Gal. galericulatam. 5. Gal. angulofam. 6. Gal. umbilica- 

 tam. 7. Gal. Brafilianam quinquangulam. Alias adhuc varietates habet J. Bauhinus, quas apud 

 ipfum vide. Variant enim hoc genus excrefcentise pro natura arborum e quibus oriuntur, infe- 

 «ftorum quorum matrices funt, & forte etiam locorum in quibus inveniuntur. 



Qubd Theophraftus & Plinius fcribunt Gallam confertim & fubito no<5lu oriri, unaque die au- 

 geri nobis non videtur verifimile. 



Qiiae glandem ferunt (inquit Plinius) omnes &c gallam. Alii Robori duntaxat proprium efie vo- 

 lunt, gallam proferre ; Nos potius Plinio aflentimur Quercum nimirum omnem gallam producere, 

 at non omnibus m locis : in Anglia enim nullus unquara auditus eft gallarum proventus : qubd in- 

 ie£ta illa quibus ortum debent m Anglia non inveniantur, ut nobis quidem videtur. Gallas enim 

 Quercui latifolia: noftrati fimili^ gi fpecie (ut putamus) eidem in exteris regionibus adnafcentes vi- 

 dimus. 



Bbbbbb 5 Gaib 



