Lib. XXV. T>e Arbonbm quarum fru&m a flonk fejunBi. ~iToT 



Matthiolus & Bellonius recti negant Abietem ferre florem: Thophraftum autem, & Plinium & 

 alios qui Abieti tribuunt flores fefellerunt primum prorumpentes picea: coni, quianteSolftitium pro- 

 veniunt, & afoe&u funt jucundiffimi. Alii enim Fabae magmtudine, alii etiam minores aut maiores 

 apparent, tanta rubedine praditi ut mhil fupra : finguli fquamis fuis fiint veftiti, & progreflu temporis 

 paulatim fiunt virides. Ego potius illis accedo qui flores Abieti tribuunt : nam ex fententia noftra 

 florum ftamina, feu apices potius, pulvifculum feu femen minutiffimumfuppeditant femini malculo 

 in Animahbus analogum . Deinde J. Bauhinus aliique autores fide digniffimi difertis verbis Abietem 

 florere affirmant. Tandem autorem noftrum de Pmu, cui flores etum fidenter negat, deceptum 

 fcio, cum & lpfe flores obfervaverim in eo genere copiofos, quidni ergo & de Abiete falfus iit ? 



J. Bauhinus conos plenius defcribit: Conos finquit) feit oblongos, ovatos fere, Piceae vulgaris 

 conis breviores & craffiores ; Squamx vero latiores multo, breviorelque, & velut hirlut^, vel levi ex- 

 ficcatione caduca-, ut in Pinu Cembro di&a : neque enim hserent, ut in Pinu, Picea atque Pinaftro. 

 Stylt conorum medii, fquamis delapfis } diu interdum in arbore rsfiant nudi, Clavos nofirates vccant, a 

 fimilitudine. 



Dodoimis, eiimque fecutus Gerardus, de Abiete & Picea confuse fcribunt, unde concludimus 

 cum J. Bauhino, Abietem & Piceam non bene notas fuiffe arbores Dodonaro. 



Quin & C. Bauhinum ex una fpecie duas fecifle opinamur, & fynonyma confudifle. Abietem 

 enim I. feti conis furfum fpeftantibus, five marem C. B. & II. feu albam, five foeminam ejufdem 

 pro eadem arbore habemus. Certum emm eft Abietem Plinii, & fceminam Theophrafti Glttf. hift. 

 quam Abietis fuae fecundae, i. e. albx feu fcemma: fynonymam facit C. Bauhinus, lphffimam efle ar- 

 borem quam jam defcripfimus. Abietem autem conis furfum fpe&antibus, aliam ab ea quam de- 

 fcriptam dedi, vellem quis mihi oftendat. Ego duas tantum Abietis fpecies agnofco,' alteram conis 

 brevioribus, furfum fpe&antibus, foliis pectinatim Taxi modo difpoficis, fubtus albcntibus, quam fci. 

 defcripfi, quamque Abietem fceminam Theophrafti pentiores Botanici, Clufius & Joan. Bauhinus 

 faciunt : alteram conis longionbus, deorfum dcpendentibus, fohisnec peamatim difpofitis nec fub- 

 tus cinereis, quamiidem Latinorum Piceam, Theophrafti Abietem marem efle ftatuunt. 



Interim hic monere convenit D. Plot in Hiftona naturali Comitatus Staffordienfis non re&e ce- 

 pifle mentem meam, cum arbores illas in iVvrton nafcentes, feu mavis ftantes, Picex generi a me 

 adicriptas dicat. Mihi enim optime rfotx fuerunt illae arbores, quas non femel vidi & luftravi, ea- 

 rumque femina collegi in horto noftro ferenda. Nota ergo tertia ad Abietem in Catalogo nofiro 

 flantarum Anglits ad Abietem cujus fynonyma dedi referenda eft, [ non ad Piceam ut opinatur D. 

