i?98 



HlSTORIA PLANTARUM. 



P 



Cap. II. 



De Tlnu arhore. 



|Inus arbor Latinorum quo nomine Veteribus Graecis di&a fit non levis eft inter eruditos con- 

 troverfia. 

 li<M>du> Veteres Gracospro Pinu ufurpafle J. Bauhino dubium non eft. Idem videtur Caf- 

 paro fratri, Carolo Clufio, Bocteo a Stapel. aliifq, do<5tioribus. Mihi Turneri noftri fentencia pro- 

 batur, nimirum Theophraftum k&kIw appellafle quam Latini Tinum : Pliniumautem wnw Graco- 

 rum pro Pinu accepifie, qubd Plinius Picyocampas Pinorum erucas vertat, non Picea?. Galeno 

 etiam Pityn Pinum efle, ait enim Pityn maximos ferre conos : Verifimile etiam putat Galeni tem- 

 pore Graxos & qui eum fecuti funt femper Pityn pro Pinu ufurpafle. 



Tiiwf Theophrafto quae arbor fit nobis non conftat, J. Bauhino Pinaftrum feu Pinum fylveftrem 

 efle verifimile videtur. 



Nominum mutationis, & errandi anfam praebuifle videntur Arcades, qui fut fcribk Theophra- 

 fhis) quod carteri *»Viw, m4x,tw t contra quod vJjkUu mrua vocarunt. 



I. Tinmfativa C. B. fativa five domefiica Ger. urhana five domefiica Park. bjficulis duris, foliis 



hngis J.B. €t>ei«anur:e& ^im-tttu 



Excelfa eft arbor, caudice re<5to aflurgens, cortice fcabro & fubrubenti ; materie robufta, fubflava, 

 odorata, pingui. Rami per intervalla eo ordine rotatim prodeunt quo in caeceris arboribus conife- 

 ris. Ex tuberculis paffim in rugofb ramorum cortice extantibus folia enafcuntur, bina fere, circa 

 imum connata, mox ab invicem abfcedentia, qua fe mutuo fpe&ant canaliculata, Junci marini 

 semula & aequalia, duorum triumve palmorum longitudine, mucrone acuto & ngido. Coni magni, 

 crafli, turbinaci, ar<5tiffimo fquamarum contextu compa<5tiIes, quarum crafla, lignofa, lucida capica 

 excancia tuberculorum agmine insquales reddunt conos : fingulares fquama: unciam laca», duplo 

 longiores, a capice refinam albam, odoracam fubinde fundences, lineifq, ex umbilico devexis do- 

 nata?, paulatim haftam versus extenuantur, crafla», finu fuo complexse natura bina? unam aut alte- 

 ram pityidem, oblongam, fere uncialem, torofam, pulvifculo atro-purpureo refperfam, ofle craflo, 

 duro ; nucleo candido, pingui, dulci, pellicula rutila obvoluto. 



Copiofiffime in Italia prope Ravennam provenit, quo in loco fylvam ex fe facit ampliffimam in 

 Locm. longicudinem excenfam ad marislicus: alibi eciam in Icalia obfervavimus fponcaneam. InGallia 



Narbonenfi ad aquas Marianas fponcaneam perhibec Lobelius, 8c circa Maffiliam ; Incok Trovmcice 

 eam terebrant pro refina elicienda. 



Radix nullam ex fe penicus fpbolem emictit, ideoque trunco recifo prorfus emoritur, & femine 

 tantum provenic. Proprium efle aiunc huic arbori ut falfb fblo keciffime fru<5tificec, quemadmodum 

 apparet ex amceniffimo Pineto prope Ravennam. 

 Vires C£ Pini cuiufcunq, cortices & folia refrigerant & aftringunt, unde in dyfenteria & fluore menfium 



Vfits: profunt. Deco<5tum aut infufam fummitatum Pinus in Cerevifia aliove idoneoliquoreadcalculum 



renum & veficse plurimum valere creditur, necnon ad Scorbutum aliofque thoracis affe<5tus. A 

 turtonibus Pini mille hominum liberatos a Scorbuticis affe<5tibus refert Hofmannus in Mechod. 

 medendi. 



Nuclei Pinei faporis funt delicatiffimi, ipfis etiam Amygdalis prseferendi, ideoque in Italia menfis 

 fecundis adjiciuncur. Calidicate cemperaci func & humidi ; macurant, leniunt, impinguant. Ufus 

 pracip. in Ththifi & tabe, quia nutnunt bene, quamvis non omnino facile concoqui vuk Dodonams; 

 in tujfi & diuturms peiloris vitiis per fe aut cum melle aliove eclegmace, quoniam exafperata leniunt ; 

 in nephriticis affeclibtts > ftranguria, acrimonia urina:, &c. quos miciganc & dolores ledanc. Augent 

 icem & lac & femen genicale, ideoque Venerem languencem excicant & nacuram calefaciunc, prx- 

 fercim Saccharo condici. TocusConus feu Scrobilus cumMarrubio recenci deco<5tus finquicGalenus) 

 fi poftea addito melle modico icerum coquacur, donec ipfum deco<5tum mellis accipiac craffitudi- 

 nem medicamentum eft ad thoracis pulmonifq, exfcreationes conveniens, veteri tuffi & tabitudini 

 conferens, ut Diofcorides eciam ceftacur. Aqua Scrobilorum aftnngic, ideoq, ucilis eft ad faciei 

 rugas delendas, mammarum incremenrum impediendum, in procidencia macricis, &c. 



Nocatu dignum eft quod obfervavit Csfalpinus, & nos etiam ipfi, nucleos hofce non biparti- 

 tos efle ut alns plurimis, fed velut in alveo novellum Pinum continere, cujus radix inferius 

 fpecftat. 



1. Tinus cui officula fragili futamine five Cembro J. B. Tinm [ylvefiris montana tertia C. B. Tin. 



fylv. alterafruclifera, Taida arbor forte Park. Tin. fylv. z. Ger. defcr. 

 J.B. 

 Pini foliis breviora funt Cembri folia, palmaria, itidem bina e tuberculo uno prognata, cannu- 

 lataq,, videntur acutiora tamen. Conusminor quam Pini, hoc commune habet cum cono Abietis, 

 quod fquama: facile a pediculo divellancur, in carceris differt. Squammis compaftus eft minus multo 

 extantibus & compreffis, rugofis, non lucidis ut Pini fativi, nec firmiter compa&is, extremam fin- 

 gularummarginem [non meditullium] occupante umbilico. Pityides bina: fingulis fquamis occul- 

 tantur, dimidio minores quam Pini domeftica:, ofle triquetro, turbinato, rubente, tenui & fragili, 

 adeb ut digitorum preflu haud ita violento diffiliat, nucleo craffiore, breviore, fapore & fubftantia 

 eura Pityidibus domefticis eadem. 



In 



