I^l6 



HlSTORlA PlANTARUM. 



Viret. Sabinx folia iiccant 6c calefaciunt ftrenue, m pulverem redacla &. cum melle illita fluentibns ul- 



ceribus medentur, nigra & fbrdida expurgant, nomas fiftunt & colle6tiones mitigant. Cum flore 

 laftis temperata fcabiei capitis puerorum unice profunt. Porro effentiae tenuitate menfes quoque 

 provocant, ut fiquid aliud, & fanguinem per urinas movent. Partum quoq, viventem interficit Sa- 

 bina, & foetum mortuum ejicit. Certe hoc nomine nimis nota eft ejufque ufus frequentatus fcemi- 

 nis inhoneftis & meretricibus. 



Aqua e foliis Sabina; deftillata maculas faciei abfterget, & ut quidam afferunt, vertigini conducit. 



Oleum Sabinx ventri inunftum, aut frondes ejus tufe Sc umbilico impofitae vermes puerorum 

 enecant. Deco&um intro aflumptum idem prxftat : verum ufum ejus internum minus tutum pu- 

 tat Parkinfonus. Nos tamen novimus fiicci exprefli cum lacte mixti cochlear unum iaccharo edul- 

 coratum maximo cum fucceffu pueris verminantibus exhibitum. Eftq, fane medicamentum effica- 

 ciffimum & minime penculofum, quod poft alia multa incaffum ufurpata optatum faepenumero, 

 ne dicam femper fbrtitur effe&um etiam m deploratis pame. Equis etiam &c bobus in eundem ufum 

 frequenter exhibetur. 



Cap. IV. 



A. Taxits Ger. Park. J. B. C. B. & omnium fere Botanicorum. Smilax Diofcoridk Itb. 4. cap. 80. 

 M»fc@- Theophraftt 2. hift. 10. €^C geft) €«£. 



J- B ' . . . ' . '.. 



TAxus perpetuae frondis arbor, procero ftipite, Abieti & Piceae fimilis. Folia Abietis foliis or- 

 tu & numero fimilia, dimidium culmum lata, non teretia ut Piceae, ab Abiegnis in hoc di- 

 fpefcuntur quod lnfirmiora minulque rigida, neutiquam explicata foliorum fervent ag- 

 mtna, quin eodem vergentia fere coincidant : jam vero fi fingularia fbe&es Taxi folia, funt ea A- 

 biegnis acutiore mucrone donata, fuperne atro virore iplendentia, inferae nitore deftituta, unico- 

 Jo:ia tamen & viridantia, nervo fecundum longitudinem decurrente; cum Abiegna elatiorem aver- 



„ rnpenmsr. 

 ros & mufcofos apices fatifcunt. [ Ca:ialpinus Taxum flofculos ferre amentaceos inter folia fine fru- 

 <5tutradic.] Circa menfem Auguftum, uti obfervavimus, fert baccas ex calyce ica emergcntes, uc 

 fimile quid habere videantur cum glande ; poftquam verd maturuere, quod fit menfe Novembri, 

 nihil plane fimile habent cum glande, fed figura quodammodo referunt florem Vitis Idaeae, quippe 

 parvo, virente atq, fquamato caiyculo, brevi pediculo adnato fru<5tus inhaeret, grano Juniperino 

 major, fuperne apertus atq, hians, veluti ex carnofa cute conftans, colore pulcherrimo & fplendente 

 coccineo confpicuus, intus cavus, fucco praditus vifcido ac dulci, in quo granum latitat Pipere mi- 

 nus, nec exa6te rotundum, fed leviter compreflum, colore inter pullum 6c fpadiceum medio, cor- 

 tice duriufculo, medullam continens faporis non mgrati. Hoc granum frudtus capacitatem non 

 adimplet, fed undiq, fere intaitum a fru&us pelhcula in medio fitum eft, baccx imo adhaerens, haud 

 fecus ac ipia ex pediculo enatum. Sufpicor autem tum cum longiufculae funt, & glandis formam 

 aliquo modo demonftrant nondum maturas effe : jam vero maturiores apenri, & propter hiatum 

 figuram acquirere rotundiorem. Materies bicolor partim rubet, partim ex albo flavefcit. 



Smilax Theophrafto arbor eft glandifera e genere Quercus, cavendum ergo ne confundatur cum 

 Smilace -Diofcoridis feu Taxo. 

 Locus. Taxus in montofis,faxofis & praeruptis locis oritur : ifi occidentalibus & meridionalibus Angliae par- 



tibus, in montofis fylvis & fepibus frequens eft. Majores noftri in ccemiteriis Taxos plantarunt, ob 

 aeternum (ut puto) frondis virorem, uti fymbolum eflent immortalitatis & aternae vicae, quam ibide- 

 Vira. pofita cadavera poft returrecTrionem expe&abant. Hujus arboris fruftus perniciofbs effe & lethales non 



Veteres tantum, fed ■& e neotericis plurimi tradiderunt. Diofcondes eos qui baccas ederunt in alvi 

 .profluvium incidere fcribit : Idem alibi Taxum potam frigiditatem totius corporis inducere, fuffbca- 

 tionemque ac celerem mortem. 



Refert Caefar, lib.6. de BeH.Gall. Cativulcum Eburonum regem Taxo ( fucco epoto) feexani- 

 maffe. 



Sunt ( inquit Plinius ) qui^ & Taxica hinc appellata dicunt venena, qua: nunc toxica dicimus, 

 quibus fagittae tinguntur. Verum oftendunt Voflius & Jo. Bodaeus toxicum aliud veneni genus fuifle, 

 Cervanum Fefto didum, quo Barban iagittas mungere fbliti erant, ut lethalia vulnera inferrent. 

 Toxicum ergo a ?>%» diclum eft. 



Matthiolus etiam aftirmat in Tridentinis montibus non veteiina fblum ( quod Veteres tradide- 

 runt ) fed ruminantia etiam animalia devorata Taxo intenre : paftores euam & lignatores cum 

 Kas ediffent in febresardentes incidiffe 8c alvi profluvia, non fine magno vitae diicrimine. 



Teftatur etiam J. Bauhinus a fide dignis hominibus fibi afKrmacum in montibus Burgundiae foho- 

 rum ut etiam corticum efu moituos boves & vaccas : & a Jo. Lutzio Pharmacopceo Kirchenhei- 

 nenie relatum in xdibus iuis Turturem album cum torque nigra baccamm efu penifle, & in pago 

 Oberenizingen Afinum deguftata Taxo fubito mortuum. 



Nos e contra Taxum immentb m crimen addudum fufpicamur : fiquidem Lobelius ejus baccas 

 innoxie puernlos rn Anglia efitare afHrmat,seque guftaffe fub hyemem non ingrato fapore, led fatuo 

 vel fubamaro, ibique porcos paffim eas tanquam glandes comeile. Gerardus edam noftras tum fe- 

 metipfum, tum pltuimos e condiicipulis fuis eas ad iatietatem ulq, fxpius ingeffiffe narrat, nec fub 

 nmbra tantum arbori>, fed,in ejus ramis aliquoties doimiviffe, nec tamen minimura inde nocumentum 



auc 