 Plot.] nimirum Abietem Park. Abietem fceminam five 'Ehdjiw SkahW J.B. cui etiam, (ut fu- 

 perius dixi) eandem puto Abietem II. i. e. albam fiVe fceminam C B. ut patet, tum ex epitheto al- 

 ba:, tum ex nonnullis fynonymis ; quanquam fateor C. Bauhinum fynonyma confudiile, ab Autori- 

 bus quibus Abietis & Pices difFerentia; minus perfpedat eflent iedudtum., 



Nos in Sueviat Sc Bavarias fylvis, ied copiolius in Alpibus Helveticis & Rhsticis Abietem obferva- Locuf, 

 vimus. Axtius in Germanije & Bohemia: fylvis fiequentiffimam efle fcnbit : alibi etiam variis locis 

 in montibus reperitur: Coni, tefte Clufio, virent Autumni mitio, & multam refinam fundunt: fub 

 Autumni vero finem, & hyemis initium maturitatem confequuntur. 



Materies ad multa utilis eft, praecipue ad navium malos ob levitatem & altitudinem fuam : nam in Vjuii 

 Alpibus Helveticis inveniri nonnunquam i;o pedum altitudine aflerit, lta ut ufui adaptentur longi- 

 tudine 1 1 o pedum. Afleres & tabula.- abiegna; multi apud nos usiis funt in Anglia ad tabukta domo- 

 rum 8c conclavium. Ex hgno etiam Abiegno in Germania ( tefte Axtio) fmnt dolia qux pican- 

 tur, cupx, capedines, trua?, capula^, aliaque quamplurima vafa cerevifiana, aquaria, culinana : m 

 frequentiffimo ufu eft in Anglia ad pyxides, thecas, ciftas, loculos, &c. Pondus fuftinent valide A- 

 bies & Pinus, renituntur enim,. nec temere rumpuntur. J. B. 



Hujus refina duplex in u(u eft, i . Lic^uida, quae colhgitur e tuberculis Abietum noveilarum fed 

 pauca. Hanc Officina: Terehinthinam Venetam ( at noftrates Argentorateniem, ) falsovocant [In- 

 ter corticem & corticem arborum juniorum onuntur quaedam tubercula, ( Danblattern Germani vo- 

 cant ) ex. quibus fi vulneretur fluit praeftantiffima llla refina, Lanceae confiftentia fimilis, fed magis 

 traniparens, amaricans, valde fragrans,& fapore Citrii mali corficem proxime referens ] %. Sicca, quas 

 uti Thus figura ementitur, lta ufum ejus xmulatur.. Modum colligendi refinam iiquidam vide apud 

 Bellonium. 



Refina haec a Matthiolo alhfque magnopere commendatur ad recentia vulnera, prscipue capitis, Vires. 

 fananda ; ad cajculum renum & arenulas, ad urinam ciendam ( uncije pondere pota ) ad arthriti- 

 cos & iichiadicum dolorem. Ad gonorrhream etiam virulentam confert, ii aliquot diebus continuis 

 matutino tempore fumatur. 



Abietem Angliae indigenam efle ftatuit D. Plot, nec ego fone abnuerim, fiquidem Abietes illae 

 fuperiiis memoratae in vico Worton crefcentes ibidem fponte ortae videutur ; eaique reliquias efle plu- 

 rimarum m vicinia olim nafcentium oftendit idem dodiffimus Vir : unde Caeiarem m utroque ge- 

 nere deceptum patet, cum fcribit in Britannid Materiem omnis genens reperiri prater Fagum & Abie- 

 tem, Fagum enim plurimis in locis provenire apud nos certum eft ; Abietem aliquibus. 



Abies, autore Theophrafto, provenit tantiim femine, radix nullam penitus fobolem profert : de- 

 cifo cacumine radicitus inarefcit eodem anno. Nos vero quamvis harc variis m locis iteret & inculcet 

 Theophraftus, experientia dodi affirmamus, ramulos Abietis decifbs 8c terrx implantatos, non ger- 

 minare tantum, fed & radices agere, & forte etiam in arbores tandem adolefcere pofle : Siquidem 

 oftendit nobis D. Francifcus WiUughby arbufculas Pieeae feu Abietis maris lastas & vegetas, ex ramu- 

 lis a feipfo ante quadriennium depactis. 



Hermannus m Catalogo Leydenfi diftmguit Abietem marem conis fursum fpedantibus five 

 Taxi fbliis ab Abiete fcemina Theophrafti J.B. 



A. *. Aiict 



