Lib.XXV. *De <u£rboribus quarumfruttus hflorik fejurMi. 1291 



C A P. VI. 



Dellice. 



ILex Ifidoro-viium ab illiciendo deducere, qu6d mortales eam nondum repertis frugibiis in vi- 

 <Sr.um elegerint. Sed hoc :mvmnesv. Magis verifimile fit efie ab Hebra» H^M quae a rObore 

 nomenhabet, nempeab ?« robuftus. Vojf. 



I. Ilexarborea). B. major glandifera Ger. major aculeata & non aculeata Park. IV. feufolio ro- 

 tundiore, motti modice^ fmuato C. B. necnonl.feufoliooblongo ferrato C. B. i^e ^Olttl* 



Cluf. 



Arbor eft Mali aut Pyri magnitudine, multo frequentioribus brevioribufque ramis prsdita quam 

 Suber, quos late fpargit. Folia perpetua, fuperne yiridia, inferne candicantia, guftu adftringente, 

 foliis Suberis minora, 8C magis orbiculata, in adultis arbonbus plerunq, fine aculeis, prseter novella 

 &nuncprimum enata, quae ahquantulum incifa & aculeata funt : certein tenellis arboribus, ante- 

 quam glandem ferre inciperent omnia folia aculeata obfervabam. Multos in extremis ramulis fert 

 oblongos/«/o.f, qui in flavos & mufcofbs flofculos, polline 8c tenui pulvere perfufos explicantur. 

 Glandes e floribus non oriuntur (nam funt inutiles) yerum in aliis quibufdam feparatis pediculis ; 

 ex autem Quernis glandibus funt fimiles ; nunc majores longiorefq,, modo minores & breviores, 

 qux nonnunquam ante maturitatem nigrefcunt, & gummi quoddam reddunt, guftu calidum, fa- 

 poris tamen non ingrati. Maturarum cortex five putamen nigricat ; nucleus candidus, firmus & 

 ctolcis eft, prsefertim majorum : utra*q, tamen a nonnullis maxime expetuntur, illifque non minus 

 avide vefcuntur quam nos Caftaneis & Avellanis. Hanc ob caufam in foro Salmanticenfi, aliifq, 

 Hifpania? locis venales menfibus O&obri & Novembriproponuntur ; ut non lmmerito dixerit Plinius, 

 per Hifpanias glandem menfis fecundis inferri. 



J. Bauhinus brachia ramulofque Ilici incana Ianugine obdu6f.os ene obfervavit : inque foliis &: ra- 

 mis excrementum per vernum tempus nigrum 8crotundum adnotavit. Theophraftus prsterglandem 

 granum quoddam pumceum ferre fcripfit. <- 



Difterentis Ilicum mihi accidentanae potiusefte videntur, quam fut cum Philofophis loquar) fpe- 

 Cifica;. Nam in arbufculis junioribus folia finuata, aculeata, lata & Agrifolii aemula obfervavi, in 

 vetuftioribus oblonga, alias aculeata per margines, alias ajqualia, neque ferrata neque finuata, 8c 

 Oleagineis fimilia, prout ea redte defcnbit Matthiolus, quicquid alii contradicant. 



In Hetruria aliifq, Italis provinciis, praefertim ad mare inferum, inq, Gallia Narbonenfi & Hi- LocuSm 

 fpania, infylvis, colhbus, & campeftribus maritimis paflim 8c copiose provenit. In Anglia vidi- 

 mus arbores annofas & grandes quatuor aut quinque in Horto D. Francifci Wittughby, Wollertoni 

 prope Notinghamiam, quae tamen glandes fuas ad^ matuntatem non perducunt : quoniam hoc genus 

 arbores, etiam locis natalibns, fru&ura f uum tardius perficiunt. 



PhellodrynTheophrafti (quam & alio nomine Ariam eidem didam probat J. Bauhinus) Plinius 

 videtur eandem exiftimafTe cum Subere, quod & Phellos dicitur, fiquidem ea omma Saberi tnbuat 

 quae Theophraftus Phellodryi. 



Phellodrys five Cerro-fugaro Matthioli, cum nec ab eodem defcripta fit, neque Clufio, neq, J. Bau- 

 hino, neque nobis in Itaha peregrinantibus ufquam confpe&a, an ab Ilice fpecie diftincfta fit me- 

 rito dubitamus. Si liceat fufpican exicone (mquit J. Bauhinus) ea accedit ad Smilacem Dale- 



champii. ... \ .. n . L 



Phellodryos quinque fpecies proponit & defcribit Hiftoria Lugdunenfis: verum cum in colhbus 

 Rhodano vicinis, aut non procul ab eo diffitis, eas provenire dicat : nos autem lbi loci Ilicis dun- 

 taxat vanetates quafdam, non fpecies diftinftas, obfervavimus, Phellodryas illas non arbores vel a 

 le invicem, vel ab Ihcibus fpecie diverfas efte fufpicamur ; fed Ilices majores foliis ludentes. Forte 

 tamen Phellodrys nigra J- B. fpecies diftinda fuerit, quam fic defcribit, 



Phellodrys nigra ld nomims a ramis nigricante cortice veftitis & glabris adepta eft. Folia ab phellodrys. 

 Ilignis difTerunt, quod rotundiora multo & latiora, a Smilacis foliis quod longe breviora pro latitu- 

 dine, minii^ue candida infenus ; a Suberis nobis traditi, quod duriora, fpinis mordacionbus magis 

 horrida. Calyx glandis, tradente Dalechampio latvis eft. Forte haec eft Ilex folio Agrifolii D. 

 Maeyiol, quse folia habetfpinofa Agnfolii, obfcure virentia; quam tamen ipfam a vulgan Ilice arbo- 

 reaTpecie diverfarrr efte fe nolle ftatuere ait, quoufq, cultura mnotuerit. . 



At neq, Smilaces Dalechampii apud hiftonam Lugd. ab llice arborea difterre putamus : cum pri- 

 mum genus in agro MonfpeHenfi frequentem provenire afierit, ubinulla prajter Ilicem ejus generis 

 arbor, neq, a nobis neq, a D. Magnol obfervata : alterum in collibus Rhodanum refpicientibus, to- 

 toque eo tradu qui a Vienna Allobrobogum Arelaten ulque ducit, (u\a nihil aliud prseter Ihcem 

 nobis occurrit) obfervavit. ... . 



AriaScPhylicaBslloniiquomodo abllice differartt, eum easnon defcribat, nefcimus, quae de us^'"- 

 habet collegit m unum Jo. Bauhinus hb. 7. cap. ;. Hift. Plant. 



Ilicistumfolia, tum glandes cum Quernis vinbus conveniunr, Ha: autem fuibus faginandisutiho-M/"^ 

 res habentur. Ufum in cibis m defcnptione attigimus. 



E ligno fiunt carbones ad metalla fundenda utiliffimi. Matthiolus Hetrufeis in pretio effe tradit, 

 non modo quod ignem diu foveant, fed etiam quod (ut aiunt) caput minime tentent. Arborum 

 trunciad molarum fabricas & alia opera fervantur ob materiae firmitudinem & durabilitatem, tefte 

 Clufio : Plinius rotarum axrbus Ilicem duritia f ua utilera efle ait, ut 8c malleis majoribus. 



%. Ilest 



